Bewonersplatform
Rooseveltsingel
PROCES
Contactpersonen
Nieuw
Agenda
Prikbord
INHOUD
Rooseveltweg nu
Rooseveltsingel in 2000+
Kosten en baten
Samen en integraal
Wat al bereikt
Verder nog gebeuren
INHOUD EXTRA
Achtergrondinfo
Afbeeldingen
Links
TERUG NAAR ACHTERGRONDINFO
TERUG NAAR INDEX
ECORYS-Kolpron; Hein Schouwenaars/ Jan Jaap Bl�m
Uitwerking interview Bewoners Platform Rooseveltsingel
22-07-2002
Het bewonersplatform Rooseveltsingel
Het bewonersplatform Rooseveltsingel is opgericht in 1997 om ervoor te zorgen dat reeds door de gemeente Wageningen in beleidsnota�s voorgestelde plannen omtrent het realiseren van een singel op de plaats van de bestaande Rooseveltweg sneller zouden worden uitgevoerd. . De lokale politieke context heeft lange tijd de daadwerkelijke uitvoering van de mooie plannen en woorden van de gemeente in de weg gestaan. De bewoners van de verschillende flats langs de Rooseveltweg hebben de handen ineengeslagen om het benodigde duwtje in de rug te geven. Er waren al enkele commissies actief om voor de verscheidene flats afzonderlijk te zorgen voor goed onderhoud (deuren en galerijen) en de veiligheid, maar het initiatief voor het bewonersplatform kwam van twee van deze �bewonerscommissies� gezamenlijk. Het besef ontstond namelijk, dat de bewoners niet alleen op hun eigen situatie in de flat invloed konden uitoefenen, maar ook wat betreft de leefomgeving hun zegje moesten kunnen doen.
Het bewonersplatform is breed samengesteld. Het platform heeft zich evenwel nadrukkelijk als werkgroep met een concreet doel gepresenteerd, en niet als een representatief of vertegenwoordigend orgaan. Wel houdt het platform een jaarlijkse bewonersavond. Het handelen van het platform blijkt door grote groepen bewoners te worden gesteund. Zonder dat zou het platform ook niet verder zijn gegaan. Op de laatste bewonersavond waarop de gemeente het Masterplan presenteerde bleek de overgrote meerderheid van de aanwezige bewoners (slechts een tegenstem) v��r het plan te zijn.
Voor de leden van het platform zelf is het van groot belang om je vanaf het begin de realiseren dat het een proces van lange adem betreft. Voor de eigen motivatie is het erg belangrijk om niet alleen een einddoel na te streven, maar om ook �tussenstappen te defini�ren om naartoe te werken� zodat voor een ieder de voortgang waar te nemen valt. Zo blijft men betrokken en krijgt men het idee, dat er ook daadwerkelijk iets bereikt wordt.
In een dergelijk communicatief proces is het erg belangrijk, dat de boodschap verschillende groepen onder de bewoners aanspreekt. Het platform kent dan ook een goede afspiegeling van de bevolking; zowel autochtone Wageningers als oudstudenten van Wageningen Universiteit die in Wageningen zijn blijven wonen zijn vertegenwoordigd.
Het Bewonersplatform Rooseveltsingel is geworteld in het Wageningse, heeft vele goede contacten met het gemeentelijk apparaat.Daarnaast zijn er door de werkervaring van verschillende personen in het platform goede relaties met andere betrokken instanties. Door deze opzet is het platform �een professionele en constructieve bewonersorganisatie met inhoudelijke kennis en argumenten. In de samenwerking met de gemeente valt dit snel in positieve zin op en dat is goed voor de communicatie met bewoners� (ook in de toekomst).
Het bewonersplatform probeert op een onderbouwde manier de mening van de bewoners te vertegenwoordigen. Hiertoe houden zij in ieder geval eens per jaar een bewonersavond, waarop verslag wordt uitgebracht van de ontwikkelingen in het proces en de activiteiten van het platform. Het commentaar en de opmerkingen worden meegenomen in het vervolgtraject. Daarnaast gaat het platform zelf op excursies om relevante projecten te bekijken en de leerervaringen daarvan in te brengen in het eigen project, de Rooseveltsingel.
Andere activiteiten van het platform zijn: het maken van nieuwsbrieven, het onderhouden van de website (www.geocities.com/rooseveltsingel), 10 keer per jaar vergaderen, contact met de wethouder en de politieke partijen.
Voor de bewoners, als ook de actieve deelnemers van het platform is het belangrijk, dat voorop blijft staan, dat het een eindig traject betreft. Het proces is dan wel langlopend, maar het bewonersplatform Rooseveltsingel is niet structureel.
