Een instrument bespelen is veel meer dan alleen maar wat knoppen indrukken. Muziek hoor en ervaar je; muziekmaken is een vorm van leven. Saxofoonspelen is verwant aan zingen. De saxofoon is je 'tweede stem'.
Het is altijd leuk als iemand saxofoon wil leren spelen, maar niet iedereen hoeft het op dezelfde manier aan te pakken. Niet iedere leerling is hetzelfde en daarom probeer ik altijd aan te sluiten bij iemands persoonlijke voorkeur. De ene leerling heeft er het meeste aan om in en heel strakke regelmaat op les te komen, de andere kan zelfstandiger studeren en komt met grotere tussenpozen op les. Dit soort dingen spreek ik met elke leerling af.
Er zijn echter voor iedereen wat basisprincipes in het saxofoonspelen, waar je niet omheen kunt. Een goed geluid hangt bijvoorbeeld af van embouchure en ademhalingstechniek. Hoe je het instrument vasthoudt is belangrijk. Van blad kunnen spelen is vaak erg handig en maakt je als muzikant meer waard. Gehoortraining is echter net zo belangrijk. In mijn lessen geef ik zowel aandacht aan het van blad spelen als aan het op het gehoor spelen.
Het liefst geef ik les aan leerlingen die ook nog 'iets' met jazz en improvisatie willen. Zodra iemand een zekere vaardigheid in het spelen heeft ontwikkeld, raad ik aan om deel te gaan nemen aan jazzworkshops of andere ensembles.

De lessen die ik geef zijn individueel en gaan op afspraak. De afrekening van het lesgeld gaat met behulp van een soort strippenkaart, waarvan de strippen staan voor “gebruikte lestijd”. Voor verdere informatie kunt u mij bellen of mailen. Zie verder bij contact.
Zelf speel ik sinds mijn 14e saxofoon en vind dat nog steeds spannend en het is een wezenlijk onderdeel van mijn leven. De ervaring die ik in de loop van de tijd in allerlei muzikale settings heb opgedaan en nog steeds dagelijks opdoe, wil ik graag delen en overdragen aan anderen. Dat doe ik niet alleen door saxofoonles te geven, maar ook door jazzworkshops te leiden. Ik werkte en werk in settings van big band tot duo; zie bij bands. Voerde en voer muziek uit. Verder componeer en arrangeer ik voor allerlei formaties. Over mijn diverse muziekactiviteiten kun je verder lezen in de biografie.

Over de saxofoon

Toen Adolphe Sax dit instrument rond 1840 uitvond, kon hij nog niet bevroeden hoe populair het ruim 100 jaar later zou worden. Sax zelf had gebruik in militaire orkesten ing edachten en misschien ook in symphonische muziek. Het kostte hem de grootste moeite om door gevestigde belangen te breken en het instrument als volwaardig lid van het geijkte instrumentarium erkend te krijgen. Dat ligt tegenwoordig wel anders. Je komt saxofoons tegen in jazz, pop en klassiek. Ook hebben harmonie- en fanfare orkesten saxofoons in hun bezetting en in een big band zitten er maar liefst vijf.

Wie saxofoon wil gaan spelen, vraagt zich twee dingen af: wordt het een sopraan, een alt, een tenor of een bariton? Sopranino, de allerhoogste en bas, de laagste, zijn minder gebruikelijk. De tweede vraag is, hoe kom je aan een instrument? Als je niet zeker weet of het echt wel iets voor je is, lijkt het verstandig om eerst een sax te huren. Sommige saxofoonwinkels bieden instrumenten te huur aan. Voor wie wil kopen, heb ik het volgende geschreven.

ENKELE TIPS BIJ HET AANSCHAFFEN VAN EEN SAXOFOON

IN HET ONDERSTAANDE GEEF IK ALLEEN DINGEN WEER, DIE OP MIJN PERSOONLIJKE ERVARINGEN BERUSTEN. MEN DIENT TE BEDENKEN DAT HET HIER OM MIJN EIGEN OPVATTINGEN GAAT. AAN HETGEEN HIERONDER STAAT KUNNEN OP GEEN ENKELE WIJZE RECHTEN OF AANSPRAKEN TEN OPZICHTE VAN WIE DAN OOK WORDEN ONTLEEND.

