จากที่ผมได้เขียนโปรแกรม PC Remote Control ติดต่อผ่าน TCP/IP และให้ Download ไปลองใช้กัน ก็ได้มีผู้สนใจสอบถามถึงวิธีการเขียนโปรแกรม รวมทั้งเรื่องการติดต่อกับไมโครคอนโทรลเลอร์ ซึ่งผู้ที่ไม่มีอุปกรณ์ประเภทไมโครคอลโทรลเลอร์ไว้ทดลองก็สามารถจะใช้ PC ของเรานี้ เขียนโปรแกรมจำลองเป็นฝ่ายไมโคคอนโทรลเลอร์ได้สำหรับทำความเข้าใจถึงวิธีติดต่อ ส่งคำสั่งเพื่อไป ควบคุมหรือตรวจสอบสถานะของหน่วยประมวลปลายทางได้

ในส่วนของ modem นั้นบริษัทผู้ผลิตจะมีคำสั่งมาตราฐานที่รู้จักกันคือ AT Command แต่เราสามารถจะกำหนดเงื่อนไขคำสั่งในการติดต่อสื่อสารของเราเองก็ทำได้ โดยในที่นี้จะแนะนำการติดต่อสื่อสารผ่าน Serial port ทั้งนี้แนวทางการเขียนโปรแกรมสามารถนำไปใช้ในแบบการติดต่อผ่าน TCP/IP ได้เหมือนกัน 

โปรโตคอล ที่จะส่งนั้นในความหมายของผม คือข้อความ,รหัส หรือ อักษร ซึ่งฝ่ายผู้รับปลายทางจะต้องรู้ว่ารับคำสั่งนั้นมาแล้วต้องไปทำอะไร เช่น ส่งข้อความว่า "Check Time" โดยกำหนดว่าถ้ามีคำสั่งนี้มาถึงฝั่งผู้รับก็หน่วยประมวลผลฝั่งผู้รับส่งค่าเวลา ณ ขณะนั้นไปให้ฝ่ายที่ส่งข้อความ เป็นต้น แล้วเราจะเขียนโปรแกรมอย่างไร MScomm1.Output="Check Time"

โปรแกรมของฝ่ายรับโปรโตคอล 

เขียนชุดคำสั่งนี้ใน MSComm1_Oncomm() ซึ่งเมื่อ Com port มีรับข้อมูลมาจะเกิด Event Massage ขึ้น ชื่อ comEvReceive โดยเราใช้ Properties ชื่อ CommEvent มาเป็นเงื่อนไขในการรับโปรโตคอล และส่งหรือทำเงื่อนไขที่กำหนด 

    Sub MSComm1_OnComm()

    Select Case MSComm1.CommEvent
             Case comEvReceive  

        Buffer = MSComm1.Input   ' Properties สำหรับรับข้อมูล

                   ' ตรวจสอบเงื่อนไขของโปรโตคอล

                   Select Case StrConv(Buffer, vbUnicode)   

                       Case Is ="Check Time"    ' หรือจะเขียนว่า Case "Check Time" ก็ได้

                             MSComm1.Output=Time ' ส่งค่าเวลากับไปยังฝ่ายส่งโปรโตคอล

                 End Select

     End Select

โปรแกรมตัวอย่าง

ผมได้จัดทำโปรแกรมตัวอย่างสำหรับเพื่อนำไปประยุกต์ใช้งาน ซึ่งก็จะมีคำอธิบายไว้ด้วย โดยให้คุณ Copy Code ด้านล่างทั้งหมดไป Paste ลงใน Text Editor(Notepad สะดวกดี)
จากนั้น Save As เป็นไฟล์นามสกุล FRM เช่น frmprotocal.frm  เราก็จะได้ Visual Basic Form หากเปิดฟอร์มใน Visual Basic แล้วไม่มี MSComm 6 ให้คุณ Add Control นี้ใหม่ นะครับ