Problematiek Rooseveltweg
De Rooseveltweg is in de jaren zestig aangelegd vanuit �een enigszins misplaatste grootstedelijk gedachte van de gemeente Wageningen�. De weg diende voor de ontsluiting van een woonwijk in de uiterwaarden, die echter na beroep tot aan de Raad van State nooit is aangelegd. Tevens moest de weg een centrale invalroute worden naar het centrum van Wageningen. In de jaren zestig zijn langs de Rooseveltweg verscheidende grote galerijflats opgetrokken en door de beperkte aandacht voor de direct omgeving van de weg heeft deze een �sjofele en armoedige uitstraling�. Zeker niet het visitekaartje voor de stad, zoals het ooit wellicht bedoeld was. Vooralsnog is er gezien �de huidige samenstelling van de Wageningse bevolking en het woningaanbod geen sprake van leegstandproblematiek in deze flats�. Het is echter zaak dit ook voor de toekomst te voorkomen door onder andere een goede kwaliteit van de leefomgeving.
Een ander punt wat het aanzien van Wageningen geen goed doet is de bestaande stadsgracht. De gracht werd vroeger gevoed door een stroom met kwelwater van hoger gelegen gebied.Bij de aanleg in de jaren zestig van de Rooseveltweg is deze waterloop echter resoluut gedempt, waarna de gracht werd gevuld met opgepompt grondwater. Dit had echter tot gevolg dat bodemverontreiniging werd aangezogen, waarna dit door de provincie is verboden. Op dit moment wordt de stadsgracht aangevuld met water via een pijplijn. In het kader van duurzaam waterbeheer is dit niet meer gewenst. Aanvoer van water is echter noodzakelijke omdat de stadsgracht nu regelmatig in �een zuurstofarme algenpoel verandert�, mede als gevolg van de riooloverstort
Doelstelling Rooseveltsingel
Door het realiseren van de Rooseveltsingel zou �n de invalroute �n de stadsgracht een facelift kunnen krijgen waardoor het aanzien van Wageningen er flink op vooruit zou gaan. Naast het opknappen en aantrekkelijk maken van de weg zou het water van de singel weer kunnen zorgen voor een natuurlijke toevoer van water naar de stadsgracht. De aanleg van de singel maakt grootschalige afkoppeling van hemelwater van de riolering mogelijk. Tevens wordt door de betere woonomgeving voorkomen dat in de toekomst wellicht �de galerijflats minder aantrekkelijk zouden worden�.
Het proces
De rol van het bewonersplatform in het proces rond de realisering van de Rooseveltsingel is niet de eerste samenwerking met bewoners in Wageningen. De gemeente werkt met deelplannen, waardoor voor de verschillende woonwijken een budget beschikbaar is om de door hun gewenste aanpassingen te realiseren. Dit is echter nooit echt van de grond gekomen omdat achteraf pas bleek dat de plankosten voor het project ook in het budget zaten waardoor er voor de daadwerkelijk projecten erg weinig geld over bleef. Dat leverde veel wrijving op met de bewoners. De gemeente heeft van deze ervaring geleerd door bij het project Rooseveltsingel van tevoren alle verantwoordelijkheden goed duidelijk te maken.
De idee�n voor de Rooseveltsingel waren er, maar door de inbreng van het platform is het proces nieuwe leven ingeblazen. �Politiek gezien speelde een kip/ei discussie� over het maken van een plan en het organiseren van geldstromen; moest er eerst een plan zijn voordat er geld kwam of kon er geen plan komen voordat er was?
De oprichting van het bewonersplatform betekende dat er een werkgroep in het leven was ter verbetering van de leefbaarheid in de wijk. De eerste daad van het platform was zorgen voor een aantal verschillende subsidies voor het plan Rooseveltsingel om de kip-ei-discussie te doorbreken. Deze werden gevonden bij het Waterschap Vallei en Eem, de Provincie Gelderland, de woningbouwcorporatie De Woningstichting en de SEV (De Rooseveltsingel werd uitgeroepen als voorbeeldproject voor de STiR).
De financi�le impuls van de subsidies maakte dat �de gemeente niet kon weigeren om het proces op te starten�. Er werd een begeleidingscommissie opgericht, waar ook het bewonersplatform deel vanuit maakte. Dit was �onvermijdelijk� aangezien het fiat van het platform voor het masterplan noodzakelijk was voor het verkrijgen van de STiR-subsidie.
Dit proces verliep redelijk soepel. Dit werd in de hand gewerkt doordat de gemeente en het platform handelden met dezelfde wensen en doelen voor ogen. De meerwaarde van de idee�n voor het realiseren van de Rooseveltsingel zijn: het groener maken van de directe leefomgeving, revitalisering van de jaren zestig wijken, verhogen van de verkeersveiligheid, een impuls voor de watervoorziening in de stad en de uitstraling van de stad (aantrekkelijke wandel- en fietsroutes) verbeteren. Voor het bewonersplatform is deze integrale doelstelling de belangrijkste drijfveer voor haar bestaan.