(1) ALGEMEEN

Bij elke saxofoon zijn tenminste vier dingen van belang:
(a) de stemming (de gemiddelde stemming moet bij de concertstemming passen: geen “hoge stemming”, die vroeger bij de fanfare voorkwam, gebruiken; zie verderop op deze pagina) en de "interne" zuiverheid (de zuiverheid tussen de tonen onderling);
(b) de kwaliteit van de klank, de "sound" van het instrument;
(c) de technische staat van het instrument (staat van pols-ters, asjes en draaipunten, afwezigheid van speling; toestand van de kurkjes en viltjes; afwezigheid van ernstige beschadigingen zoals deuken etc.);
(d) de applicatuur (zeg maar, werking van de toetsen), die bepaalt hoe comfortabel het instrument te bespelen is.

Omdat het voor iemand die nog helemaal geen speelervaring heeft moeilijk is de eigenschappen van een instrument te beoordelen, raad ik iedereen aan zich bij aanschaf van een instrument te laten adviseren door een saxofoondocent of ervaren saxofonist. Dit geldt zowel voor de aanschaf van een gebruikt als van een nieuw instrument. Helaas heb ik als docent wel eens moeten meemaken dat men die advisering achterwege liet en min of meer met een 'kat in de zak' thuiskwam. Dit waren dan nieuwe instrumenten waarvan bijvoorbeeld de interne zuiverheid onaanvaardbare afwijkingen vertoonde of de applicatuur ondeugdelijk of zelfs onvolledig was.

(2) NIEUW OF GEBRUIKT?

In principe doet het er niet zoveel toe of een sax nieuw is of gebruikt. Als de staat van onderhoud goed is, kan een gebruikte sax net zo goed zijn als een nieuwe. Enkele overwegingen bij de keuze om een sax nieuw dan wel een gebruikt te kopen, zijn de volgende:

De staat van onderhoud
Een nieuw instrument moet in perfecte staat worden afgeleverd; de muziekhandelaar moet daarvoor zorg dragen. Een gebruikte saxofoon die goed is onderhouden of door een vakman is gereviseerd, kan wat betreft technische staat en bespeelbaarheid net zo goed zijn als een nieuwe.

De duurzaamheid; slijtage
Overwegingen van duurzaamheid zijn naar mijn ervaring niet relevant voor de keuze tussen nieuw en gebruikt. Een saxofoon gaat bij normaal gebruik en regelmatig onderhoud heel lang mee. Ik heb zelf onder meer een Conn-sopraansax die uit 1928 dateert en daar is helemaal niets verkeerd aan: mechanische staat uitstekend, speelt geweldig, klinkt fantastisch. Mijn Buescher 400 tenorsax stamt uit 1947 en is echt een topinstrument. Dat geldt ook voor mijn Selmer (Mark VI) altsax uit 1961 en mijn Conn (Ladyface) bartionsax uit 1952. Verder heb ik verschillende andere instrumenten die uit de periode plm.1940 – plm. 1960 stammen en die in prima staat verkeren. Al deze oudere instrumenten hebben wel een revisiebeurt achter de rug.

De algemene kwaliteit
Zowel voor nieuwe als van gebruikte instrumenten geldt dat er goede en slechte zijn. Bij aanschaf van een instrument, oud of nieuw, moet je dus altijd naar dat ene individuele instrument kijken en nagaan of het voldoet aan de eisen die je er aan stelt. Een voordeel bij nieuwe saxen is dat het vaak mogelijk is om meerdere exemplaren met elkaar te vergelijken.
Wat betreft de stemming en interne zuiverheid zijn er nieuwe instrumenten waarmee je weinig problemen zult ondervinden, bijvoorbeeld nieuwe Selmer of Yamaha saxen. Het feit dat een instrument nieuw is, betekent op zichzelf nog geen garantie dat de interne zuiverheid goed is; ik heb ook wel eens nieuwe studieintrumenten gezien die wat zuiverheid betreft ver onder de maat waren. Zuiverheidsproblemen doen zich wel eens voor bij bepaalde oudere USA-saxen (ook van topmerken). Dat is dan de prijs die voor een prachtige 'sound' moet worden be-taald. Bij veel nieuwe instrumenten ontbreekt de bijzondere 'sound' die sommige topsaxen uit de oude tijden hebben.