VERSION 5.00 Object = "{648A5603-2C6E-101B-82B6-000000000014}#1.1#0"; "MSCOMM32.OCX" Begin VB.Form frmVBCom BorderStyle = 1 'Fixed Single Caption = "VB Comm Protocal Test" ClientHeight = 3915 ClientLeft = 2310 ClientTop = 2265 ClientWidth = 7575 Icon = "comprotocal.frx":0000 LinkTopic = "Form1" MaxButton = 0 'False MinButton = 0 'False ScaleHeight = 3915 ScaleWidth = 7575 Begin VB.CommandButton Command6 Caption = "Open Explorer" BeginProperty Font Name = "MS Sans Serif" Size = 8.25 Charset = 222 Weight = 700 Underline = 0 'False Italic = 0 'False Strikethrough = 0 'False EndProperty Height = 495 Left = 5760 TabIndex = 17 Top = 3000 Width = 855 End Begin VB.CommandButton Command5 Caption = "Control DSR" BeginProperty Font Name = "MS Sans Serif" Size = 8.25 Charset = 222 Weight = 700 Underline = 0 'False Italic = 0 'False Strikethrough = 0 'False EndProperty Height = 495 Left = 4800 TabIndex = 12 Top = 3000 Width = 855 End Begin VB.CommandButton Command4 Caption = "Control CTS" BeginProperty Font Name = "MS Sans Serif" Size = 8.25 Charset = 222 Weight = 700 Underline = 0 'False Italic = 0 'False Strikethrough = 0 'False EndProperty Height = 495 Left = 3840 TabIndex = 11 Top = 3000 Width = 855 End Begin VB.CommandButton Command3 Caption = "DSR Status" BeginProperty Font Name = "MS Sans Serif" Size = 8.25 Charset = 222 Weight = 700 Underline = 0 'False Italic = 0 'False Strikethrough = 0 'False EndProperty Height = 495 Left = 2880 TabIndex = 10 Top = 3000 Width = 855 End Begin VB.CommandButton Command2 Caption = "CTS Status" BeginProperty Font Name = "MS Sans Serif" Size = 8.25 Charset = 222 Weight = 700 Underline = 0 'False Italic = 0 'False Strikethrough = 0 'False EndProperty Height = 495 Left = 1920 TabIndex = 9 Top = 3000 Width = 855 End Begin VB.CommandButton Command1 Caption = "Check Time" BeginProperty Font Name = "MS Sans Serif" Size = 8.25 Charset = 222 Weight = 700 Underline = 0 'False Italic = 0 'False Strikethrough = 0 'False EndProperty Height = 495 Left = 960 TabIndex = 8 Top = 3000 Width = 855 End Begin VB.Timer Timer1 Interval = 1000 Left = 360 Top = 960 End Begin MSCommLib.MSComm MSComm1 Left = 240 Top = 2040 _ExtentX = 1005 _ExtentY = 1005 _Version = 393216 DTREnable = -1 'True End Begin VB.CommandButton cmdOnOffPort Caption = "&On Comport" BeginProperty Font Name = "MS Sans Serif" Size = 8.25 Charset = 222 Weight = 700 Underline = 0 'False Italic = 0 'False Strikethrough = 0 'False EndProperty Height = 615 Left = 6240 TabIndex = 2 Top = 240 Width = 1125 End Begin VB.Frame fraMode Caption = "Mode Communication " BeginProperty Font Name = "MS Sans Serif" Size = 8.25 Charset = 222 Weight = 700 Underline = 0 'False Italic = 0 'False Strikethrough = 0 'False EndProperty Height = 960 Left = 135 TabIndex = 1 Top = 15 Width = 7320 Begin VB.TextBox Text1 Height = 315 Left = 3240 TabIndex = 15 Text = "9600,n,8,1" Top = 240 Width = 2775 End Begin VB.ComboBox Combo1 Height = 330 ItemData = "comprotocal.frx":0442 Left = 840 List = "comprotocal.frx":0452 TabIndex = 13 Top = 240 Width = 1455 End Begin VB.OptionButton optModeRXTX Caption = "Polling" Height = 255 Index = 1 Left = 