De volgende morgen melden we ons bepakt bij het kantoor van Borneodivers. We gaan met de boot naar het eiland, een uur varen. Daar worden we vriendelijk verwelkomd, met een glas limonade. Alles wordt uitgelegd, zo ook dat zij de klok een uur later zetten, zodat Borneo Divers altijd een uur eerder op de duikstekken is. Vanaf nu leven we dus op BD-tijd. We hebben een prima hutje, airco en warme douche en gaan duikspullen aan meten. Hermes, een Filipijnse onderwater-lasser, doet met ons de orientatieduik, vanaf het strand gaat het zand over in het rif, en dan is de drop off 600 meter. Je moet niet iets laten vallen, zeg maar. We dalen af en verkennen het rif, hij brengt ons tot de Turtle Cave, waar grote borden hangen dat je er niet in mag en weer terug. Zo nu kunnen we zelf kant- en nachtduiken maken! Wat we dus ook gaan doen, na een pauze en de lunch.
De komende dagen houden we ons bezig met duiken (drie bootduiken per dag, af en toe een strand duik of een nacht duik) met eten (alles in buffetvorm, drie keer per dag eten, snacks tussendoor en zoveel drinken als je wilt (behalve alcohol en koolzuurhoudende dranken). Kortom, PARADISE. We zien veeeeel groene schildpadden, een leatherbackschildpad, white tip reefsharks, alle tropische vissen van parrotfish tot angelfish tot anemoon fish, groopers in alle kleuren, triggerfishes, zelfs de titan triggerfish die hier niet agressief is, unicornfish, humpheads en veel mooi koraal. Het water is helder en wordt met de dag helderder, we zijn eigenlijk nog te vroeg in het seizoen. We zwemmen in een school jackvissen, prachtig hoe die muur om je heen uitwijkt en om je heen zwemt. Als je langs het rif omhoog gaat, tot een meter of vijf kan je de schildpadden aanraken (maar dat doen we niet). De laatste duikdag zitten we onze safetystop uit tussen vier schildpadden die liggen te soezen. Er is ook een 'Turtle cave' waar je alleen in mag met een Cavedive Master en als je buyonancy goed is. Gelukkig hebben ze na een paar dagen met ons te duiken gezien dat dat wel in orde is, dus mogen we deze Cave in. We gaan niet de kleinste nis in, omdat daar ook maar een paar mensen in passen. Wel zien we de skeletten van een dolfijn, blue marlin en schildpadden die ze in de grot hebben gelegd, erg indrukwekkend. Ook zit de grot vol met guppies van een roodkleurige vis. De zeeduiken doen we 'zelfstandig' omdat de niveaus van de duikers verschillen, en wij hebben ongeveer 60 duiken gelogd. Beginnende duikers moeten soms na 20 minuten al omhoog. Met ons duikhorloge plannen we de intervallen tussen de duiken, en dat gaat goed. tevens hebben we de eerste dagen een leuke groep. Maar mensen komen en gaan en wij blijven relatief lang, dus onze bootsamenstelling wisselt. Net nadat een aantal mensen met wie we doken waren vertrokken, kwamen marineboten en politieboten op het eiland afgevaren om de zoon van de sultan van Kelantan (een noord-oostelijke staat van Maleisie) over te zetten. Deze bezet samen met 39 volgelingen en beschermers het eiland (maar betaalt voor slechts 15) omdat hij ook wil komen duiken. De eerste vrouwelijke duik-instructeur van Maleisie, Adelyn, was speciaal overgevlogen van het Borneo Divers filiaal in Kuala Lumpur met een wetsuit, omdat meneer pas 2 dagen van tevoren aangaf zelf geen wetsuit te hebben. Na slechts eventjes in het water gesnorkeld te hebben ging hij naar bed, om er de volgende dag pas om een uur of 13:00u weer uit te komen. Hij biedt Adelyn vluchtig zijn excuses aan; hij was zoo moe...Later die middag vertrekt de hele delegatie weer. Voor ons blijft het natuurlijk: duiken eten slapen. Tot zaterdagochtend, dan duiken we nog twee keer, voordat de boot ons om 14 uur Borneodivers tijd terugbrengt naar Semporna. Daar slapen we een nachtje bij in de Dragon Inn.