Er was draagvlak bij de bewoners �n de gemeente; er was geld en de verschillende programma�s van eisen (bewonersplatform, gemeente en waterschap) �bleken niet strijdig met elkaar�, dus kon er met het ontwerp worden gestart. Tot dan toe werd het proces gekenmerkt door een grote mate van open communicatie: het platform was ontvankelijk voor het commentaar vanuit de bewoners en de gemeente stond open voor de verschillende adviezen vanuit de begeleidingscommissie. Dit laatste ligt wel voor de hand, want naast het bewonersplatform zitten ook de verschillende subsidieverstrekkers, die �hoogstwaarschijnlijk ook een deel van de realiseringskosten voor hun rekening zullen nemen�, in de commissie. De gemeente zou zichzelf in de vingers snijden door deze adviezen te negeren.
De twee ingehuurde technische bureaus (landschaparchitecten en stedelijke ontwerpers) bleken de planvorming echter vrij beperkt interactief in te vullen. Er lag vrij snel 1 vaststaand ontwerp o.b.v. van de heldere programma�s van eisen en de punten die op 1 bewonersavond waren ingebracht, terwijl het bewonersplatform had verwacht dat er met verschillende planalternatieven zou worden gewerkt waaruit een keuze gemaakt zou kunnen worden die vervolgens verder werd uitgewerkt. Het belevingsaspect stond voor de ontwerpers centraal. De optimalisatie als verblijfsgebied waar o.a. het bewonersplatform naar streefde kreeg daardoor minder aandacht. Uiteindelijk is het resultaat en de professionele aanpak van de bureaus bevredigend geweest, maar dhr. Kuiper geeft aan, dat hij meer graag meer alternatieven had gehad om een keuze te maken. Overigens stond ook vor de bewoners voorop dat er een plan met kwaliteit moest komen, en niet een plan dat een simpele optelsom zou worden van allerlei losse wensen (�dus geen jaren zeventig stadsvernieuwingskwaliteit�).
De resultaten
Het bewonersplatform is het proces ingegaan met heldere doelstellingen maar niet met een uitgewerkt plan. Alle punten uit het programma van eisen van het platform konden in het masterplan worden opgenomen. Aan de andere kant bleek �het moeilijk om tijdens het proces de eerder aangegeven integrale opzet voortdurend boven water te blijven houden�. Dit kwam met name door een slechts beperkte �wederzijdse bevruchting van waterspecialisten en ontwerpers bij de ingehuurde externe bureaus�. Voor het bewonersplatform bleef echter het belangrijkste dat de meerwaarde van het plan schuilging in de samenhang der dingen.
Inhoudelijk bleek de gemeente niet te kunnen leven met maximale snelheid van 30 kilometer per uur op de Rooseveltsingel. De verkeerskundige keuze voor een 50 km/u weg drukt een stempel op de verdere inrichting. Het bewonersplatform heeft zich hierbij neergelegd.
Hoewel de Rooseveltsingel al in diverse gemeentelijke plannen was opgenomen, werd het project in de gemeenteraad nog vrij sterk geassocieerd met een bepaalde collegepartij. Het merkwaardige feit deed zich voor dat een andere collegepartij om die reden tegen was; inhoudelijke redenen leken er volgens het bewonersplatform niet zo toe te doen. Het platform heeft er veel energie ingestoken om het project te �depolitiseren�. Dat is goed gelukt, want het Masterplan kon � met uitzondering van deze ene partij � op een vrijwel raadsbrede meerderheid rekenen.
Sinds de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2002 is het college van samenstelling veranderd, en in zijn geheel voorstander van het project.
Procedureel heeft de samenwerking tussen de gemeente en de bewonersplatform opgeleverd, dat de negatieve ervaringen rond het project van de deelplannen voorkomen konden worden. Vooraf zijn duidelijke afspraken gemaakt over �de procesmatige randvoorwaarden, zodat de interactie goed overdacht kon verlopen�. De status van de inbreng van de bewoners was vastgelegd door het zitting nemen van het platform in de begeleidingscommissie, maar het was vooraf duidelijk dat de gemeente de beslissingen zou nemen.
Daarnaast bleek, dat er vanuit de gemeente �een onduidelijk opdrachtverlening was verstrekt aan de externe bureaus omtrent het verkennen van subsidiemogelijkheden�. Vanuit zijn rol in de begeleidingscommissie heeft Dhr. Kuiper zich naast het geven van inhoudelijk commentaar ook hiermee beziggehouden.