Het uiterlijk
Onbelangrijk vind ik het zelf of een instrument glimt en blinkt. Een instrument dat er oud en afgeleefd uitziet (zoals bijvoorbeeld die Buescher tenor, waar ik over sprak), hoeft niet slecht te zijn. Voor het bespelen van het instrument doet het uiterlijk niet ter zake; er zijn echter mensen die een mooi uiterlijk wel een punt van overweging vinden. Als dat voor jou een punt is, moet je er aandacht aan schenken, maar denk vooral niet dat een mooi uiterlijk ook per definitie staat voor een goed instrument.

De klank
Of een bepaald type geluid je aanspreekt, is uiteraard een persoonlijke keuze. Tussen het klank-karakter van verschillende saxofoons bestaan verschillen. Deze verschillen van merk tot merk, van periode tot periode, maar ook zijn er klankverschillen tussen individuele instrumenten van een en hetzelfde merk uit de zelfde periode. Kortom: elk instrument moet op zichzelf worden bekeken. Persoonlijk spreekt de klank van bepaalde oudere instrumenten mij meer aan. Zie de opmerkingen die ik hieronder bij de verschillende merken heb gemaakt. Er zijn echter evengoed diverse professionele saxofonisten die zweren bij moderne instrumenten (zoals Keilwerth, Yanagisawa of nieuwere Selmers). Van belang is vooral: laat een ander spelen op een instrument dat je overweegt te kopen, vergelijk verschillende instrumenten en luister kritisch.

De prijs
Gebruikte studie-instrumenten zijn goedkoper dan nieuwe. De waarde van veel gebruikte saxen is vaak stabiel of stijgt licht; bij sommige topmerken stijgt de waarde sterker. De occasionprijzen van de betere studieinstrumenten (bv. Yamaha YAS 32 of Bundy) stijgen langzaam. De tweedehandsprijs van 'mindere' studieinstrumenten (B-merken) is niet hoog. Bij gebruikte professionele (top-) instrumenten vertoont de prijssituatie soms trekken van "handel in oude kunst" (zie verder bij punt 4).
Prijzen die winkels hanteren zijn in hun catalogi te vinden. Ook hebben de meeste zaken een website waarop prijzen vermeld staan.
Particulieren bieden nogal een saxen aan op internet, onder andere via www.marktplaats.nl De prijzen die men daar vraagt, lopen zeer sterk uiteen. Er is nauwelijks een vaste lijn in te ontdekken. Soms zijn de bedragen ronduit absurd te noemen, wanneer iemand bijvoorbeeld voor een eenvoudige studiesax een prijs vraagt die je voor de meest gewilde oude Selmer moet neertellen. Het beste is het om alvorens op zo’n aanbieding in te gaan, eerst een deskundige te raadplegen die iets van de normale marktprijzen af weet. Ook is het niet aan te raden om ongezien een instrument te kopen, tenzij je er waanzinnig veel verstand van hebt en een gokje durft te wagen.

(3) SOPRAAN, ALT, TENOR, BARITON?

De keuze of iemand die nog geen sax speelt, als eerste wil beginnen met een sopraan, alt, tenor of bariton, is persoonlijk. Gebruikelijk is wel dat men ofwel met alt ofwel met tenor begint. Maar onmogelijk is het niet om met sopraan of bariton te beginnen. Ook de keuze om, na op een bepaalde sax (bijv. alt) te zijn begonnen, te gaan dubbelen op een andere (bijv. tenor) is ook persoonlijk.

(4) WAAROP SPECIAAL LETTEN BIJ AANSCHAF VAN EEN NIEUW INSTRUMENT?

