2-PROGRAM SAYICI:
Program sayici yerine getirilmesi gereken komutlarin yer aldigi programin sirasini izler. Bu b�l�m yalnizca bir sayicidan ibarettir. �ikislari, mikroislemci araciligiyla islenen program ve veriyi i�eren dis bellege, adres girisleri olarak kullanilir.
3-KAYIT�ILAR:
Bir mikroislemci ge�ici olarak veri, adres ve komut saklamak i�in birka� kayit�iya sahiptir.
a) Bellek Adres Kayit�isi: Kontrol b�l�m�n�n yeni bir adresi almasi gereken s�re kadar program sayicidan gelen adresi saklar.
b) Ak�m�lat�r Kayit�i: Ak�m�lat�r Kayit�i; mantik Birimi tarafindan yapilan islemlerin ara ve elde edilen son sonu�larini saklar.
ARITMATIK MANTIK BIRIMI
Aritmatik mantik birimi, bir veya iki veri s�zc�g� �zerinde aritmetik mantik islemleri yapabilir. Ak�m�lat�r, aritmetik mantik birimi ile yakindan bagintilidir.
BELLEKLER
Silisyum bir yonga �zerinde olusturulan bir mikroislemci, yanlizca mantik devrelerinin bir toplamidir. Bir is yapabilmeden �nce program olarak adlandirilan ayrintili bir komutlar listesiyle donatilmalidir. Giris verisi ve hatta mikroislemciden bilgi �ikisi ile birlikte program bir bellekte depolanir.
Bellekten veriye tek tek bitler (0 veya 1) seklinde veya bit gruplari olusan byte'lar seklinde depolanirlar.
Mikroislemciler, ROM'lar RAM'lar Manyetik Boncuklar kaset teypler floppy diskler ve hard diskler gibi �esitli belleklerle birlikte kullanilabilirler.
ROM'lar salt oku belleklerdir, ��nk� bunlar yanlzca okunabilen ve degistirilemeyen bilgiler i�erirler. RAM'lar ise oku/yaz belleklerdir ve bunlar genellikle ge�ici olarak veri depolarlar. RAM'larda saklanan veriler kolayca degistirilebilir ve silinebilir. Hem ROM'lar hem RAM'lar bir silisyum yonga �zerinde birbirleriyle baglantili binlerce ikili devreden olusan elemanlardir. Ayni yonga �zerindeki baglantilarda mantik kod ��z�c�lerinin kullanilmasi sayesinde �ok y�ksek bellek kapasitelerinde bile �ok az sayida giris baglantisiyla t�m depolanan bilgileri okumak m�mk�n olmaktadir.
ROM ve RAM'lar veriyi birer birer bit'ler veya 8'er bit'ten olusan byte'lar halinde depolarlar. Her iki durumda da adres kod ��z�c�, bellekteki bir bit veya byte'a erismek i�in, sabit ve �ok kisa bir zaman s�resi saglar. Bu �zellik Rastgele Erisim Bellek olarak adlandirilir.
ANA BILGISAYAR KARTI (BOARD)
Main-Boadr ya da Mother-board adini verdigimiz elektronik devre paketi �zerinde, mikroislemci ve bellek RAM ile ROM'lar disinda soketlere takili olarak:
a) Mikroislemci ile ekran arasindaki baglantiyi kuran Ekran karti (bunlar Hercules, CGA, EGA, VGA...gibi)
b) �zerinde paralel ve seri �ikis baglantilari ile floppy ve hard-disk giris/�ikis baglantilarinin bulundugu I/Q karti.
c) Istege bagli olarak Fax/Modem karti, CD rom karti, ses karti gibi �esitli islevleri yerine getirecek elektronik devrelerden olusan kartlar da yer alir.
G�� KAYNAGI
G�� kaynagi bilgisayarinizin besleme �nitesidir. Bir bilgisayarin �alismasi i�in gerekli olan elektrik akimini 220 Volt'luk sehir sebeke elektriginden saglayacak bir elektronik devreyi i�erir. Anahtarlamali g�� kaynagi adi verilen t�rden bir elektronik devre ile olusturulan bu g�� kaynagi bilgisayarin diger elektronik devrelerini elektro-manyetik olarak etkilememek i�in metal bir kilif i�ine yerlestirilmistir. �alismasi sirasinda isinan transist�rlerin sogutulmasi amaciyla bir fan'li sogutma sistemi g�� kaynagina eklenmistir.
