De drum begon met het "playing around the beat" in plaats van het "playing on the beat". De bassisten zeiden over het algemeen de "walking" bass stijl vaarwel en probeerden veel meer op het moment in te spelen op wat de rest van de band speelde.
Overige stijlkenmerken zoals traditionele vorm, strikte hantering van de beat door het slagwerk, grondtoonfunctie van de bas en de harmoniserende rol van de piano werden door Ornette Coleman overboord gezet. Coleman liet in zijn ensembles geen pianist meer toe omdat deze zijn improvisatie en die van de andere blazers in de weg zou staan. Pianist Cecil Taylor ging radicaal te werk wat betreft de Free Jazz, hij wist orkanen van geluid uit zijn instrument te halen waarbij hij zijn hele lichaam gebruikte; met ellebogen en onderarm bewerkte hij de toetsen.
De Free Jazz en dan vooral muzikanten als Coleman, Taylor, Shepp en Coltrane hebben grote invloed gehad op de Europese Avant-Garde.