|
Fi zmien
l-ahhar gwerra dinjija, u din is-sena qed infakkru s-Sittin Anniversarju
mill-ghoti tal-George Cross u
l-konvoj ta’ Santa Marija, is-Supretendent ta’ l-Air Raid Precautions (ARP)
f’Rahal Gdid u Hal Tarxien kien
is-Sur ANTHONY P. BILOCCA. Xieraq
li ghas-sens ta’ responsabbilta’ u l-efficjenza li wera f’din
il-kariga b’sogru ghall-istess hajtu, naghtu taghrif dwar
hidmietu f’dawk iz-zminijiet tant
imwieghra.
Ic-Centru ta’
l-ARP ta’ Rahal Gdid kellu ghad-dispozizzjoni tieghu zewg skejjel. F’dik ta’ Triq San Alwigi, (illum Triq
Manwel Buhagiar, fil-blokk ta’ bini fejn illum hemm l-Istitut tas-Sorijiet
Orsolini u l-Kunvent u l-Knisja tal-Patrijiet Agostinjani) kienet tinghata
l-ewwel ghajnuna lil midrubin, filwaqt
li fl-ohra, dik ta’ Triq l-Iskola, li kienet isservi ta’ kwartieri,
kienu jsiru operazzjonijiet zghar u biex persuni jitnehhielhom it-tniggis
minn gass velenuz uzat mill-ghadu.
Is-Sur Bilocca kellu mieghu 50 persuna li kienu jinkludu zewg tobba
u 10 Air Raid Wardens nisa.
Sa mill-ewwel
jiem tal-gwerra, n-nies fic-¬entru ta’ l-ARP ta’ Rahal Gdid meddew ghonqhom
ghall-hidma peress li hawnhekk intlaqat hafna bini u sfaw korruti u mietu
n-nies ukoll. Fil-fatt fis-26 ta’ Gunju
1940, il-voluntiera ta’ dan ic-Centru kienu fuq il- post hdejn il-Salib
tal-Marsa fejn bomba waqghet qrib karozza tal-linja li hadet in-nar. L-unika persuna li salvat f’dan
l-incident ittiehdet ic-Centru b’feriti gravi.
Skond is-Sur Bilocca l-aghar jumejn
ghan-nies ta’ Rahal Gdid kienu t-12 u t-13 ta’ Frar 1942 meta bl-attakki
mill-ajru ’l fuq minn mitt dar garrbu hsarat kbar u l-bomba li waqghet fuq
xelter fil-Pjazza kienet esperjenza gdida ghax ghalkemm ma nfaqax,
bil-blast mietu hamsa minn nies li kienu jistkennu fih. Kien propju f’dan iz-zmien li Dun Bert
garr is-Sagrament mill-Parrocca ta’ Kristu Re, Rahal Gdid ghall-Kappella
fic-Centru ta’ l-ARP.
Grajja ohra li
jiftakar tajjeb is-Sur Bilocca hi d-dahla ta’ l-H.M.S. Illustrious fit-Tarzna
f’Jannar 1941 li maghha gabet attakki horox u hsara fuq il-bliet
tal-Kottonera. In-nies tac-Centru
ta’ Rahal Gdid taht it-tmexxija tas-Supretendent Bilocca kienu sahansitra
jmorru jaghtu daqqa t’id fis-salvatagg lin-nies ta’ l-ARP tat-tlitt
ibliet. Izda meta bomba faqghet
il-gibjun fil-Pjazza ta’ Rahal Gdid, in-nies tas-salvatagg tas-Sur Bilocca,
li hadmu lejl u nhar, kellhom isejhu l-ghajnuna ta’ l-iskwadra ta’
emergenza mill-headquarters ta’ l-ARP tal-Hamrun.
In-nies ta’
l-ARP ta’ Rahal Gdid wettqu l-hidma taghhom b’sogru kbir ghall-istess
hajjithom. Huma wettqu dmirhom
waqt attakki horox. Aktar minn
hekk huma zammew il-moral gholi tan-nies li baqghu fil-lokal taghna u
sahansitra kienu jghinuhom fil-bzonnijiet kollha taghhom. Fil-fatt ic-Centru qeda wkoll
il-htigijiet spiritwali (qrar u quddies fil-Hdud) u fih kienu jsiru wkoll
rapprezentazzjonijiet fuq il-palk.
Ta’ min isemmi
wkoll li c-Centru ARP Paola/Tarxien li s-Sur Bilocca kien Superintendent
Passive Defence tieghu, kien responsabbli wkoll ghall-ibliet u l-irhula
fil-qrib bhal ma huma: Hal Luqa, il-Gudja, Hal Ghaxaq, Hal Safi,
il-Qrendi, l-Imqabba, iz-Zurrieq,
Kalafrana u Birzebbuga. Is-Sur
Bilocca jiftakar sew il-vjaggi mimlija periklu li ghamel spiss lejn Hal
Luqa, specjalment meta darba minnhom gie mitfugh bil-karozza b’kollox
f’genb ta’ triq bl-ispluzzjoni ta’ bomba.
Bhala gharfien
ta’ hidmitu f’din il-kariga matul l-ahhar gwerra dinjija s-Sur Anthony P.
Bilocca rcieva ittra ta’ radd il-hajr ghas-servizz li ta minghand it-Tabib
Pawlu Boffa li kien il-Kummissarju Distrettwali ta’ dawn l-inhawi. Fl-1944 il-Gvernatur irringrazzjah
permezz ta’ ittra u gharrfu li ismu ser jitnizzel fil-Gazzetta tal-Gvern
ta’ Malta bhala gharfien ghal
hidmietu.
(Riferenzi: Intervista
lis-Sur A. P. Bilocca, minn National War Museum Association, 13 ta’ Ottubru
1975; The Besieged Citadel and
other Lasting Memories, Penprint Ltd., 1982, Emm. S. Tonna).
lura
|
