Biz insandaki hayatın ve şuurun kaynağını ve kökenini arıyoruz. Geist felsefesi bize hayatı tasvir ediyor şuurun çalışmasını betimliyor. Ama biraz daha ayrıntıya inen bu belge adına sunulan gözlemsel tanıtımların ve kanıt olarak verilen yorumsal tanımlamaların tecrübe verilerinin daha ötesindeki bir olguya ve mantıkı ilkelerin daha ardındaki varlığa ulaşdığını görmüyoruz.

İnsanın düşünceye, düşüncenin tasarıma, tasarımın akıl yürütmeye, akıl yürütmenin karşılaştırmaya, karşılaştırmanın akıl ilkelerine, akıl ilkelerinin özdeşlik ilkesine indirgenmesi bir açıklama değildir. Bu çözümleme ile ulaşılan sonuç düşünce=özdeşlik ifadesidir. Nasılki 2=1+1 ifadesinde iki kavramı, iki tane bir, kavramını içeriyorsa düşüncede özdeşlik kavramını içerir. Asla yeni bir öge, yeni bir varlık değildir ve düşünceyi açıklayan bir delil olamaz. Bunun için de tasarımı dayanağı olan bir kanıt, akıl yüretmenin kökeni olan bir olgu, karşılaştırmanın nedeni olan bir varlık olamaz. Bunun içindirki özdeşlik denilen akıl ilkesini delil olarak ileri süren bir çözümleme , düşünceyi dolayısıyla insanı açıklayan bir anlatım olamaz, sadece ayrıntı veren bir indirgeme olabilir.

Keza özdeşlik ilkesinin betimleme dahi bir açıklama değildir: Özdeşlik ilkesinin bütün insanlarda ( genel) yaratılıştan bulunan (önsel) bir yetenek olduğunu, Bu yeteneğin hiç değişmeden sürekli varlığını koruduğunu, bunun biçimsel bir imge ve tasarımsal bir kurgu olarak tüm ve tümel kavramları oluşturduğumuzu, hem salt hem koşullu alanda hem düşünsel hem deneysel kullanılan öznel/özel ve nesnel/nesnesel bir soyutlama aracı bulunduğunu söyleyrek tasvir etmek dahi insanı ve aklı açıklayan bir anlatım olamaz. Nasılki cisim kavramı içinde boşlukta yer tutmak olan hacim kavramı varsa, özdeşlik kavramı içinde de yukarıda anlatılan genel, önsel, biçimsel, kurgusal v.s. nitelikler bulunmaktadır. Bunların tasviri (betimlemesi) düşünceye ve dile açıklama bir (izah) getirmek değildir. Dolayısıyla da kanıtlama (delil getirme) olamaz.

Gözlem ve deneyimin bedaheti ile akıl ve mantığın zarureti arasında sıkışan Scheler'in anlattığı "boş" gerçekler ve "saçma" doğrular elbette real olarak gerçek ve rasyonel olarak doğrudur ama öteye geçen bir metafizik için asla anlamlı ve tümü ve kesini arayan bir felsefe için amaç olamazlar. Çünkü gözlemlerdeki duyumların ve verilerin "körlükte"ki imgelerini gerçegin kendisi olarak görürsek ve yorumlardaki düşünceler ve kavramların "görünüşte"ki kurgularını doğrunun kendisi olarak onarsak ; o zaman bu varsayımların sonuçları olan doğumun doğal-rastgeleliği ve ölümün dönel-gelişigüzelliğnden hasıl olacak başıboş bir dünyanın hiçbir işlevinin olmaması ve herhangi bir görevinin bulunmaması, her şeyi bir anlama dayanan her işi bir amaca bağlanan insana asla anlamlı ve amaçlı gelemez. Böyle bir sonuç hayatın kendisi ve şuurun özüyle çelişir. İnsanın yaşantısıyla ve davranışıyla çatışır.

özgür fakat korumasız insanın "teklik"dünyasının

akılsız ve şuursuz TARİHİ bir gerçektir.
 
