อยู่อย่างไรให้แข็งแรงกว่า 100 ปี (2)
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้กล่าว สาเหตุที่ทำให้อายุยืน ไว้แล้วดังนี้ ๑. ทำความสบายให้แก่ตน ๒. รู้จักประมาณในสิ่งสบาย ๓. กินสิ่งที่ย่อยง่าย ๔. เป็นผู้มีศีล ๕. มีมิตรดีงาม ในทางตรงกันข้าม เหตุที่ทำให้ตัดรอนอายุ คือ ๑. ไม่ทำความสบายให้แก่ตน ๒. ไม่รู้จักประมาณในสิ่งสบาย ๓. กินสิ่งที่ย่อยยาก ๔. เป็นคนละเมิดศีล เมื่อพิจารณาแต่ละข้อตามคำตรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตากรุณาต่อสรรพสัตว์แล้ว ก็น่าซาบซึ้งยิ่งนัก ท่านกล่าวครบถ้วนเป็นจริงเสียจริงๆ ถ้าใครสามารถปฏิบัติตามคำแนะนำได้ สุขภาพที่แข็งแรงสมบูรณ์และอายุยืน ย่อมเป็นอันหวังได้ (หากไม่มีกรรมมาตัดรอนกะทันหัน) ข้อแรกที่ว่า ทำความสบายให้แก่ตน เพียงข้อเดียวนี้ก็น่าใคร่ครวญอย่างลึกซึ้ง การทำความสบายให้แก่ตน ไม่ได้หมายถึงการตั้งตนอยู่ บนการเสพโลกียสุข ติดสบายๆ กินๆ นอนๆ ตามใจชอบเพราะนี่คือการทำความลำบากให้แก่ตนในภายหลัง หากแต่หมายความว่าต้องรู้ชัดเจนในสิ่งที่เหมาะควรเหมาะสมแก่สภาพร่างกายของตน ช่วยเอื้ออนุเคราะห์แก่กายขันธ์ ไม่ให้ทรุดโทรม เสื่อมเร็ว ซึ่งมีมากมายจนกล่าวไม่หมด เช่น ไม่กลั้นอุจจาระ ปัสสาวะ รู้จักอาหารแสลงควรเว้น อาหารมีคุณค่าควรรับเข้าสู่ร่างกาย อิริยาบทที่ เหมาะสม เช่น การลุกจากที่นอน เรานอนขดมาทั้งคืน ถ้าลุกพรวดพราดอาจผิดเส้นผิดท่า ทำให้ปวดตึงต้นคอ ไปถึงหลังไหล่ได้ บางคนหน้ามืดล้มฟาดกับพื้นได้ แม้กระทั่งข้าวของเครื่องกินเครื่องใช้ในยุคปัจจุบันที่ผลิตออกมามากมายอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพอย่างที่เรานึกไม่ถึง เช่น รองเท้า ส้นสูง ทำให้การเดินไม่เป็นธรรมชาติ ส่งผลให้ปวดหลัง ปวดคอ เจ็บปลายเท้า กล้ามเนื้อฝ่าเท้าและขาต้องทำงานหนักกว่าเดิม รวมไปถึงกล้ามเนื้อน่องและเอ็นร้อยหวายจะหดสั้นตลอดเวลาที่ใส่รองเท้าส้นสูง ส่งผลต่อการไหลเวียนของเลือด แถมมีโอกาสข้อเท้า แพลง เพราะความสูงของรองเท้าทำให้การควบคุมข้อเท้าทำได้ไม่ดีนัก หรือแม้แต่รองเท้าส้นตึกที่มีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุขณะขับรถ เพราะเหยียบเบรคไม่ถนัด เท้าแพลงเพราะรองเท้าส้นตึกพลิกระหว่างเดิน นอกจากนี้อันตรายจากสารเคมีที่มีอยู่รอบตัวเราก็ทำให้ไม่สบายได้ เช่น สเปรย์ฉีดผม ยาย้อมผม ดัดผม น้ำยาล้างห้องน้ำที่มีสารเคมี เข้มข้น ไอเสียรถยนต์ ควันเขม่า ฯลฯ เพียงข้อแรกนี้ถ้าทำตามได้ก็จะช่วยสุขภาพอย่างมากมาย แล้วลองดูรอบตัวเราว่า มีคนจำนวนมากเท่าไรที่ประกอบความไม่สบายให้แก่ ตน ที่เห็นชัดเจน คือ สูบบุหรี่ กินเหล้า ใช้สารเสพติดซึ่งบั่นทอนสุขภาพทับถมต่อเนื่องไปทุกวัน