NEDIR $U BILGISAYAR DEDIKLERI
BILGISAYAR SISTEMI NEDIR?
G�n�m�zde bilgisayarlar her firmaya, her eve, her isyerine, her fabrikaya, her hastaneye girmis durumdadir. Trafik isiklarinin d�zenlenmesinden hava trafik kontrollerine b�rodaki basit muhasebe islemlerinden g�nl�k gazetelerin dizilip basilmasina fabrikalardaki �r�n kontrol sistemlerinden, hastanelerdeki yogunbakim servislerine kadar, heralkanda, heryerde, bilgisayarlar insanlara hizmet vermektedirler.
Kisaca LapTop denilen diz�st� �anta tipi bilgisayarlarin yayginlasmasiyla otob�ste trende u�akta kucaginda bilgisayariyla �alisanlari g�rd�g�m�zde yadirgamaz hale geldik.
Bilgisayari olusturan par�alara donanim adi verilir. Donanim elle tutulabilen ve g�zle g�r�lebilen somut par�alara verilen addir.
Birde bilgisayarin �alismasi i�in gerekli olan komut gruplari vardir ki, bunlara da yazilim adi verilir. Bilgisayarin isletim sistemi bir yazilimdir.
BILGISAYAR TEKNOLOJISININ GELISIMI
Bilgisayar teknolojisi a�isindan incelenen ilk makina 1642 yilinda Blais Pascal'in yaptigi toplama makinasidir. Daha sonra 1673 yilinda Gothfried Leibniz'in 4 islem makinasi gelir. Otomatik hesap makinalarinin ilk �rnegi ise, 1812 yilinda Charles P. Babbage tarafindan yapilmistir. G�n�m�zde bilgisayara bilgi girisi i�in kullanilan delikli kart sistemi, Dr. Hollerith tarafindan 1890 yilinda ABD'de n�fus sayimi i�in gelistirilmisti.
Bilgisayar sirketleri arasinda ilk olarak 1924 yilinda kurulmus olan IBM'dir. 1944 yilinda Harward Mark 1 adli ilk otomatik y�netimli, mekanik saya�li, elektromanyetik birlesim d�zenekli makina ger�eklestirildi ve bunu mark serisi izledi. 1946 yilinda ENIAC �retildi. Bu makina elektron t�pl� devre teknolojisi ile �retilmisti ve �ok b�y�kt�. Birka� katli bina boyutunda olan bu makina hem �ok y�ksek d�zeyde elektrik enerjisi harciyordu ve hemde i�erisindeki isinin d�s�r�lmesi i�in 50 kiloWatt'lik bir sogutma d�zenini gerektiriyordu. Fakat bu kaba yapisina ragmen ENIAC, saniyede 10.000 kelimelik islem yapabiliyordu. Bu makina g�n�m�z bilgisayarlarinin atasi sayilmaktadir. Ayni teknolojiyle yapilan bilgisayarlara Birinci Nesil Bilgisayarlar adi verilmektedir.
Bilgisayar teknolojisi 1958 yilinda transist�r�n 1964 yilinda t�mlesik devre teknolojisinin 1971 yilinda LSI/MOS ( genis �apta t�mlesik/metal oksit yariiletken) teknolojisinin gelismesi ile g�n�m�zdeki ileri asamasina ulasti. Bu teknolojik asamalar bilgisayarda nesil dedigimiz evreleri belirtir.
LSI/MOS teknolojisi ile birka� milimetrekarelik bir silikon y�zey �zerine, binlerce devre elemaninin yerlestirilmesi ger�eklestirildi. B�ylece bilgisayarlar hem ucuzladi ve hemde kapladiklari alan, birka� katli bina boyutundan masa �zerine sigacak boyutlara indirgendi. Bunun sonucunda bilgisayarlarin pek �ok kesimde kullanim olanagi dogdu.
BILGISAYAR NELERDEN OLUSUYOR
Bir bilgisayar sistemi basit olarak bilgisayar, klavye, monit�r ve yazicidan olusur. Ana bilgisayar b�l�m�n�n disinda kalan, Klavye, monit�r gibi par�alara, �evre birimleri adi verilir.
BILGISAYARIN I� D�NYASI
Bir bilgisayarin kapagn a�tgnzda karsiniza bir s�r� elektronik devreler �ikar. Bilgisayarin ger�eklestirdigi t�m islevler, bu kadar basit g�r�n�ml� par�alari ve onun ruhu sayilabilen yazilimlar sayesinde kusursuz ger�eklesmektedir.