De volgende dag nemen we een lange afstandsbus richting Sandakan, die ons in Sukau afzet. We bellen Wildlife Expeditions en boeken twee nachten in hun accommodatie aan de rivier. Eenmaal in Sukau moeten we nog met een minibus een stoffige lange weg af, en dan varen we over naar Sukau Riverlodge. De komende dagen hier varen we de rivier af, en zijtakken van de rivier en zien: groepen proboscis monkeys in de bomen, catsnakes opgerold in takken, een varaan langs de oever, een paar keer een watermonitor, de lesser fisheagle, kingfishers, flycatchers, snake-bird en een uil. Een dag later zien we ook pig tailde makaken, gewone makaken, en silverleaf monkeys, behalve de orang utang hebben we alle hier voorkomende apen gezien. We maken ook een boottocht naar en op de Oxbow lake, waar we een kleine krokodil zien, witte vogels (oh, hadden we maar een vogelboek), een snake eagle, wederom kingfishers. Daarna een kleine trekking gemaakt, aan de oever, en de tigerleeches ontdekt. Deze zijn groot, en gestreept (zoals de naam al deed vermoeden) en bevinden zich vanaf kniehoogte tot heuphoogte. Jaja, en de leukerds verstoppen zich ONDER een blaadje en reageren op beweging en warmte. Tijdens de nacht wandeling hebben we van dichtbij kennisgemaakt, beschermd door Deet en lange kleren natuurlijk. Dit resort/verblijf krijgt voornamelijk 'oudere' bezoekers, al dan niet via reisorganisaties. We ontmoeten dan ook middelbare Nederlanders en horen dat Talisman dit verblijf in zijn pakket heeft. Ook hier is het drie keer per dag buffet eten, tussen de tochten door zeg maar. De laaste avond speelt het personeel op de gitaar, en vallen we wat later in bed.
De vogende morgen worden we naar het kruispunt richting Sandakan/Kota Kinabalu gebracht. Hier moeten we tot 11 uur wachten op een bus. Dat is saai, maar als hij komt heeft hij nog plek. Het wordt een lange rit naar KK, met B films op de TV. Rond een uur of vijf zijn we er. We gaan direct naar een hotel, nee niet Capital, daar hebben we nu geen geld voor. Maar we eten wel nog een keer bij Little Italy, we boeken een vliegticket bij Air Asia naar Kuala Lumpur, sturen een postpakketje souveniers naar huis en gaan nog even bij Borneo Divers langs.
Vrijdag 7 maart vliegen we naar Kuala Lumpur. natuurlijk stonden we eerst op het verkeerde vliegveld, omdat ze niet verteld hadden dat Air Asia vanuit een andere terminal vertrekt. We zijn nog wel op tijd. De vlucht duurt twee uur en is zonder eten en drinken..dat is wat ze goedkoper maakt denk ik. vanut het vliegveld met de lokale bus nar een treinstation. Daar een kaartje naar KL Central. Eenmaal daar de intercity nachttrein naar Butterworth, bij de grens, even bij de Mc eten, en om 20 uur gaan we. In de trein ontdekken we dat deze tot Hat Yai gaat, dat is over de grens, in Thailand. We verlengen ons kaartje tot aan de grens (Padang Besar), kunnen we ook uitslapen, en komen er om 10 uur aan. Door de immigratie, en een treinkaartje kopen naar Hat Yai. In Hat Yai willen we een kaartje naar Bangkok, maar alle slaap en zitplaasten zijn vergeven. Alleen voor morgen zijn er twee slaapplaatsen, maar ver uit elkaar. Dus besluiten we met de nacht bus te gaan. Dat wordt dan weer een nieuwe ervaring. We brengen de dag door met wennen aan Thailand en internetten, tot het 18 uur is. We worden met een songtaew naar de bus gebracht, die achter het busstation staat te wachten (wat we een beetje vreemd vonden). Helaas is de bus niet zo mooi als op de ons eerder getoonde foto's. Uiteraard niet...minder beenruimte, de stoel kan niet naar achteren, en de TV staat niet aan. We vertrekken een half uur te laat, en stoppen al snel bij een benzine station, waar we langer blijven dan nodig. Als de bus weer wegrijdt, ontdekt Niek dat hij zijn lichten niet aan heeft. Na 10 minuten rijden stoppen we weer bij een tankstation, en de busmannen gaan achter de bus 'aan het werk'. De