สร้างขึ้นเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 12 มีชื่เรียกกันหลายชื่อ คือ “พลนคร เมืองพล เมืองแพล” ในสมัย ขอมเรืองอำนาจ ระหว่างปี พ.ศ.1470-1570                            พระนางจามเทวีเข้าครอบครองเมืองล้านนา ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “เวียงโกศัย” ซึ่งแปลว่าผ้าแพร นับแต่นั้นมาก็มีเจ้าผู้ครองนครสืบต่อกันมาโดยตลอด จนถึงสมัยราชกาลที่ 5 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ จึงได้เปลี่ยนแปลงการปกครองโดยเจ้าพิริยะเทพวงค์เป็นเจ้าหลวงกำกับด้วยข้าหลวงซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าได้โปรดเกล้า ให้พระยาไชยบูรณ์ เป็นข้าหลวงคนแรก ต่อมาในปี พ.ศ. 2445 พวกเงี้ยวได้กรอกบฏขึ้น    โดยยึดสถานีตำรวจ ศาลากลางจังหวัด ปล้นเงินคลังและปล่อยนักโทษออกจากคุกพระยาไชยบูรณ์ถูกพวกเงี่ยวจับตัวและบังคับให้ยก

เมืองให้ แต่พระยาไชยบูรณ์ไม่ยอมจึงถูกประหารชีวิตเมือความทราบถึงในหลวงราชกาลที่ 5 โปรดเกล้าให้เจ้าพระยาสุรศักดิ์มาตรีนำทัพหลวงเข้าปราบปรามพวกเงี่ยวจนราบคาบเจ้าพิริยะชัยเทพวงค์ เกรงพระราชอาญาจึงลี้ภัยไปอยู่ที่เมืองหลวงพระบางและถึงแก่พิราสัยลงในปี พ.ศ. 2452 นับแต่นั้นมาก็ไม่มีเจ้าผู้ครองนครแพร่อีกเลย

                 แพร่อยู่ห่างจากกรุงเทพ 555 กิโลเมตร มีพื้นที่ 6,538.6 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภอสูงเม่น อำเภอเด่นชัย อำเภอลอง อำเภอวังชิ้น อำเภอสอง อำเภอร้องกวาง และอำเภอหนองม่วงไข่

สถานที่ท่องเที่ยว

	วัดพระธาตุช่อแฮ อยู้ที่ตำบล ช่อแฮ ห่างจากตัวเมืองไปตามถนนช่อแฮ ประมาณ 9 กิโลเมตร วัดพระธาตุช่อแฮเป็นวัดเก่าแก่คู่บ้านคู่เมืองแพร่ สร้างขึ้นเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 19 ขุนลีวะอ้ายก้อม ชาวละว้าได้สร้างองค์พระธาตุขึ้น สูง 3 เมตร ฐานสี่เหลี่ยมกว้างด้านละ 10 เมตร เป็นศิลปะเชียงแสนเพื่อบรรจุพระเกศาธาตุของพระพุทธเจ้า ทุกปีจะจัดให้มีงานนมัสการพระธาตุในวันขึ้น 9-15 ค่ำ เดือน 4 (ราวเดือนมีนาคม)
อุทยานแห่งชาติแม่ยม อยู่ในเขตอำเภอสอง มีพื้นที่ 284,2189 ไร่ ลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสองฝั่งแม่น้ำยมพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่าเบจพรรณ อุทยานแห่งชาติแม่ยมอยู่ห่างอำเภอสองไปตามทางหลวง 1154 ประมาณ 20  กิโลเมตร

อยู่ห่างตัวจังหวัด ประมาณ 34 กิโลเมตร ตามเส้นทางสายแพร่-น่าน กิโลเมตรที่ 168 เลี้ยวซ้ายเข้าไปอีก 800 เมตร ตัวถ้ำมีความยาวประมาณ 150 เมตร ลักษณะถ้ำโค้งงอเป็นข้อศอกไปทางซ้ายและขวาเป็น 3 ตอน ภายในมรหินงอกหินย้อย ตอนท้ายของถ้ำจะมีก้อนหินคล้ายกับมารดาอุ้มบุตรน้อย ชาวบ้านเรียกว่า “หินนางคอย”

ทางรถยนต์ เส้นทางตรงจากกรุงเทพ-นครสวรรค์-พิษนุโลก-อตรดิตถ์-เด่นชัย-แพร รวม 555 กิโลเมตรและสามารถเดินทางท่องเที่ยวเป็นวงรอบได้โดยใช้เส้นทาง กรุงเทพ -นครสวรรค์-พิษณุโลก-สุโขทัย-ศรีสันาลัย-วังชิ้น-ลอง-แพร่ รวมระยะทาง 630 กิโลเมตร ตอนกลับใช้เส้นทางแพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สรวย-เวียงป่าเป้า-ดอยสะเก็ด-เชียงใหม่-ลำปาง-ตาก -กรุงเทพ ระยะทาง ประมาณ 1,122 กิโลเมตร

ทางรถโดยสาร จากสถานีขนส่งสายเหนือถนนกำแพงเพชร 2 มีรถโดยสารประจำทางทั้งธรรมดาและปรับอากาศไปจังหวัดแพร่ทุกวัน สอบถามได้ที่ โทร. 2171101-5 ต่อ 155(ธรรมดา)279-9984-7(ปรับอากาศ) แพร่ทัวร์ โทร.245-2369(แพร่ 511392) สมบัติทัวร์ โทร. 282-3938(แพร่ 511392)

ทางรถไฟ จากสถานีรถไฟกรุงเทพไปลงที่อำเภอเด่นชัยแล้วต่อรถโดยสารไปแพร่

สอบถามรายละเอียดการเดินทางทุกวันเวลา 04.00-24.00 น. โทร. 223-7010,2237020 ติดต่อซื้อตั๋วลวงหน้าเปิดเวลา 05.00-23.00 น. และที่ห้องจำหน่ายตั๋วลวงหน้า เปิดเวลา 08.30-160.. น. โทร.223-3762,224-7788,225-0300 ต่อ 5100-2 สถานีเด่นชัย

โทร.054-613260

ทางเครื่องบิน มีเที่ยวบินตรงจากกรุงเทพฯ ไปแพร่ทุกวัน วันละ 1 เที่ยว สอบถามได้ที่ หลานหลวง โทร. 280-0090-110 สีลม โทร.234-3100-19 สำนักงานใหญ่ โทร. 513-0121 แพร่ โทร. 054-511123 สนามบินแพร่ โทร. 054-511184