Prijs is vaak in verhouding tot kwaliteit. Je hebt 'studieinstrumenten' en 'professionele' instrumenten. Wat men daar onder verstaat, is niet duidelijk omlijnd. Nog steeds geldt dat elk instrument op zijn eigen individuele merites moet worden bekeken. Ik heb beroepsmusici heel mooi horen spelen op instrumenten van B-merken waarvan de reputatie onder de 'spraakmakende gemeente' nul is!

Ook bij aanschaf van een nieuw instrument is het inwinnen van advies aan te raden.
De muziekhandel pleegt er zorg voor te dragen dat een nieuw instrument goed wordt af- en bijgesteld. Van fabriekswege is dat niet altijd gebeurd. Dat is niet erg, maar er moet wel op worden gelet.

Vergelijken
Het is bij aanschaf van een nieuw instrument belangrijk om meerdere instrumenten met elkaar te vergelijken, zelfs als het gaat het om exemplaren van hetzelfde merk en type. Bespeel dus verschillende instrumenten of, als je nog niet speelt, laat ze voor je bespelen. Er zijn vaak verschillen tussen, al zijn die verschil-len bij moderne instrumenten minder groot dan ze vroeger, bij instrumenten uit de jaren '60 en eerder waren.

Uiterlijk
Veel saxen zijn verkrijgbaar in goudlak-uitvoering en in verzilverde uitvoering. In het algemeen bestaat er onder saxofonisten in de lichte muziek een zekere voorkeur voor goudlak. Men zegt dat de klank warmer is. Ik heb zelf echter de ervaring dat dit niet altijd opgaat; ook hier moet je gewoon kijken en luisteren naar het instrument dat je uitprobeert.
Een optie die sommige merken nog bieden is gravure op de beker; tegenwoordig is dat meestal een soort varenblad-motief, vroeger soms hele landschappen of portretten van vrouwen. Dat is een persoonlijke keuze, die uitsluitend het uiterlijk betreft en met de kwaliteit als muziekinstrument niets van doen heeft. Ik zou hier zelf primair blijven letten op de klankeigenschappen en het al dan niet aanwezig zijn van een gravure (en de eventueel daaruit voortvloeiende meerkosten) op de koop toenemen.

(5) WAAROP SPECIAAL LETTEN BIJ AANSCHAF VAN EEN GEBRUIKT INSTRUMENT?

Om te beginnen valt er op dezelfde dingen te letten als bij een nieuw instrument. Gaat het om een 'studie instrument' of een 'professio-neel' instrument? Ook bij 2e hands instrumenten is geen scherpe grens tussen. Wel lopen de prijzen nogal uiteen; je kunt bij de gerenommeerde muziekhandel bijvoorbeeld voor een 2e hands studieinstrument terecht vanaf zo'n 750/800 Euro, terwijl er voor instrumenten van professionele reputatie al gauw zo'n 1500 tot 3000 Euro en soms nog meer moet worden neergeteld. Vooral bij het merk Selmer lopen de prijzen voor oude instrumenten langzamerhand op tot schrikbarende (en niet altijd realistische) hoogten.

Sound en interne zuiverheid
We letten primair op interne zuiverheid en klankeigenschappen. De klank ('sound') van het instrument moet je bevallen, dat is een persoonlijk oordeel. Probeer het instrument liefst onder verschillende akoestische omstandigheden en als het kan ook 'in de praktijk' (op een bandrepetitie of op een optreden) uit. Interne zuiverheid wil zeggen of de tonen onderling niet te grote afwijkingen vertonen. Een instrument kan bijvoorbeeld heel mooi van sound zijn, maar toch een beetje intern vals. Dit is wel eens het geval bij USA-saxen. Zo zijn bij sommige USA-alten de octaven, met name a/a en hoger, niet altijd zuiver. Controleer dit met een piano of met een stemapparaat. Een beetje valsheid mag, die is te corrigeren met adem en embouchure; het mag echter niet te gek worden. Overigens kom je niet alleen onder oudere instrumenten, maar ook onder nieuwe saxen wel eens valse exemplaren tegen, zie boven. Anders dan de "sound" is zuiverheid is geen persoonlijk oordeel, maar een objectief gegeven.

