อยู่อย่างไรให้แข็งแรงกว่� 100 ปี (2)
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้กล่า� สาเหตุที่ทำให้อายุยื� ไว้แล้วดังนี� �. ทำความสบายให้แก่ตน �. รู้จักประมาณในสิ่งสบาย �. กินสิ่งที่ย่อยง่าย �. เป็นผู้มีศีล �. มีมิตรดีงา� ในทางตรงกันข้า� เหตุที่ทำให้ตัดรอนอายุ คื� �. ไม่ทำความสบายให้แก่ต� �. ไม่รู้จักประมาณในสิ่งสบา� �. กินสิ่งที่ย่อยยา� �. เป็นคนละเมิดศี� เมื่อพิจารณาแต่ละข้อตามคำตรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตากรุณาต่อสรรพสัตว์แล้ว ก็น่าซาบซึ้งยิ่งนั� ท่านกล่าวครบถ้วนเป็นจริงเสียจริง� ถ้าใครสามารถปฏิบัติตามคำแนะนำได้ สุขภาพที่แข็งแรงสมบูรณ์และอายุยื� ย่อมเป็นอันหวังได้ (หากไม่มีกรรมมาตัดรอนกะทันหัน) ข้อแรกที่ว่า ทำความสบายให้แก่ตน เพียงข้อเดียวนี้ก็น่าใคร่ครวญอย่างลึกซึ้� การทำความสบายให้แก่ต� ไม่ได้หมายถึงการตั้งตนอยู่ บนการเสพโลกียสุข ติดสบายๆ กินๆ นอนๆ ตามใจชอบเพราะนี่คือการทำความลำบากให้แก่ตนในภายหลัง หากแต่หมายความว่าต้องรู้ชัดเจนในสิ่งที่เหมาะควรเหมาะสมแก่สภาพร่างกายของต� ช่วยเอื้ออนุเคราะห์แก่กายขันธ์ ไม่ให้ทรุดโทรม เสื่อมเร็ว ซึ่งมีมากมายจนกล่าวไม่หม� เช่น ไม่กลั้นอุจจาร� ปัสสาว� รู้จักอาหารแสลงควรเว้น อาหารมีคุณค่าควรรับเข้าสู่ร่างกา� อิริยาบทที� เหมาะส� เช่น การลุกจากที่นอ� เรานอนขดมาทั้งคื� ถ้าลุกพรวดพราดอาจผิดเส้นผิดท่า ทำให้ปวดตึงต้นคอ ไปถึงหลังไหล่ได้ บางคนหน้ามืดล้มฟาดกับพื้นได้ แม้กระทั่งข้าวของเครื่องกินเครื่องใช้ในยุคปัจจุบันที่ผลิตออกมามากมายอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพอย่างที่เรานึกไม่ถึ� เช่น รองเท้� ส้นสูง ทำให้การเดินไม่เป็นธรรมชาต� ส่งผลให้ปวดหลั� ปวดค� เจ็บปลายเท้า กล้ามเนื้อฝ่าเท้าและขาต้องทำงานหนักกว่าเดิ� รวมไปถึงกล้ามเนื้อน่องและเอ็นร้อยหวายจะหดสั้นตลอดเวลาที่ใส่รองเท้าส้นสูง ส่งผลต่อการไหลเวียนของเลือ� แถมมีโอกาสข้อเท้� แพลง เพราะความสูงของรองเท้าทำให้การควบคุมข้อเท้าทำได้ไม่ดีนัก หรือแม้แต่รองเท้าส้นตึกที่มีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุขณะขับร� เพราะเหยียบเบรคไม่ถนัด เท้าแพลงเพราะรองเท้าส้นตึกพลิกระหว่างเดิ� นอกจากนี้อันตรายจากสารเคมีที่มีอยู่รอบตัวเราก็ทำให้ไม่สบายได� เช่น สเปรย์ฉีดผ� ยาย้อมผม ดัดผ� น้ำยาล้างห้องน้ำที่มีสารเคมี เข้มข้� ไอเสียรถยนต์ ควันเขม่� ฯล� เพียงข้อแรกนี้ถ้าทำตามได้ก็จะช่วยสุขภาพอย่างมากมาย แล้วลองดูรอบตัวเราว่� มีคนจำนวนมากเท่าไรที่ประกอบความไม่สบายให้แก่ ตน ที่เห็นชัดเจ� คื� สูบบุหรี� กินเหล้า ใช้สารเสพติดซึ่งบั่นทอนสุขภาพทับถมต่อเนื่องไปทุกวั� ข้อที่ � รู้จักประมาณในสิ่งสบาย เป็นรายละเอียดลึกลงไ� ผู้รู้จักประมาณย่อมยังประโยชน์ให้สำเร็จได้ทุกเมื่อ พระพุทธองค์สอนไว้ดังนี� ฉะนั้นผู้ไม่รู้จักประมาณย่อมต้องเหน็ดเหนื่อยคอยตามแก้ปัญหา หรือรับผลลบอันเกิดจากการไม่ประมาณของตนอย่างไม่รู้จักจบสิ้น ดังนั้นจึงต้องเรียนรู้ ฝึกฝนประมวลข้อมูลเพื่อการประมาณสัดส่วนสมดุลความเหมาะสมพอดี เพราะอะไรที่มากเกินไปหรือน้อยเกินไ� ก็ ส่งผลไม่ดีต่อสุขภาพร่างกายได� เช่น กินทุเรียนไร้สารพิ� �-� ลู� ร่างกายต้องประท้วงแน� ต่อให้ไร้สารพิษก็ตาม ผู้ที่ใส่ใจในสุขภาพควรหัดสังเกตุ อาหารใดกินแล้วรู้สึก สบาย และกินปริมาณมากน้อยเท่าใ� อาหารใดกินแล้วทำให้ร่างกายแพ้เป็นผื่นแดง ปวดบวม คั� ก็หลีกเลี่ยงอาหารนั้� หรืออาหารที่ไม� เคยกินก็หัดสังเกตุคาดการณ์ว่� จะรับหรือไม่รั� ถ้ารับจะรับเท่าใ� โดยพิจารณากลิ่� สีสั� องค์ประกอบ เช่น มันมาก เพราะมีน้ำมันลอย เยิ้มเป็นต้น แม้แต่การพักผ่อนหลับนอ� การทำงาน การออกกำลังกาย การเกี่ยวข้องกับสัมผัสสัมพันธ์กับผู้คนข้าวของเครื่องใช� ก็ต้อง รู้จักประมาณ รู้ขีดจำกัดของตัวเอง จัดสรรให้สมส่วนลงตัวด้วย ข้อที่ � กินสิ่งที่ย่อยง่าย หลายท่านอาจจะฟังเผิน� ผ่าน� ดูไม่สำคัญ อะไรนั� แต่นี่คือคำแนะนำของพระบรมศาสดาในเรื่องการปฏิบัติตนเพื่ออายุยาวอีกข้อหนึ่� ฉะนั้นจะต้องเป็นสิ่งที่ส่งผลกระทบต่อความ เจ็บไข้ได้ป่วย ความเป็นความตายของเราอย่างแน่นอน และถ้าผู้ใดศึกหาหาข้อมูลเพิ่มเติมในเรื่องระบบทางเดินอาหา� หรือระบบย่อย อาหารของร่างกา� ก็จะพบว่าช่างน่าทึ่งที่พระพุทธองค์กล่าวสรุปให้หลักสั้นๆว่า ให้กินในสิ่งที่ย่อยง่ายๆ เพราะถ้าเรากินในสิ่งที่ย่อยยาก ระบบย่อยอาหารของเราจะรวนไปหม� และไม่เป็นไปตามหน้าที่ ส่งผลต่อสุขภาพโดยรวมทันท� สรีระร่างกาย ระบบอวัยวะและการย่อย ของคนเรานั้น ฟอ� สินเน่� นักวิทยาศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ชาวสวีเดน กล่าวว่า "มองจากโครงสร้างของมนุษย์นั้นทั้งภายในและภายนอกซึ้ง เปรียบเทียบกับของสัตว์อืนแล้� จะเห็นได้ว่า พื� ผั� และผลไม้ จะต้องเป็นอาหารตามธรรมชาติของมนุษย์เป็นแน่" นั่นคือคนเราจะยั� ชีพได้อย่างแข็งแรงด้วยธัญพืช ผั� และผลไม้ต่าง� ซึ่งมีมากมายทุกฤดูกา� เป็นอาหารมอบให้แก่มนุษย์อย่างไม่ขาดแคล� แต่เนื้อสัคว� ก็เบียดแทรกเข้ามาเป็นอาหารของคนจนเป็นเรื่องปกติธรรมด� และแทรกมาเป็นส่วนแห่งโรคภัยไข้เจ็บของมนุษย์ทีละเล็กทีละน้อ� จากรุ่นต่อรุ่น รุ่นแล้วรุ่นเล่ากี่ร้อยกี่พันป� จนเราไม่ทราบว่ายีนส์ของมนุษย์เกิดการกลายพันธุ์เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมและอ่อนแอไปกว่� เดิมเท่าใด ไม่มีใครตอบได้