ข้อที่ ๒ รู้จักประมาณในสิ่งสบาย เป็นรายละเอียดลึกลงไป ผู้รู้จักประมาณย่อมยังประโยชน์ให้สำเร็จได้ทุกเมื่อ พระพุทธองค์สอนไว้ดังนี้ ฉะนั้นผู้ไม่รู้จักประมาณย่อมต้องเหน็ดเหนื่อยคอยตามแก้ปัญหา หรือรับผลลบอันเกิดจากการไม่ประมาณของตนอย่างไม่รู้จักจบสิ้น ดังนั้นจึงต้องเรียนรู้ ฝึกฝนประมวลข้อมูลเพื่อการประมาณสัดส่วนสมดุลความเหมาะสมพอดี เพราะอะไรที่มากเกินไปหรือน้อยเกินไป ก็ ส่งผลไม่ดีต่อสุขภาพร่างกายได้ เช่น กินทุเรียนไร้สารพิษ ๒-๓ ลูก ร่างกายต้องประท้วงแน่ ต่อให้ไร้สารพิษก็ตาม ผู้ที่ใส่ใจในสุขภาพควรหัดสังเกตุ อาหารใดกินแล้วรู้สึก สบาย และกินปริมาณมากน้อยเท่าใด อาหารใดกินแล้วทำให้ร่างกายแพ้เป็นผื่นแดง ปวดบวม คัน ก็หลีกเลี่ยงอาหารนั้น หรืออาหารที่ไม่ เคยกินก็หัดสังเกตุคาดการณ์ว่า จะรับหรือไม่รับ ถ้ารับจะรับเท่าใด โดยพิจารณากลิ่น สีสัน องค์ประกอบ เช่น มันมาก เพราะมีน้ำมันลอย เยิ้มเป็นต้น แม้แต่การพักผ่อนหลับนอน การทำงาน การออกกำลังกาย การเกี่ยวข้องกับสัมผัสสัมพันธ์กับผู้คนข้าวของเครื่องใช้ ก็ต้อง รู้จักประมาณ รู้ขีดจำกัดของตัวเอง จัดสรรให้สมส่วนลงตัวด้วย ข้อที่ ๓ กินสิ่งที่ย่อยง่าย หลายท่านอาจจะฟังเผินๆ ผ่านๆ ดูไม่สำคัญ อะไรนัก แต่นี่คือคำแนะนำของพระบรมศาสดาในเรื่องการปฏิบัติตนเพื่ออายุยาวอีกข้อหนึ่ง ฉะนั้นจะต้องเป็นสิ่งที่ส่งผลกระทบต่อความ เจ็บไข้ได้ป่วย ความเป็นความตายของเราอย่างแน่นอน และถ้าผู้ใดศึกหาหาข้อมูลเพิ่มเติมในเรื่องระบบทางเดินอาหาร หรือระบบย่อย อาหารของร่างกาย ก็จะพบว่าช่างน่าทึ่งที่พระพุทธองค์กล่าวสรุปให้หลักสั้นๆว่า ให้กินในสิ่งที่ย่อยง่ายๆ เพราะถ้าเรากินในสิ่งที่ย่อยยาก ระบบย่อยอาหารของเราจะรวนไปหมด และไม่เป็นไปตามหน้าที่ ส่งผลต่อสุขภาพโดยรวมทันที สรีระร่างกาย ระบบอวัยวะและการย่อย ของคนเรานั้น ฟอน สินเน่อ นักวิทยาศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ชาวสวีเดน กล่าวว่า "มองจากโครงสร้างของมนุษย์นั้นทั้งภายในและภายนอกซึ้ง เปรียบเทียบกับของสัตว์อืนแล้ว จะเห็นได้ว่า พืช ผัก และผลไม้ จะต้องเป็นอาหารตามธรรมชาติของมนุษย์เป็นแน่" นั่นคือคนเราจะยัง ชีพได้อย่างแข็งแรงด้วยธัญพืช ผัก และผลไม้ต่างๆ ซึ่งมีมากมายทุกฤดูกาล เป็นอาหารมอบให้แก่มนุษย์อย่างไม่ขาดแคลน แต่เนื้อสัคว์ ก็เบียดแทรกเข้ามาเป็นอาหารของคนจนเป็นเรื่องปกติธรรมดา และแทรกมาเป็นส่วนแห่งโรคภัยไข้เจ็บของมนุษย์ทีละเล็กทีละน้อย จากรุ่นต่อรุ่น รุ่นแล้วรุ่นเล่ากี่ร้อยกี่พันปี จนเราไม่ทราบว่ายีนส์ของมนุษย์เกิดการกลายพันธุ์เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมและอ่อนแอไปกว่า เดิมเท่าใด ไม่มีใครตอบได้