Hoge en lage stemming
Bij oudere instrumenten moet er ook op worden gelet dat het een instrument in 'lage stemming' (= de normale stemming waarbij de A is gesteld op 440 of 442 Hz) is. Zo'n 40 jaar geleden speelden harmonieorkesten in 'hoge stemming', een kwarttoon hoger dan normaal. Je treft nog wel eens instrumenten uit die hoek aan. Die zijn onbruikbaar en hoogstens geschikt om als decoratie aan de muur te hangen. Bij USA saxen uit die tijd wordt er bij lage (d.w.z. normale) stemming instrumenten op het instrument vermeld: "low pitch" of "L" (vaak op de achterkant). Controleer de stemming met een goed gestemde piano (A=440 of 442), een stemvork of een stemapparaat. De A van de piano, stemvork of stemapparaat komt op tenor- en sopraansax overeen met de greep 'B' en op alt- en baritonsax met de greep 'Fis'.

Mechanische staat
Altijd letten op speling in assen, soepelheid loopwerk, staat van de veertjes, kurkjes, viltjes en de polsters. Polsters moeten soepel aanvoelen, niet gescheurd zijn of verhard. Be-speel het instrument over het hele bereik om te kijken of het goed sluit. Kijk of de aansluiting van de hals op het instrument niet te veel speling vertoont; dat wil zeggen dat de hals er makkelijk maar niet te makkelijk opgaat (met voorzichtige wrikkende beweging) en na het aanschroeven niet draait (die speling is overigens vaak eenvoudig te repareren). Ook een tweede hands instrument wordt door een goede muziekhandel in optimale conditie afgeleverd; als het instrument goed is gereviseerd moet het in technisch opzicht vergelijkbaar zijn met een goed afgesteld nieuw instrument. Is de mechanische staat van een instrument dat je zou willen aanschaffen niet in orde, bedenk dan dat revisies geld kosten. Een beetje revisie kost tegenwoordig al gauw € 300. Vraag altijd advies aan een goede reparateur.

Beschadigingen
Kleine deukjes hoeven niet erg te zijn als ze 'lager' in het instrument zitten, in de richting van de beker. Deuken in de hals zijn vaak fataal. Sommige deuken zijn herstelbaar door een goede reparateur. Vervorming van de body kan een reden zijn het instrument als definitief verslechterd (en wellicht niet te redden) te beschouwen. Laat het instrument kritisch bekijken en bespelen door een ervaren blazer.

Speelgemak
Men kan ook nog letten op het speelgemak van de applicatuur. Dat loopt met name bij oudere instrumenten sterk uiteen. De ene saxofonist is hier gevoeliger voor dan de andere. In het algemeen is sinds de jaren '30 de trend dat saxen meer op speelgemak worden gebouwd (ergonomisch); het uit 1935 stammende "Balanced Action" model van Selmer was in dit opzicht baanbrekend. Die trend is door Selmer later voorgezet met het model Mark VI en daarop volgende modellen. De meeste moderne saxofoons zijn - althans qua applicatuur - in meerdere of minder mate van Selmers afgeleid.

Uiterlijk
Persoonlijk vind ik het uiterlijk van een saxofoon geen factor van belang om een instrument al dan niet aan te schaffen. Als klank, stemming en technische staat goed zijn, is het hoogstens een leuke bijkomstigheid als het instrument ook nog mooi glimt, maar niet van wezenlijk belang. Kale plekken of "ouderdomsvlekken" in de goudlak zijn dus niet erg. Er zijn zelfs mensen die beweren dat een instrument waar de goudlak deels af is, beter klinkt.