airco valt een paar keer uit, waarna de temperatuur onmiddellijk omhoogschiet. Met ons zijn twee Noorse meisjes in de bus, de rest is Thai. Ons Thais is aanzienlijk minder goed dan ons Maleis en hun kennis van Engels is minimaal, maar we zien aan de gebaren dat de andere passagiers dit oponthoud en gewerk bij de motor ook verontrustend vinden. Dan start de bus weer en rijdt weg, weer zonder koplampen. De zon is inmiddels onder, zodat het ook in de bus donker is. Wij zij niet van plan deze reis te maken in een bus zonder lampen, daarvoor rijdt het verkeer te roekeloos, ook al geldt het recht van de sterkste, en dat is vaak de bus. Niek gaat naar de chauffeur, maar wordt genegeerd. Dan gaan de Thaise mannen naar voren en maken hun ongerustheid kenbaar. Weer rijdt de bus een benzinestation op. De helft van de passagiers stapt uit. De mannen gaan weer klussen, Niek noteert het kenteken (niet makkelijk met het Thaise schrift) en het telefoonnummer van de maatschappij en opeens rijdt de bus weg. We blijven allemaal verbouwereerd achter. Dag bus...dag bagage (en handbagage). Daar de Thai niet in paniek raken, besluiten wij dat dit waarschijnlijk 'normaal' is. Als we net waren aangekomen, dan waren we minder relaxed gebleven, denk ik. De minuten tikken weg en worden kwartieren. Mariola krijgt honger en probeert wat rijst te bestellen. Uiteindelijk lukt dat met gebarentaal en de hulp van een Thais meisje, want de kok negeert de bestelpogingen. Niek heeft een gesprek met de Noorse meisjes. Iedereen hangt een beetje en we hebben geen idee hoe lang dit gaat duren. Inmiddels is het half 11 en een paar mannen lijken de busmaatschappij te bellen. Dan komt er goed nieuws, uit de gebaren begrijpen we dat de bus onderweg is. Deze keer is het een luxe bus, met extra zijden nekkussens, dekens en meerdere TV's die karaoke spelen, en een toilet beneden. Nu de bagage nog...die gaan we halen bij de bus die even verderop langs de weg blijkt te staan, met de overige passagiers. Eind goed al goed, en het lukt ons zelfs te slapen. Uren later arriveren we in Bangkok, waar we een taxi nemen naar New Siam 2 (www.newsiamguesthouse.com), het guesthouse waar we aan het begin van onze reis ook verbleven. De dame achter de balie herkent Mariola zowaar (dat na vijf maanden westerlingen komen en gaan...) en we krijgen een soortgelijke kamer. Het zwembad wat destijds gebouwd werd is nu af, voor 50 Baht mag je erin. De dagen in Bangkok brengen we door met inkopen (tenslotte wordt straks alles duurder) van tandenborstels, aspirine's, anti-conceptie, shampoo tot een oogpotlood. Nieuwe t-shirts, scheermesjes en 's avonds chat afspraken met familie en vrienden waar we leuk en minder leuk nieuws horen van het thuisfront. Verder eten we al onze Thaise lievelingsgerechten en ondergaan Thaise massage. Het is wel een stuk drukker in BKK en in het guesthouse dan in oktober.
Zaterdag 15 maart vliegen we naar Sydney. Het lukt ons niet de VAT-refund voor de videocamera terug te krijgen op het vliegveld, omdat we binnen 60 dagen na aankoop hadden moeten vliegen. Wij gingen met de trein het land uit, dat telt dus niet... Bij de incheckbalie mag Mariola eigenlijk niet boarden, vertelt de computer, omdat ze geen visum heeft... Echt wel, in Nederland was dat nog gecheckt. Gelukkig heb ik ook een kopie van die aanvraag via het internet bij me, dus op eigen risico mag ik boarden.
De vlucht vertrekt om 8 uur 's morgens en komt 21 uur Australische tijd aan. Het verschil met Nederland is nu opgelopen tot _tien_ uur. Bij aankomst wordt Mariola's tas eruit gehaald, daar zou wat inzitten. Dit blijkt een houten armbandje te zijn. De security is erg scherp!! Verder gaat alles soepel, en staan we al snel bij een info en folderhoek, waar allerlei hostels en hotels zich aanbieden. Kies er een uit, maak gebruik van de gratis telefoon aldaar, en ze halen je op... Sydney, here we come!