1320 TabIndex = 5 Top = 600 Width = 795 End Begin VB.OptionButton optModeRXTX Caption = "Event-driven" Height = 255 Index = 0 Left = 120 TabIndex = 3 Top = 600 Width = 1335 End Begin VB.Label Label1 Caption = "Setting" Height = 255 Index = 1 Left = 2520 TabIndex = 16 Top = 240 Width = 735 End Begin VB.Label Label1 Caption = "Com Port" Height = 255 Index = 0 Left = 120 TabIndex = 14 Top = 240 Width = 735 End Begin VB.Label lblOncom Alignment = 2 'Center BorderStyle = 1 'Fixed Single Caption = "Commport Setting" Height = 300 Left = 3240 TabIndex = 7 Top = 600 Width = 2745 End End Begin VB.TextBox txtRXTX Height = 1740 Left = 120 MultiLine = -1 'True ScrollBars = 2 'Vertical TabIndex = 0 Top = 1080 Width = 7335 End Begin VB.Label lblTime Alignment = 2 'Center BorderStyle = 1 'Fixed Single Caption = "Time" BeginProperty Font Name = "MS Sans Serif" Size = 8.25 Charset = 222 Weight = 700 Underline = 0 'False Italic = 0 'False Strikethrough = 0 'False EndProperty Height = 270 Left = 6120 TabIndex = 6 Top = 3600 Width = 1335 End Begin VB.Label lblStatus BorderStyle = 1 'Fixed Single Caption = "Status :" BeginProperty Font Name = "MS Sans Serif" Size = 8.25 Charset = 222 Weight = 700 Underline = 0 'False Italic = 0 'False Strikethrough = 0 'False EndProperty Height = 285 Left = 120 TabIndex = 4 Top = 3600 Width = 5895 End End Attribute VB_Name = "frmVBCom" Attribute VB_GlobalNameSpace = False Attribute VB_Creatable = False Attribute VB_PredeclaredId = True Attribute VB_Exposed = False ' การเขียนVisual Basic ติดต่อแบบโปรโตคอล ' http://thaiio.com '----------------------------------------------------------- Dim SecRXTX As Integer Dim ModeRXTX As Integer Dim ComOnOff As Boolean Dim StatusComm As String Dim ChkStopLoopUnLess As Boolean Dim EventMsg As String, ErrorMsg As String Private Sub Command1_Click() ' ส่งโปรโตคอลสอบถามเวลาของเครื่องที่ติดต่อ MSComm1.Output = "yourtime" End Sub Private Sub Command2_Click() ' ตรวจสอบสถานะของ CTS เครื่องที่ติดต่อ ซึ่งจะได้ Massage กลับมาว่า On -Off MSComm1.Output = "chkcts" End Sub Private Sub Command3_Click() ' ตรวจสอบสถานะของ DSR เครื่องที่ติดต่อ ซึ่งจะได้ Massage กลับมาว่า On -Off MSComm1.Output = "chkdsr" End Sub Private Sub Command4_Click() ' ควบคุมสัญญาณ CTS ของเครื่องที่ติดต่อให้ On-Off MSComm1.Output = "outcts" End Sub Private Sub Command5_Click() ' ควบคุมสัญญาณ DSR ของเครื่องที่ติดต่อให้ On-Off MSComm1.Output = "outdsr " End Sub Private Sub Command6_Click() ' เปิดโปรแกรม Explorer ของเครื่องที่ติดต่อ MSComm1.Output = "openexplorer" End Sub Private Sub Form_Load() Dim CommPort As String, Handshaking As String, Settings As String On Error Resume Next App.Title = "Visual Basic : ติดต่อทาง Serial Port" 'ชื่อไตเติ้ลโปรแกรม 'กำหนดค่าปกติของโปรแกรม ComOnOff = False ' ปิดพอร์ต optModeRXTX.Item(0).Value = True 'การทำอินเตอร์รัพ SecRXTX = 0 'ตั้งค่าสีของการเทอร์มิเนิล txtRXTX.SelLength = Len(txtRXTX) txtRXTX.SelText = "" txtRXTX.ForeColor = vbRed 'ตั้งค่าในรีจิตเตอร์ Settings = GetSetting(App.Title, "Properties", "Settings", "") If Settings <> "" Then MSComm1.Settings = Settings If Err Then MsgBox Error$, 48 Exit Sub End If End If CommPort = GetSetting(App.Title, "Properties", "CommPort", "") If CommPort <> "" Then MSComm1.CommPort = CommPort Handshaking = GetSetting(App.Title, "Properties", "Handshaking", "") If Handshaking <> "" Then MSComm1.Handshaking = Handshaking If Err Then MsgBox Error$, 48 Exit Sub End If End If Echo = GetSetting(App.Title, "Properties", "Echo", "") ChkStopLoopUnLess = False 'ตัวแปรสำหรับออกจากระบบ On Error GoTo 0 'ถ้าเกิดผิดผลาด End Sub Private Sub UnLessLoop() Dim Buffer Dim Check As Boolean MEVENT_DRIVEN: Check = True Do If ChkStopLoopUnLess Then Exit Sub DoEvents If SecRXTX = 1 Then Check = False Loop Until Check = False MPOLLING: Check = True Do If ChkStopLoopUnLess Then Exit Sub DoEvents If MSComm1.PortOpen = True Then Buffer = MSComm1.Input End If ShowData txtRXTX, (StrConv((Buffer), vbUnicode)) If SecRXTX = 0 Then Check = False Loop Until Check = False If SecRXTX = 0 Then GoTo MEVENT_DRIVEN 'mode Event-Driven If SecRXTX = 1 Then GoTo MPOLLING 'mode Polling End Sub Private Sub cmdOnOffPort_Click() On Error GoTo ErrH If Not ComOnOff Then MSComm1.PortOpen = True ChkStopLoopUnLess = False cmdOnOffPort.Caption = "&OffCom" ComOnOff = True 'on port lblOncom.Caption = "OnCom:" & MSComm1.Settings Call ShowMsgProgram(ModeRXTX) Else MSComm1.PortOpen = False ChkStopLoopUnLess = True cmdOnOffPort.Caption = "&OnCom" ComOnOff = False 'off port lblStatus.Caption = "Status Com : " lblOncom.Caption = "OffCom" End If 'Set Interrupt or Polling Call optModeRXTX_Click(ModeRXTX) Call UnLessLoop Exit Sub ErrH: MsgBox Err.Description End Sub Private Sub MSComm1_OnComm() On Error GoTo ErrH Select Case MSComm1.CommEvent ' ในกรณีที่มีการรับข้อมูลของ Com port เกิดขึ้นโดยใช้ Event ชื่อ comEvReceive Case comEvReceive Dim Buffer As Variant ' รับข้อมูลที่ส่งมา Buffer = MSComm1.Input '----------------------------- เริ่มส่วนของโปรโตคอล ----------------------------------- Select Case StrConv(Buffer, vbUnicode) ' ตรวจสอบโปรโตคอล ที่ส่งมา ถ้าตรงกับ Case ไหน ก็ทำคำสั่งที่เขียนไว้ Case Is = "yourtime" ' ตรวจสอบเวลาของเครื่อง ณ เวลานั้นๆ MSComm1.Output = Now Case Is = "chkcts" ' ตรวจสอบสถานะ CTS If MSComm1.CTSHolding = True Then MSComm1.Output = "CTS_On" Else MSComm1.Output = "CTS_Off" End If Case Is = "chkdsr" ' ตรวจสอบสถานะ DSR If MSComm1.DSRHolding = True Then MSComm1.Output = "DSR_On" Else MSComm1.Output = "DSR_Off" End If Case Is = "outcts" ' สั่ง เปิด-ปิด สัญญาณ CTS MSComm1.RTSEnable = Not MSComm1.RTSEnable Case Is = "outdsr" ' สั่ง เปิด-ปิด สัญญาณ DSR MSComm1.DTREnable = Not MSComm1.DTREnable Case Is = "openexplorer" ' เปิดโปรแกรม Explorer Shell "C:\WINDOWS\Explorer.exe", vbNormalFocus End Select '------------ จบส่วนโปรโตคอล ----------------- ShowData txtRXTX, (StrConv((Buffer), vbUnicode)) EventMsg$ = " Receive " Case comEvSend EventMsg$ = " Send " Case comEvCTS EventMsg$ = "Change in CTS Detected" Case comEvDSR EventMsg$ = "Change in DSR Detected" Case comEvCD EventMsg$ = "Change in CD Detected" Case comEvRing EventMsg$ = "The Phone is Ringing" Case comEvEOF EventMsg$ = "End of File Detected" ' Error messages. Case comBreak ErrorMsg$ = "Break Received" Case comCDTO ErrorMsg$ = "Carrier Detect Timeout" Case comCTSTO ErrorMsg$ = "CTS