Belgische Revolutionaire Fietstochten
Deze fietstochten door revolutionair Belgie zijn speciaal ontworpen door leden van de Platte Tube.
Stuur ons even een mailtje als u deze gereden hebt, wij zijn benieuwd naar uw commentaar en tips
1. Geuzentocht (Westhoek)
Je kan in de Westhoek vele historische fietsroutes volgen: de ambachtroute rond Veurne, de IJzerfrontroute rond Diksmuide, de tabaksroute rond Wervik, de vredesroute rond Ieper en noem maar op. Maar de mooiste historische gebeurtenis die ooit in dit gebied plaatsvond, de Beeldenstorm, wordt op geen enkele wijze herdacht. Geen wonder als je bedenkt dat sinds de bloedige onderdrukking van de Beeldenstorm de inquisitie heerst in deze streek, ja zelfs tot vandaag is dit het CD&V-bastion bij uitstek. Om dit recht te zetten, heeft De Platte Tube de Geuzentocht ontworpen. Deze tocht doet een aantal belangrijke plaatsen aan uit de periode van 1566 tot 1568, toen het volksleger van de Geuzen in opstand kwam en korte metten maakte met de katholieke kerk. Het Geuzenboek van Louis Paul Boon is de leidraad bij deze tocht, en dient door deelnemers aan deze tocht op voorhand uit het hoofd te worden geleerd.
Het parcours, beginnend in Noord-Frankrijk en eindigend in West-Vlaanderen, volgt steeds kleine departementale wegen die de genoemde plaatsen met elkaar verbinden. De volledige tocht is ongeveer 105 km lang. Beklimmingen in deze tocht zijn: Mont Des Cats - Mont Noir - Rodeberg - Kemmelberg - Nieuwkerke. Om een lus te maken dient u na Nieuwkerke niet door te rijden naar Oekene, maar terug te keren via Heuvelland - Reningelst - Poperinge - Proven - Hondschoote. De gedetailleerde routekaart van de Geuzentocht vindt u hier.
Parcours: Hondschoote: start van de route (eerste proletarische stad van Vlaanderen en broeihaard van de geuzenopstand, geboorteplaats van geuzenleider Jan Camerlinck) - Houtkerque (gehate katholieke pastoor wordt vermoord en in moestuin gegooid, september 1567; zijn opvolger wordt oren en teelballen afgesneden, januari 1568) - Steenvoorde (begin van de Beeldenstorm op 10 augustus 1566: de St Laurentiuskapel wordt aan gruzelementen geslagen) - Poperinge (parochiekerken Sint-Bernardus, Onzelievevrouwe, Sint-Jan, alsook de kapel van het gasthuis, de lazarie van de heilige Maria-Magdalena en het vrouwenklooster Sint-Franciscus worden verwoest, augustus 1566) - Heuvelstreek (in deze regio hielden Jan Camerlinck en zijn Bosgeuzen zich schuil tijdens de guerrilla-fase van de opstand) - Dranouter (parochiekerk wordt in brand gestoken, pastoors leven wordt gespaard na eed dat hij zijn functie zal opgeven, najaar 1567) - Nieuwkerke (3 pastoors, informanten van de inquisitie, worden verdronken in beek, oktober 1567) - Oekene: einde van de route (bezoek aan Cafe De Platte Tube).
2. Grote Prijs Edouard Pignon (Vlaams- en Waals-Brabant)
Tocht van 75km met vertrek en aankomst in Hoeilaart, ter ere van de Franse kunstschilder en revolutionair Edouard Pignon (1905-1993).
Start is in de Willem Matstraat. Vervolgens volg je de gifgroene pijlen op het asfalt die je langs een mooi parcours brengen met o.m. de Smeysberg, de kasseistroken van Pecrot en de Zoete Waters. Vooral in het najaar zijn deze pijlen goed zichtbaar.
3. Cafe De Kluts Gueuze Trofee (Oost-Vlaanderen)
Tocht van 70km door het voorgeborgte van de Vlaamse Ardennen, met start en aankomst in cafe De Kluts, broeihaard van onrust en oproer, in de Stationsstraat in Ninove.
