2. FELSEFİ ANTROPOLOJİ .....................................
  2.1 - Üexkull'ün Çevre Teorisi (2)

2.2 - Hayvanın Çevresi

2.3 - İnsanın Dünyası

2.4 - İnsan Felsefesi mi, İnsan Fenni mi?

2.5 - Tasvir (Betimleme) ve İzah (Açıklama)

2.6 - Sorun Kaynakta mı, Erekte mi ?


 
 
 

2.3 - İnsanın Dünyası

Felsefi antropoloji, insanın somut varlığından kaynaklandığını

ileri sürdüğü insanın varlık şartlarını şu şekilde sıralıyor: 1-İnsanın bilmesi

2-Yapıp etmesi

3-Konuşması

4-Kıymetlerin sesini duyması

5-Tavır takınması

6-Önceden; görmesi, tayin etmesi,istemesi.

7-Hür hareketleri olması.

8-Tarihi olması

9-İdeleştirmesi(soyutlaması)

10-Kendisini bir şeye vermesi

11-Sevmesi

12-Çalışması

13-Eğitmesi

14-Eğitilmesi

15-Devlet kurması

16-İnanması

17-Sanatı olması

18-Tekniği oluşturması
 
 

İşte bütün bu olgular insanın "VARLIK ŞARTLARI" dır. Yani insanın var olması için gerekli koşullar bunlardır. Bu şartlar gerçekleşmeden insan var olamaz. Çünkü "nerede ve ne zaman insan ile karşılaşmışsak, orada bu vakıalarla karşılaşıyoruz" diyor ve bütün olgular arasında sıkı bir bağ görüyor. Mesela insanın "önceden gören" bir varlık olması ile yukarıda sayılan bütün fenomenler arasında sıkı bir münasebet ve içten bir ilgi vardır. Böylece insanın bütün varlık şartları birbirine dayanıyorlar ve birbirini gerektiriyorlar. Bütün bu varlık şartlarının kökeninde ve temelinde de insanın "BİO-PSİK varlık yapısı" yatıyor. İnsanın bio-psik varlık olması da, onun eseri değil; ona tabiat tarafından verilmiştir.

Ayrıca "Bütün varlık şartları insanın kendisinin eseri olduğu halde, bu başarılarının kalıcılığını sağlayan, onları kuşaktan kuşağa aktaran dil, bir ayrıcalık taşır; çünkü dil insanın bir başarısı değildir. Dil insanla birlikte ortaya çıkar. Fakat dilin gelişmesi yada gelişmesi ve zenginleşmesi yada yoksul kalması insanın kendisinin ve başarılarının eseridir. İnsanın kendisinin başarısı olmayan dil, öteki insan başarılarının taşıyıcısıdır."(insan ve hayvan sh.82)

Şimdi, UEXKULL'ün insanın hayvandan apayrılığını ortaya koyan çevre teorisinden kalkan Felsefii Antropolojinin insan kuramının üç parçası var:

Birinci parça; insanın tabiat tarafından verilmiş somut; maddi ve görünen mevcudiyeti yani "bio-psişik varlık yapısı" dır. Bu "İNSAN" kavramı; insanın bütün mahiyetini yani ten (cisim) bio ve tin (ruh) psik yapısını içeren bir bütün.

Kuramın ikinci diğer parçası da insanın varolması için gerçekleşmesi gerekli olan "varlık şartları" yani yukarıda 18 kalemde sayılan vakıalar (olguları) ve fenomenler (olayları) oluşturuyor. Sayısı az ve çok olabilir, önemli olan İnsanın, ancak bu varlık şartlarının, bu olayların meydana getirdiği "DÜNYA" denilen bir atmosferde yaşayabilmesi, sadece böyle bir ortamda varolabilme imkanını buluyor olmasıdır. Ancak ve ancak böyle bir dünya; insanı insan yapıyor.

Kuramın üçüncü parçası "insan" ile "dünya" ortasındaki arayüz olan "LİSAN"dır. Çünkü bu varlık şartlarından yalnız birinin yani dilin özel önemi bulunuyor. Zira "DİL" insanın bir başarısı olmuyor. İnsanın kendisiyle birlikte kabli (apriori=önsel) olarak yaratılıştan getirilmiştir. "Bio-psişik varlık yapısı" gibi "dil" de insana "TABİAT" bağışlamıştır !