Koffer
Staat van de koffer is onbelangrijk voor het al dan niet aanschaffen van het instrument, maar kan wel een punt van onderhandeling over de prijs zijn, want je zult bij slechte staat van de koffer op eigen kosten een koffer moeten aanschaffen, hetgeen gauw op zo'n 100 Euro of meer komt. Koop rustig een instrument met een slechte koffer, als het instrument je bevalt, maar lees wel het volgende:
Over koffers in het algemeen valt nog heel wat te zeggen. Een goede koffer is erg be-langrijk om schade bij vervoer te voorkomen. Het veiligst zijn naar mijn ervaring vormkoffers waar de sax precies inpast, zonder rammelen of schuiven. Liefst omgeven door beschermend materiaal dat eventuele stoten of schokken opvangt. Helaas passen veel USA saxen en Europese saxen uit de jaren '20 niet in alle moderne vormkoffers. Dat is echter absoluut geen reden om die instrumenten niet aan te schaffen. Waarschuwing over het gebruik van koffer: (1) saxofoonkoffer (als het instrument er in zit) nooit achterop de fiets vervoeren, dit veroorzaakt heel vaak deuken; (2) bij het lopen met de koffer is het raadzaam de koffer te dragen met het deksel naar je toe, mochten de sloten onverhoopt openspringen dan valt de sax in het deksel; (3) aan vormkoffers zit doorgaans een draagband. Let er op dat deze goed verankerd is aan de koffer. De haakjes waarmee de band vast zit, blijken wel eens spontaan los te kunnen springen. Een val van 75 centimeter overleeft je sax niet, zelfs niet in zo'n mooie vormkoffer.

Prijzen
De prijzen van gebruikte instrumenten lopen uiteen van plm. 700 Euro tot over de 3000 Euro. Voor oude Selmers (MK VI; Balanced Action) worden soms onplezierig hoge prijzen gevraagd. Naar mijn mening dient de prijs die je aan een particuliere verkoper betaalt, lager te zijn dan die welke ja aan een muziekhandelaar betaalt, aangezien de laatste in het algemeen garantie geeft en nazorg (bijvoorbeeld een gratis afstelbeurt na een jaar en soms omruilgarantie).

Waardevastheid De prijzen van vrijwel alle 2e hands saxen stijgen lang-zaam. Gebruikte saxen van de gerenommeerde (top) merken blijven altijd gewild. Oude Selmers worden steeds duurder. Je kunt voor instrumenten van gerenommeerde merken bij doorverkoop altijd wel een redelijke prijs voor terugkrijgen als je er weer van af wilt. De particuliere verkoop loopt wel vaak langzaam.

(6) ENKELE BEKENDE SAXOFOONMERKEN.

(6.1.)Saxen uit de USA.

De beste saxofoons in de eerste helft van de 20e eeuw werden in de USA gebouwd door o.a. Conn, Buescher, King (H.N White) en Martin. Tegenwoordig worden er, behoudens studie-instrumenten van Bundy, geen echte USA saxen meer gemaakt. De "grote namen" worden nog wel voor nieuwe instrumenten gebruikt, maar zijn dan covers voor produkten uit lage lonen landen. Oude USA saxen, uit de "goede tijd", zijn de laatste jaren in grote getale naar Europa gehaald door diverse handelaren. Ooit zal dat wel stoppen denk ik, want op een gegeven moment is de voorraad op.

Conn
Zeer goede saxen, mits niet ouder dan uit de jaren '50. Daarna loopt de kwaliteit sterk terug. Oude typen bijv. 6 M ("ladyface"); 26 M; "LTD" (op die types staat dat ze gemaakt zijn door C.G. Conn LTD, zeg maar 'de BV Conn', men spreekt ook wel van een "Chu Berry type"; Conn zelf sprak een tijdlang van de "Wonder"-serie). Oude typen van Conn werden ook wel onder andere namen verkocht, bijv. "American". Mijn eigen ervaring betreft een Conn 6M (ladyface) alt die ik ooit heb gehad, erg mooi. Tegenwoordig maak ik regelmatig gebruik van een rechte sopraansax Conn uit 1928 ("Chu Berry type", ook wel "The new wonder" geheten) en bespeel ik een Conn Ladyface baritonsax uit de jaren '50, een prachtig instrument. Van latere "Conn" saxen, gebouwd na de jaren '60, (bijvoorbeeld zogenaamde "Conn-Mexico") ben ik doorgaans minder gecharmeerd. Ik raad je aan om dergelijke instrumenten zeer kritisch te benaderen.