Parcours: Ninove-Okegem-Roosdaal-Kester-Gooik-Neigem-Lieferinge-Galmaarden-Waarbeke-Denderwindeke-Pollare-Ninove. Een gedetailleerde beschrijving vindt u hier. Hellingen onderweg zijn o.a.: Puttenberg, De IJzeren Man, De Woestijn, De Bosberg, De Congoberg. De eerste versie van deze tocht gaat door op 20 maart 2004.
4. Anarchistentocht (Belgie)
Driedaagse tocht doorheen Vlaanderen, Brussel en Wallonie die de brandhaarden uit de geschiedenis van het Belgisch anarchisme aandoet. Zowel het 19e eeuwse, 20e eeuwse als het hedendaagse anarchisme in Belgie worden belicht. De eerste fietsdag is overwegend vlak, de tweede en derde dag zijn behoorlijk zwaar. De tocht volgt deze route: Mechelen - Leuven - Brussel - Charleroi - Luik - Verviers.
Mechelen: Mechelen is historisch gezien het centrum van het Vlaamse anarchisme. Dit was vooral te danken aan de Mechelse traditie van ambachtslieden en meer bepaald van ambachtelijke stoel- en meubelmakers. Deze hooggeschoolde, trotse en vrijheidslievende stielmannen gingen in de negentiende eeuw, bedreigd als ze werden door de industriele massaproductie, massaal over tot het anarchisme en het revolutionaire syndicalisme. In de twintigste eeuw werden de Mechelse meubelmakers door diezelfde industrialisering vermorzeld. De fietstocht start bij het Hof Van Busleyden, het museum gewijd aan Mechelen als stad van kunst en ambachten. Van Mechelen fiets je over het mooie jaagpad langs de Dijle naar Leuven.
Leuven: Het zeer katholieke Leuven is niet te verdenken van enige anarchistische traditie, maar recentelijk hebben jongeren en studenten via een hele reeks openlijke kraakacties deze stad toch een zwart-rood tintje weten te geven. In navolging van Gent en Antwerpen is er ook in Leuven de laatste 10 jaar een opbloei geweest van de kraakbeweging. De fietstocht houdt halt bij de Villa Squattus Dei, het Leuvense kraak- en anti-Opus Dei bolwerk in de Schapenstraat. Dan volg je verder de heuvelachtige LF2-route langs Heverlee, Egenhoven, Korbeek-Dijle, Neerijse, Loonbeek, Huldenberg, Overijse, Hoeilaart, Zoniënwoud, Watermaal-Bosvoorde, Elsene, naar Brussel.
Brussel: In Brussel lag het brandpunt van de Belgische provo-beweging, 1 van de meest anarchistische uitingen van het mei '68-gevoel. Deze kunstzinnige, rebelse en sexueel bevrijde stroming leeft nu nog door in het werk van Jan Bucqouy en de taartgooiers rond Noel Godin. Dergelijk intellectueel anarchisme is eerder schaars in de Belgische geschiedenis, maar heeft in verlichte, Franstalige burgerkringen in Brussel een stevige traditie. De grootste figuren van de Belgische intellectueel-anarchistische stroming, de vrijdenkers Emile Chapelier en later Hem Day, waren Brusselaars. Ook de Belgische leden van de beruchte "Bande a Bonnot" (een Franse bende anarchistische bankovervallers, laten we zeggen provo's avant la lettre) woonden in Brussel. Bij de doortocht door Brussel mag een bezoek aan provo-cafe De Dolle Mol niet ontbreken (Rue des Eperonniers, tussen Grote Markt en Centraal Station in hartje Brussel). Je fietst van Brussel naar Charleroi via de gewestelijke fietsroute nr.5 langs het kanaal Brussel-Charleroi.
