Wie er bij de beoordeling van The Discovery Of Heaven rekening mee houdt dat het boek waarop de film is gebaseerd de reputatie had onverfilmbaar te zijn, kan niet anders dan concluderen dat Jeroen Krabbé & co. knap werk hebben geleverd. De ruim 900 pagina's van De Ontdekking Van De Hemel zijn door scenarist Edwin de Vries gecomprimeerd tot een film van ruim twee uur, waarbij veel is weggesneden, maar de essentie van het verhaal is bewaard gebleven. Wie het boek heeft gelezen, zal het idee hebben dat het verhaal in sneltreinvaart wordt verteld. Toch ligt het tempo van de film laag, zeker vergeleken met wat tegenwoordig gangbaar is. Maar in een tijd van snel gesneden onzinfilms als Soul Assassin valt dat alleen maar te prijzen. Dat de personages van Onno Quist (Stephen Fry), Max Delius (Greg Wise), Ada Brons (Flora Montgomery) en hun gezamenlijke zoon Quinten literaire constructies zijn die pas na verloop van tijd mensen van vlees en bloed worden, valt ook wel te vergeven. Vooral Fry is erg goed op dreef als de excentrieke Onno. Met zijn sjofele uiterlijk en typisch Britse charme - er is in elk geval niks Nederlands aan hem - wekt hij meer dan de andere acteurs de indruk de spil van de film te zijn, in elk geval meer dan de gladde Wise, wiens Max toch een wat vlakke klant blijft. Montgomery heeft de meest eigenaardige rol: als Ada eenmaal zwanger is na een nacht waarbij ze door beide boezemvrienden is bemind, raakt ze al snel in coma en blijft daarin, ook nadat het kind op onbevlekte wijze ter wereld is gebracht. Na de geboorte van Quinten treedt het eigenlijk plan in werking van twee engelen, die de Stenen Tafelen met de Tien Geboden terug naar de hemel willen halen. God heeft het na twintig eeuwen van oorlog en verderf immers wel met ons gehad en het contract met de mensheid opgezegd. Het grappige is dat de engelen het ene moment in staat lijken het gedrag van de personages te beïnvloeden, maar op andere momenten moeten vertrouwen dat zij uit zichzelf de (voor het plan) juiste beslissingen zullen nemen. Toeval bestaat niet, maar de vrije wil heeft ook zijn beperkingen, tot zover de diepere filosofische onderlagen van de film (in een notendop). Na een zorgvuldig uitgewerkte maar ook erg voorzichtige eerste anderhalf uur komt de film in het laatste deel pas echt tot leven en krijgt dan de allure van een intellectuele Indiana Jones, met scènes op exotische locaties als het Colosseum in Rome en de Tempelberg in Jeruzalem. Aangezien de makers het beste tot het laatste bewaren, maakt The Discovery Of Heaven een geslaagdere indruk dan anders het geval was geweest. Dat kan bijna geen toeval zijn.
Oene Kummer