Buescher
Zeer goede instrumenten, tot en met jaren '50. Bijv. type 400. Ik bespeel zelf een tenorsax van het type 400, model "Top Hat" (die bijnaam is te danken aan de gravure op de beker met o.a. een hoge hoed); een dijk van een sound. Applicatuur van die Buescher tenor is helaas niet echt handig; over ergonomie hadden ze bij die fabrikant kennelijk niet erg geavanceerde gedachten.

King
King was de handelsnaam van oorspronkelijk de firma H.N. White. Die bouwde zeer goede instrumenten. Topmodel is de King Super 20 met daarbinnen weer de 'deftige' Silver Sonic; met massief zilveren hals en soms ook massief zilveren beker (z.g. Sterling zilver, waar ook munten van worden gemaakt). Ook goed is de oude King Zephyr en de latere King Cleveland. Zelf maak ik soms met plezier gebruik van een King Super 20 Silver Sonic altsax uit plm. 1958. Prachtige sound maar met de interne zuiverheid is het oppassen geblazen.

Martin
Zeer goede instrumenten, van voor de oorlog en tot en met jaren '50. Ik heb in het verleden goede ervaringen gehad met een Martin alt uit de jaren '30. In het algemeen worden Martin saxen gekenmerkt door een 'big sound'.
Dit zijn de bekendste USA-topinstrumenten. Er zijn nog andere USA saxen. Een heel goed studieinstrument is de Bundy (ook wel Selmer Bundy genoemd). Naar mijn mening is dit een van de betere studie- en beginnersinstrumenten die er bestaan (naast Yamaha, zie onder). Ook hier geldt echter weer dat elk instru-ment op zijn eigen merites moet worden bekeken. Van andere USA merken, zoals (vroeger geproduceerde) Holton, Vito of Olds heb ik geen ver-stand; naar verluidt zijn er wel goede exemplaren van. Per geval te bekijken. De naam Vito komt overigens nog wel voor omdat er een Amerkaanse fabrikant is die Yamaha saxen onder die naam verkoopt (nadat hij er enkele modificaties op heeft toegepast).

(6.2.) Saxen uit FRANKRIJK.

Frankrijk is vanouds het land van de saxofoon, aangezien Adolphe Sax (van huis uit een Belg) daar in de 19e eeuw het instrument 'bedacht' en tevens is begonnen de saxofoon te introduceren en het ook op vrij grote schaal is gaan fabriceren. Er zijn in de loop der tijd in Frankrijk heel goede maar ook wel slechte instrumenten gemaakt.

Selmer
Wordt algemeen als het topmerk gezien. De klarinettenfabriek Selmer begon in de jaren 20 saxofoons te maken, aanvankelijk ook nog onder naam Adophe Sax, later onder eigen naam. Selmersaxen zijn zeer gewild, met name die van het type Mark VI, geproduceerd van ongeveer 1953 tot ongeveer 1974 (serienummers lopend van 55201 tot 220801). In de 'MK VI periode' maakte Selmer overigens ook topinstrumenten, bij-voorbeeld de typen Balanced Action (nrs. 21751-35800) en Super (Balanced) Action (nrs. 35801-55200) (niet te verwarren met de huidige SA 80) uit de jaren dertig en veertig. Ondanks de grote reputatie raad ik af om ongezien een Selmer van de beroemde series te kopen. Juist bij deze instrumenten zijn er vaak grote verschillen tussen de afzonderlijke exempla-ren, uiteenlopend van 'waanzinnig goed' tot 'iets tegenvallend gezien de reputatie'.
Ook tegenwoordig maakt Selmer zeer goede instrumenten. Je kunt voor een overzicht van wat er allemaal te koop is, kijken op verschillende internetsites, onder andere van Maarten Prins Saxofoons en van Harry Bakker.
Ik bespeel zelf een goudlak Mark VI alt uit 1961 (91xxx) en regelmatig een goudlak Mark VI alt uit 1963 (107xxx). Incidenteel bespeel ik een goudlak Balanced Action alt uit 1937 en soms een King Super 20 ("Silver-sonic") alt in 1958.
Van Selmer bespeel ik voorts een Mark VI sopraansax uit 1973 en soms een SA-80 sopraansax uit 1984.