KLAVYE
Klavye daktilo bi�iminde ve basli basina ayri bir �evre birimidir. Kullanicinin dogrudan bilgisayara komut vermesini saglayan bir sistemdir. 3 b�l�mden olusur. Birinci b�l�m daktilo gibi harflerden ve karakterlerden olusur. Ikinci b�l�m hesap makinesine benzeyen sayisal b�l�md�r. Bu b�l�mde sayi tuslarindan baska hesaplama i�in kullanilan +, -, *, / gibi islem tuslarida yer alir. ���nc� b�l�m ise bilgisayara �esitli islevlerin tek komut tusuyla yaptirilabilmesini saglayan Fonksiyon tuslaridir.
Klavyeler tuslarin dizilisine g�re isimlendirilir. Bunlar ilk baslangi� harfi Q olan Q klavye ve benzer olarak Q T�rk�e ve T�rk�e F olarak tanimlanirlar.
MONIT�R (EKRAN)
Bilgisayardaki programlarin �alistirilmalarinin ve sonu�larinin g�zle izlenebilmesini saglayan bir �evre birimidir. Monit�r aslinda bit TV cihazidir. Monit�rler, tekrenk (monochrome) ve renkli (color) olabilirler. Bunlar Hercules, CGA, MGA, EGA, VGA ve Super VGA g�r�nt� karti destekli olarak siniflandirilabilirler. Ekranda yer alan g�r�nt�n�n nokta b�y�kl�g� �zellikle grafik programlari kullanirken �nem tasimaktadir.
HARD-DISKLER
Sabit diskler prensip olarak disketlere benzemektedirler. Ancak bunlarda �ok sayida ve sert malzemeden yapilmis ve �st �ste ayni eksende siralanmis diskler ve bunlar arasinda her bir disk i�in ayri olmak �zere �ok sayida okuma kafasi bulunmaktadir. Harddisk'ler �ok hizli d�nd�r�l�rler ve disket s�r�c�lerin aksine okuma yazma kafalari disklere degmeden �ok yakin bir uzaklikta �alisirlar. Disklerin y�zeyleri sert oldugundan eger kaflar bunlara degerse hem disk y�zeyleri hemde kafalar bozulabilir. Bu nedenle harddiskinizin yer aldigi bilgisayar sistemi bir yerden baska bir yere tasinirken sarsilmamali bir yere �arpmamalidir. Bu gibi hasarlari �nlemek i�in bilgisayarinizi tasirken bazi yardimci programlarla hard-diskinizin kafalarini "park" komutu ile sabitlestirebilirsiniz. Bilgisayarinizi yerine yerlestirip a�tiginizda ise bu komutun etkisi ortadan kalkarak kafalar ��z�lecek ve normal �alismaya baslayacaktir.
YAZICILAR
Bilgisayarda yazdigimiz yazilari yaptigimiz hesaplari �izdigimiz grafik ve resimleri ekranda g�rebilir ve bellege kaydedebilirsiniz. Yada isterseniz bunlari kagida da d�kebilirsiniz. Bilgisayarda yaptiginiz hesaplamalarin yazdigimiz yazilarin �izdigimiz resim ve grafiklerin kagida d�k�lmesi i�in kullanilan �evre birimleri Printer'ler ve Plotter'lerdir. Printerler kagida yazma teknigine g�re t�rlere ayrilirlar. Bunlar:
a) Daisy-Wheel papatya bi�imi d�ner yuvarlak kafali daktilo tipi yazicilar.
b) Dot-Matrix (nokta matrisli) 9 veya 24 pinli yazicilar.
c) Ink-Jet m�rekkep p�sk�rtmeli yazicilar ve
d)Laser yazicilar.
Dot-Matrix yazicilarda 9 veya 24 igne(pin) bulunan bir yazici kafasi vardir. D�ey olarak dizilmis olan bu igneler d�nen ve daktilo seridini andiran seride vurarak yazi karakterleri veya resimlerin kagida basilmasini saglar. Her satirin bitisinde kagit bir adim ilerler. Bunlarin �alismasi klavyesi olmayan bir elektrikli daktilonun �alismasina benzer.
Ink-Jet yazicilarda i�i oyuk igneden olusan yazici kafaya m�rekkep, oyuk i�erisinden gelirir.