Bu kuramda; varlık şartlarının bütünü olan "dünya", insanın varlık-yapısı dediği "genetik" çekirdeği ve kökenini açıklayamadığı "lisan" kavramı ile beraber bunlara eklemlenen bilim-dışı dördüncü "tabiat" kavramı, önceki üç birlikte bütünleştirilip enteğre edilmeye çalışılmaktadır. Fakat kavramlar çözümlenince yani tafsil ve tahlil edilip aydınlatmaya tabi tutulunca, biraz sonra bunu yapacağız, kurgulamada diyalektik indirgeme ile kapatılmaya çalışılan çelişki ve mutlaklıkla örtülmeye uğraşılan tutarsızlık kendini gösterecektir.

Çünkü bu felsefede "tabiat" terimi bazan insan yaşadığı, "şartlar"la koşullanmış bir dünyayı ifade ettiği gibi bazan da salt ve yetkin bir varlık , sonsuz ve kuşatan bir "Tanrı" kavramını dahi içererir. /dünya...-lisan-...-insan/ bütünlemesinin boşlukları mutlak ve tanrısal tabiat kavramı ile doldurulup, bilinmezlikleri çözen ve gizemleri açan "mistik" bir tavır ve eksikliklerini gideren ve kusurlarını örten "dini" bir yaklaşım sergilemektedir. Bütün bunlara rağmen kuram kendini ilmi ve fenni ; akli ve felsefi bir görüş olarak sunabilmektedir.

İşte bu kuramda; fenni tasvirlerde hakikata uymayan tecrübe harici unsurlar ve felsefi açıklamalarda doğru olmayan gayri akli kabuller , öylesine iç içe girmiş ki gerçekten nesnel ve eleştirisel bir gözle bakılmadığı, yöntembilimsel ilke ve kurallarla titiz bir değerlendirme yapılmadığı zaman fenne ve dine aykırı bu ve benzeri izahlar fen, din ve hikmet etkinlikleri arasında irtibatı koparmaktadır.

Bir defa dindar insan, bilimin dinsizlik olduğu kanısına kapılır. Çünkü kaynak ve kökene ilişkin bu açıklamalar külli alana mütedair olduğu halde mutlak varlık olarak "Tanrı" kavramına başvurulmuyor. Bu kavram yerine "tabiat" konularak, tabiata da tecrübe üstü özellikler yüklenerek fenle karşı karşıya geliniyor.

Hem bilim adamı, sanki bilim dini düşünceyi yasaklıyor ve din, bilime aykırı şeyler söylüyor izlenimini edinir. Çünkü cüz'i betimlemeler içerisinde sahte "düşünen ve acıyan, kayıran ve planlayan" tabiatlar ve sıfatlar, nitelikler ve özellikler konularak gerçek Mutlak Tanrı kavramı zihinlerden uzaklaştırılıyor. Dini karşısına alıyor.

Ama daha dikkatli düşünülürse "fenden elini çekmemiş ve dini yaklaşımı terketmemiş SÖZDE FELSEFENİN, fenni merakdan hasıl olan boşluğu ve dini ihtiyaçtan doğan açlığı, dinileştirilmiş felsefi kavramlarla, kutsanmış bilimsel ilkelerle, indirgenmiş fenni yanılgılarla ve belgelenmemiş entegre imgelerle doldurduğu anlaşılır.

Şimdi soruyoruz: objectif ve rasyonel "gözlük" ile bakıldığında yansız ve nesnel bir "yaklaşım" ile incelendiğinde; mantık ilkelerine ters saçmalıklar belki akla aykırı çelişkilerle dolu olduğu görülen ve verisi olmayan olgu boşlukları deneyim dışı felsefi kavramlarla doldurulduğu anlaşılan bu anlatımın;

bilim statüsü ve etkinlik kategorisi nedir ?

Betimleme mi yoksa açıklama mı?

İndirgeme mi yoksa yorumlamamı?

Fen mi yoksa din mi ?

Yoksa içerikli olduğundan yanlışı kurtulamayan Felsefe mi ?

Ana Sayfa        2 . 4 -  İnsan Felsefesi mi İnsan Feneni mi ?


 

Hosted by www.Geocities.ws

1