SML
Van dit merk zijn soms goede tot zeer goede saxen in omloop.

Buffet Crampon
Is met name in klassieke kring jaren als topmerk gehanteerd. Ik heb jaren een Buffet Crampon S-1 alt gehad; speelde 'technisch gezien' geweldig, maar achteraf vind ik de toon toch wat vlak.

Dolnet
De reputatie van dit merk onder "kenners" is wisselend, maar er zijn hele goede exemplaren van. De grote teno-rist Don Byas speel-de bijv. op een Dolnet. Zelf heb ik uitste-kende ervaringen met een Dolnet baritonsax tot laag A.

(6.3) Saxen uit JAPAN.

De Japanse saxen zijn de laatste jaren sterk in opkomst. Ze zijn vaak oerdegelijk, makkelijk bespeelbaar en zuiver. Oudere typen van sommige merken kunnen echter tegenvallen.

Yamaha
Oerdegelijk en in principe mooi. Zuiver en makkelijk te bespelen. Yamaha bouwt zover mij bekend instrumenten op drie niveaus: studieinstrumenten (bijv. YAS 23), instrumenten van gevorderd niveau en top-instrumenten onder de naam 'Custom'. Mijn eigen ervaring met de topmodellen van Yamaha is in principe gunstig, al mis ik wel een beetje de persoonlijke klank die oude Selmers, Bueschers, Conns e.d. hebben. Studieinstrumenten van Yamaha worden heel veel gebruikt door leerlingen en ik heb zelf als docent de ervaring dat deze zeer bruikbaar en bijna altijd probleemloos zijn.

Yanagisawa
Dit merk is de laatste jaren zeer goed geworden en bouwt ook instrumenten die tot de top worden gerekend. Zelfs firma Selmer wordt bang.

(6.4) Overige merken.

Er zijn zowel nieuw als in gebruikte staat nog allerlei instrumenten in omloop. Een topmerk is bijvoorbeeld het Duitse Keilwerth. Hiervan wordt door sommige vooraanstaande saxofonisten gebruik gemaakt (bijv. Ernie Watts, Dick de Graaf). Zelf heb ik er geen praktijkervaring mee.

Verder bestaan er diverse kopieën van Selmersaxen, gemaakt in lage lonen landen, met een of andere fantasienaam, bijv. "Dixon". Die instrumenten zijn soms best aardig, zeker voor hun prijs. Ik ga hier verder niet op in; ook hier geldt: van geval tot geval bekijken. Ook laat ik Italiaanse saxen (bijv. Grassi) en Tsjechische (bijv. Amati) verder onbesproken omdat ik daar geen ervaring mee heb. Ik weet echter dat ze onder kenners niet hoog staan aangeschreven. Als beginnersinstrument zie je ook wel het merk "Evette"; van die instrumenten ben ik helaas niet echt onder de indruk.

(7) Waarop speel ik zelf?

Na vele omzwervingen, ook via allerlei USA saxen zoals Conn, Buescher en King, ben ik uiteindelijk toch weer bij goede oude Selmers teruggekeerd, dank zij het geluk in de loop der jaren topinstrumenten tegen te zijn gekomen en die te hebben kunnen aanschaffen. Momenteel bespeel ik: een MK VI sopraansax (222xxx, uit 1974); een MK VI altsax (120xxx, uit 1964); een SBA tenorsax (43xxx, uit 1950); een MK VI baritonsax (92xxx, uit 1961). De altsax zie je op de homepage afgebeeld en de tenorsax op de fotopagina. Andere saxen die ik bezit (nog een MK VI alt, een B.A. alt, een MK VI tenor etc.), komen ook regelmatig de koffer uit en verschijnen wel eens op optredens...