Bilgisayarin i� d�nyasini tanimak i�in piyasadaki �ogunlukta olan �r�nlerden birini se�tim. Bu �rnek sizin bilgisayariniza benzemese bile, ana par�alar y�n�nden ayni �zelliklere sahiptir.
Bir bilgisayar bir merkezi islem birimi(mikroislemci) bellek ve g�� kaynagindan olusur.
Merkezi islem birimi ve bellek, Main Board adi verilen elektronik devre karti �zerinde yer alir. G�� kaynagi ise �alistigi zaman bir fan motoru araciligi ile sogutulur ve bir metal kilif i�erisinde bilgisayar kasasinin bir k�sesinde yer alir.
MIKROISLEMCI
Alisilmis sayisal mantik devreleri, distan donanimlidir ve bir kez kurulduktan sonra �alismasi degistirilemez. Mikroislemciler ise, bir sayisal Merkezi Islem Birimine esdegerdir. Bir bellegin elklenmesiyle, mikroislemci, bir sayisal denetimci, bir hesap makinesi, bir bilgisayar ya da �zel bir mantik devresi olarak �alismaya programlanabilir. Yanlizca bellek i�erisindeki komutlari yenileriyle degistirmek, mikroislemcinin islevini t�m�yle degistirecektir.
En basit sayisal mantik elemanlari, bir elektriksel isaretin varligi veya yoklugu ilkesine g�re �alisirlar. Bu iki durumlu kosul, sayilari temsil etmekte ve islemleri ikili sayi sisteminde ger�eklestirmede kullanilabilir. Mikroislemciler ve bellekler bu sisteme g�re �alisirlar.
Mikroislemci, kendi disindaki bir veya daha �ok bellekte depo edilen komutlarin yada ikili s�zc�klerin degistirilmesiyle, birbirinden farkli pek �ok islevi ger�eklestirebilir.
Mikroislemcilerin programlanabilir yapisi onu bir bilgisayarin merkezi islem birimi durumuna getirir. Komutlari
ve verileri depolayan bir bellek eklenmesiyle bir mikroislemciden bir mikrobilgisayar olusur. G�n�m�zde bazi mikroislemciler veri ve komutlar i�in ayni yonga �zerine bellege sahiptirler ve bunlar tek yonga mikrobilgisayarlar olarak adlandirilir.
Bir mikroislemci, bir bilgisayarin ana par�asi olarak kullanilabilmesine karsin trafik isik denetleyicilerinden elektronik �l�ekli tarti aygitlarina ve cep hesap makinalerine kadar uzanan daha �ok ilgin� g�r�nen pek �ok uygulamada yer almaktadir. Bu uygulamalarin �ogunda mikroislemcinin programi kalici olarak bir ROM (salt oku bellek) da depolanmistir. Farkli programlar i�eren bu t�r birka� bellek ayni mikroislemciyle �asitli uygulamalari yerine getirmek i�in kullanilabilmektedir. Bizim anlatacagimiz merkezi islem birimi bilgisayara ait t�m islemlerin yapildigi ve sonu�larin saptandigi b�l�md�r. Bilgisayarda hert�rl� bilgi giris ve �ikislari merkezi islem birimi kontrolunda ger�eklestirilir.
Merkezi islem birimi olarak genelde bir t�mlesik devre (diger adiyla entegre) kullanilir. Eski ve k���k tip bilgisayarlarda 6502 veya Z80 gibi mikroislemciler kullanilmaktaydi. IBM ise 8088 kullaniyordu. Daha sonralari kendi i�erisinde ve dis sistemlerle 8 bit �zerinden veri alis/verisi yapabilen 80386'lar kullanilmaktadir. 80486'lar ise 80386 mikroislemci yongasinin i�erisine matematik yardimci islemcisinin (coprocessor) eklenmesiyle elde edilmislerdir ve temeli 80386'ya dayanmaktadir.
MIKROISLEMCININ YAPISI
En dar kapsamiyla Bir mikroislemci bir kontrol b�l�m�, dis bellekteki komut ve verileri adim adim sayan bir program sayici birka� adet veri ve komut kayit�isi ve bir aritmetik mantik birimi i�erir.
1-KONTROL BOL�M�: Kontrol b�l�m� bir mikroislemcinin beyin merkezidir. Tipik bir mikroislemci hemen hemen her konumda elli yada daha �ok komutu ayni anda yerine getirebilir. Kontrol b�l�m�n�n g�revi mikroislemcinin adres/veri yoluna (bus) bagli ROM veya RAM program belleginden her seferinde bir komut almak ��z�mlemek ve sonra onlari mikro komutlarin sirasina g�re yerine getirmek daha sonra bir sonraki komuta ge�mektir.