Charleroi: Rond Charleroi was de grote Waalse arbeidersopstand van 1886 (die begon met een anarchistische herdenking van de Commune van Parijs) het hevigst. Een algemene staking brak uit. Fabrieken werden bezet, kastelen in brand gestoken, gevechten met het leger geleverd waarbij ettelijke doden vielen. Ook in Charleroi werd in 1904 door anarchistische mijnwerkers de Belgische CGT gesticht, een nationale revolutionaire vakvereniging. Deze ging na enkele jaren ten onder door aanvallen van de sociaal-democraten en een zware gerechtelijke repressie. Onze fietstocht gaat door Jumet (een voorstad net boven Charleroi), waar de vernielingen in 1886 een hoogtepunt bereikten: de glasfabriek en het kasteel van de asociale patron Eugene Baudoux werden door een menigte van 5000 arbeiders letterlijk met de grond gelijk gemaakt. In Charleroi overnacht je. Van Charleroi fiets je langs de Samber naar Namen en vervolgens langs de Maas naar Huy. Vanuit Huy volg je eerst de Route Romantique tot Ouffet, dan de Route Buissoniere naar Tilff en vervolgens de N680 naar Luik centrum.
Luik: Luik is ongetwijfeld de stad met de sterkste anarchistische roots in Belgie. De grote Waalse arbeidersopstand van 1886 begon tijdens een anarchistische betoging in Luik, en wel op de volgende manier. Toen de betoging in een winkelstraat gearriveerd was, schreeuwde de Luikse anarchistische voorman Wagener: "WIE HEEFT AL DIE GOEDEREN GEMAAKT?" - De arbeiders antwoordden: "WIJ! WIJ!" - Wagener: "EN ONDERTUSSEN STERVEN JULLIE VAN DE HONGER?" - De arbeiders: "JA! JA!" - Wagener: "JULLIE ZIJN EEN STELLETJE LAFAARDS! LEVE DE ANARCHIE!" Waarop de dolgeworden massa zich op de etalages gooide en de eerste arbeidersrevolte uit de Belgische geschiedenis een feit was, dag op dag 15 jaar na de Commune van Parijs. De uiteindelijke mislukking van dergelijke massabewegingen leidde vanaf 1890 tot anarchistische bommencampagnes. Rond 1900 vond ook in Luik een reeks bomaanslagen plaats (zonder slachtoffers te maken), waarvoor onder meer Jules Moineau werd gearresteerd. Deze Luikse anarchist werd razend populair door zijn rustige en standvastige houding op een nepproces dat hem tot 25 jaar dwangarbeid veroordeelde. Ook de laatste grote anarchistische vakbonden waren Luiks: tot de Tweede Wereldoorlog was er in Luik een relatief sterke revolutionair-syndicalistische vakvereniging, die op haar hoogtepunt minstens 2000 metaalbewerkers, houtbewerkers, gemeentepersoneel en dakwerkers telde. De fietstocht leidt je langs hun voormalig hoofdkwartier in de Rue de la Loi in Outremeuse, Luik. In Luik is de tweede overnachting. Van Luik neem je de Bronnenroute, die een flink aantal beklimmingen telt en via Chaudfontaine, Spa en de Baraque Michel naar Verviers leidt.
Verviers: Verviers is het eindpunt van onze tocht, maar was het beginpunt van het Belgisch anarchisme. Hier had de Internationale, het begin van alle socialistische en anarchistische stromingen, zijn sterkste basis, zeker in de jaren na de Parijse Commune (1871). Toen de Internationale zich splitste in authoritaire Marx-volgelingen en anti-authoritaire Bakoenin-aanhangers, sloot Verviers, en met deze stad geheel Belgie, zich aan bij de anti-authoritaire stroming. De Belgische arbeidersbeweging is dus in oorsprong anarchistisch, en daar zat Verviers voor een groot stuk tussen. In 1877 ging in Verviers de laatste bijeenkomst van de anti-authoritaire Internationale door, onder meer bezocht door de beroemde anarchist Kropotkin. De legendarische anarchistische groep L'Etincelle uit Verviers hield daarna de idealen van de Internationale levend. De grote wol- en textielvakbonden in deze streek bleven nog tientallen jaren onafhankelijke bolwerken waar de authoritaire socialisten zeer moeilijk voet aan de grond kregen. Onze fietstocht eindigt bij het industriele museum van Verviers, het Centre Touristique de la Laine & de la Mode.