Dhr. Kuiper ziet zichzelf niet als een doorslaggevende factor in het proces. �Het gaat erom dat verschillende lagen in de bevolking zich door het project voelen aangesproken, en er ook daadwerkelijk bij zijn betrokken. In Wageningen gaat het dan met name om de �autochtone� Wageningers plus de �gestudeerde� Wageningers. Daarnaast is het natuurlijk ook van belang dat het project goed wordt getrokken. Als hij er niet was geweest had een ander zeker de kar van het bewonersplatform getrokken, want het project spreekt de mensen aan.�. Tevens is een goede relatie met de pers, zoals in Wageningen het geval is, belangrijk om je idee�n naar buiten te brengen.
De periode waarin het platform het meest nadrukkelijk aanwezig was, betrof de tijd dat de gemeentelijke idee�n niet verder van de grond kwamen. In die fase namen de bewoners steeds het initiatief. Sinds de fase van het masterplan heeft het platform �het stokje aan de gemeente overgegeven� aangezien dit nu de instantie is om het proces verder te trekken.
Het bewonersplatform heeft nooit moeite gehad met het spanningsveld, dat de vertegenwoordigde rol in de begeleidingscommissies met zich meebrengt. Zij hebben zich �voortdurend geprofileerd als een werkgroep en zowel in de commissie als naar de bewoners als naar de pers open kaart gespeeld�. Dit kan van de gemeente niet altijd gezegd worden, want niet alle toezeggingen zijn binnen de gestelde termijn waargemaakt. Toch kan de prettige samenwerking met de gemeente in het project Rooseveltsingel bij enkele leden van het platform wel hebben geleid tot �een constructief en beter vertrouwen in de politiek�.
Slaag- en faalfactoren
Dhr. Kuiper heeft verschillende factoren aangegeven die een belangrijke invloed kunnen hebben op het verloop van het proces.
? Inhoudelijke zaken, die niets te maken hebben met het project (zoals politieke spelletjes) kunnen toch een wezenlijke invloed hebben.
? De beperkte ambtelijke capaciteit van een kleinere gemeente brengt vaak met zich mee, dat zaken afhangen van ��n of enkele personen. Als deze zijn prioriteit moet leggen bij andere zaken dan kan een proces aanzienlijke vertraging oplopen. Derhalve kunnen toevalligheden een grote invloed hebben.
? Aan de andere kant kan een klein gemeentelijk apparaat wel betekenen dat de verschillende verantwoordelijke personen heel benaderbaar zijn waardoor sneller besluiten kunnen worden genomen.
? De cultuurverschillen tussen de verschillende experts kunnen juiste afstemming van belangen in de weg staan.
? De samenstelling van de bevolkingsorganisatie is erg belangrijk. Om goed de belangen te vertegenwoordigen dient deze niet te eenzijdig te zijn. Het is zaak om een goede combinatie van betrokkenheid en deskundigheid in huis te hebben.Verder moet de organisatie niet slechts van een enkeling afhankelijk zijn.
? Het is goed om te weten waar het geld te halen is; wat zijn de verschillende subsidieverlenende instanties die warm te maken te zijn voor het project? Het helpt enorm als vrijwilligers vanuit hun professionele ervaring �weten waar Abraham de mosterd haalt�. Hierbij kan ook een voordeel voor de gemeente zijn dat bewonersinitiatieven bij subsidieverstrekkers een hoge �aaibaarheidsfactor� hebben, waardoor de gemeentelijke plannen eerder op externe subsidie kunnen rekenen.
? Aan de andere kant kan de fragmentarische beschikbaarheid van subsidies het integrale karakter van het project schaden. Wellicht is er voor verkeer wel subsidiegeld, terwijl dat voor het groen en het water nog moet blijken. Daarnaast kan het ook zijn dat een bepaald deel van het project veel eerder gerealiseerd dient te worden om in aanmerking te komen voor subsidie. Deze versnippering kan het plan ook schaden.
? Een integraal project, dat verschillende voordelen oplevert betekent dat je op vele punten kan scoren, waardoor het draagvlak van het project kan toenemen. Tevens ontstaan door de integraliteit �inverdieneffecten�. Zo maakt de aanleg van de Rooseveltsingel grootschalige afkoppeling van hemelwater van de riolering mogelijk, waardoor de aanleg van dure bergbezinkbassins kan worden beperkt.
? Groen en water vormen een belangrijke positieve invalshoek bij bewonersprojecten. Een primaire insteek vanuit verkeer gata al snel met allerlei negatieve emoties gepaard.
? Het gaat bij dit soort projecten al snel om processen die jaren duren. Het is erg belangrijk om ook tussentijdse doelen te formuleren om alle bewoners gemotiveerd te houden.
? Een goede relatie met de lokale pers is van groot belang.