Timeout" Case comDCB ErrorMsg$ = "Error retrieving DCB" Case comDSRTO ErrorMsg$ = "DSR Timeout" Case comFrame ErrorMsg$ = "Framing Error" Case comOverrun ErrorMsg$ = "Overrun Error" Case comRxOver ErrorMsg$ = "Receive Buffer Overflow" Case comRxParity ErrorMsg$ = "Parity Error" Case comTxFull ErrorMsg$ = "Transmit Buffer Full" Case Else ErrorMsg$ = "Unknown error or event" End Select If Len(EventMsg$) Then lblStatus.Caption = "Status Com : " & EventMsg$ Timer1.Enabled = True ElseIf Len(ErrorMsg$) Then lblStatus.Caption = "Status Com : " & ErrorMsg$ Beep Ret = MsgBox(ErrorMsg$, 1, "Click Cancel to quit, OK to ignore.") If Ret = 2 Then MSComm1.PortOpen = False End If Timer1.Enabled = True End If Exit Sub ErrH: MsgBox Err.Description End Sub Private Sub optModeRXTX_Click(Index As Integer) Select Case Index Case 0 SecRXTX = 0 If MSComm1.PortOpen = True Then MSComm1.RThreshold = 1 ShowData txtRXTX, "Mode Event-driven" & Chr(13) 'Show msg Case 1 SecRXTX = 1 If MSComm1.PortOpen = True Then MSComm1.RThreshold = 0 ShowData txtRXTX, "Mode Polling" & Chr(13) 'Show msg End Select End Sub Private Sub Timer1_Timer() lblTime.Caption = Format(Time(), "HH:MM:SS") If EventMsg$ = " Receive " Then lblStatus.Caption = "Status Com : " End If End Sub Private Sub txtRXTX_KeyPress(KeyAscii As Integer) ' If MSComm1.PortOpen Then MSComm1.Output = Chr$(KeyAscii) If Not Echo Then txtRXTX.SelStart = Len(txtRXTX) KeyAscii = 0 End If End If End Sub Public Static Sub ShowData(Term As Control, Data As String) On Error GoTo Handler Const MAXTERMSIZE = 16000 Dim TermSize As Long, i TermSize = Len(Term.Text) If TermSize > MAXTERMSIZE Then Term.Text = Mid$(Term.Text, 4097) TermSize = Len(Term.Text) End If Term.SelStart = TermSize Do i = InStr(Data, Chr$(8)) If i Then If i = 1 Then Term.SelStart = TermSize - 1 Term.SelLength = 1 Data = Mid$(Data, i + 1) Else Data = Left$(Data, i - 2) & Mid$(Data, i + 1) End If End If Loop While i Do i = InStr(Data, Chr$(10)) If i Then Data = Left$(Data, i - 1) & Mid$(Data, i + 1) End If Loop While i i = 1 Do i = InStr(i, Data, Chr$(13)) If i Then Data = Left$(Data, i) & Chr$(10) & Mid$(Data, i + 1) i = i + 1 End If Loop While i Term.SelText = Data Term.SelStart = Len(Term.Text) Exit Sub Handler: MsgBox Error$ Resume Next End Sub Private Sub ShowMsgProgram(ByVal MODE As Integer) Dim strShow As String If MODE = 0 Then strShow = "Visual Basic: Communication custom control ( MSComm ) " & Chr(13) & _ "MODE : Event-driven communications" & Chr(13) & _ "Com Port : " & MSComm1.CommPort & Chr(13) & _ "Setting : " & MSComm1.Settings & Chr(13) Else strShow = "Visual Basic: Communication custom control ( MSComm ) " & Chr(13) & _ "MODE : Polling communications" & Chr(13) & _ "Com Port : " & MSComm1.CommPort & Chr(13) & _ "Setting : " & MSComm1.Settings & Chr(13) End If txtRXTX.Text = "" 'Clear Text ShowData txtRXTX, strShow 'Show msg End Sub

สิ่งที่จะได้จากบทความนี้

1. รู้ถึงวิธีเขียนโปรแกรมติดต่อสื่อสารแบบโปรโตคอล
2. นำไปประยุกต์ใช้กับงานควบคุมระยะไกล หรือรับส่งข้อมูล
3. สามารถจำลองการทำงานของหน่วยประมวลผลปลายทางได้(เช่น ไมโครคอลโทรลเลอร์,PLC ฯลฯ)
4. นำรูปแบบนี้ไปใช้กับการติดต่อสื่อสารวิธีอื่นๆได้