 

Böyle bir doğa (tabiat) ve döne (tarih) tablosu insana korku ve ürküntüden başka bir şey vermeyen yokluk ve hiçlik tablosu çizemektedir; hüsran ve haybetten başka bir şeyi olamyan anlamsız ve amaçsız bir dünya ortaya koymaktadır. Çünkü bu mekan ve zaman tablosundaki gösterimlerin hepsi birer boş bir indirgemedir ve bu insan ve kainat dünyasındaki görüngülerin tümü kuru bir betimlemeden ibarettir.

Çünkü betimlemeler metafizik ve ilahi bir köke dayanmıyorsa yapılan bütün FENN+ "açıklama"lar sözdedir. Tecrübenin "kör" verilerin den başka bir şey degildir. Keza indirgemelerinde parapsik ve müteal bir temeli yoksa verilen bütün FELSEF+ "yorumlama"lar görünüştedir. Mantığın "boş" oyunlarından ibarettir. Epistemolojik birikimimizin ulaştığı konsept bugün bize bunu açık-seçik göstermektedir.

Bunun için kendisinin Darvinizme yaptığı tenkidin aynısını, "teselsül" iddiasını, Scheler'e de yöneltebiliriz: Kendisinden açıklanması gereken soruları, kendisine bir dayanak, bir ön şart olarak alıyor. "Savı kanıtsama" denilen İspatı istenen davada, kapalı bir davayı daha açık olan bir delile dayandırma gereğine uymadan, davayı delil olarak kullanma mantık hatasına düşüyor.

Felsefi antropoloji insanı HAYAT tarafından ele alıp olgusal betimleme yaparken Max Scheler onu ŞUUR tarafından görüp kavramsal betimleme yapmaktadır. Ama bu tasvirler hiç bir zaman çözüm veremez.

Çünkü bu kuramlardan ilkinin cismi-tabii mutasyon çekirdegine ikincisinin ruhi-tarihi geist identitesine yaptığı indirgemenin ne hayatın ne şuurun kökenine inip insanın cesedine ve zihnine kaynak bulamadıkları ortadadır.

Ortada sadece tasvir edilen bazı gerçekler ve kısmi doğrular var.Bu yarı doğruların ve parçalı gerçeklerin hiç biri "dil"i izah etmeye ve başlangıcını bulmaya güçleri yetmiyor. Hatta bu ikisini bir araya getirsek ve hayati biolojik genler (çekirdekcik) ve şuuri psikolojik identiteler (özdeşlik) e dayalı bir insan kuramı yapsak bile doğumu ve ölümü çözülmemiş bir hayat ve şuur denklemi boşlukta kalacak, varlığın iki yakasını bir araya getirmeyecek ve böyle bir öğreti bizi doyurmayacak, kandımayacaktır. Çünkü doğumun ve ölümün, yatayının hayatın ve şuurun düşeyinin anlamı ve amacı nedir ? Bunların oluşturduğu zaman ve mekan düzlemindeki varlık bütününün ve bilgi ve değer yönlerinin yorumlaması nasıl olacaktır ? Bunların neyin kanıtı ve göstergesi ve görüngüsü olduğunun açıklaması ve yukarıdaki soruların cevabı yoktur. Bütün bunlar:

Bu kısır döngü ve savı kanıtsamayı anlatabilmek için insanın temel gerçeğini ele alarak doğumdan ölüme değin süren dış ve düş varlığımızın birlikteliğinin ortaya koyduğu sorunların kuramsal bütünlüğünün gösterimi gerekmektedir. Ömr-ü hayat (dünya) da yaşantının ŞEKL-İ TARZININ ve akl-ı şuur (nefs) de davranışın SURET-İ TAVRININ boylamlar ile idhal-i dünya (mevlid) İBTİDA ve ihrac-ı dünya (mevt) İNTİHA enlemlerinin resmettiği KİMSEL "kürre-i arz"ımızın dar iskeletini parçalayamazsak, "fî amedim/mümeddede" diye tanımlanan NESNEL kozmik hapishanenin içinde sonsuza dek sıkışmak ihtimali var.

Küfür tohumumun zakkum meyvesi verecek cehennem hapishanesinden kurtulmak istiyorsak önce buradaki kapalılığı ve karanlığı kaldırarak bu kısır döngü ve savı kanıtsamayı kırmalıyız. Kısaca resmi bilimin yüzeysel-betimci açıklamaların ardına ve sözde felsefenin görünüşsel-indirgemeci yorumlamalarının ötesine geçmeliyiz