Slavichewereld1

Aangenomen wordt dat het Slavische volk oorspronkelijk kwam uit het
zuidelijk deel van de Russische laagvlakte , die van de Oostzee in het
noorden tot de Zwarte zee in het zuiden reikt. Later zouden ze naar het
oosten en zuiden trekken.
Van de vijfde tot de zevende eeuw werd met de instroom van Slavische
stammen ook een groeiende slavische invloed merkbaar.
Naarmate de Slaven zich naar het oosten, westen en zuiden verspreiden
raakten de stammen van elkaar gescheiden en ontstonden er drie hoofd-
groepen. De Oost-Slaven in de Oekraine en Rusland, de West-Slaven in
Polen , Tjechie en Slowakije , en de Zuid-Slaven op het Balkanschiereiland.
Uit de gemeenschappelijke taal van deze groepen kwamen dertien
moderne talen voort , waaronder het Bulgaars, Kroatisch, Tjechisch,
Pools, Servich, Oekraiens en Russisch.
Ondanks de uiteenlopende richtingen en streken waarin de groepen zich
in hun lange geschiedenis hebben ontwikkeld, zijn de Slaven nog steeds
verbonden door hun oude, gemeenschappelijke erfgoed, dat wortelt in
hun verre verleden op de weidse Oost-Europese steppen.
Die rijke culturele erfenis is vastgelegd in de vele mondeling overgeleverde
heldendichten, liederen en volksverhalen , die ook nu nog een grote rol
spelen in de Slavische verbeelding.

Slavische goden
In het begin van de twintigste eeuw voerden boeren in afgelegen streken
van Rusland nog een oud magisch ritueel uit het verre, heidense verleden
uit. Als een epidemie de mensen of dieren in een dorp trof, verlieten de
vrouwen om middernacht hun huis voor een Opakhivanie(rondploegen).
Op de donkere akkers kleedden ze zich tot op hun ondergoed uit en
schudden ze hun haren los. Een paar zetten zich aan de ploeg, en de anderen
maakten kabaal door te joelen en met stokken op pannent e slaan.
Zo trokken ze een magische vore om het dorp, om de genezende kracht
van Moeder Aarde te bevrijden , zodat die de strijd kon aanbinden met het
kwaad dat de ziekte had veroorzaakt.
De bliksem die de hemel doet oplichten word in veel Slavische landen
gezien als een blik uit de ogen van een grote reus. Bliksem kan een blijk
van woede zijn, maar ook van speelsheid.
Op de uitgestrekte Oost-Europese vlakten waren donder en bliksem nooit
ver weg, en ze vormden een rijke bron van mythen. Veel Slaven zagen
deze verschijnselen als de toorn van de goden, maar sommige Russen
vertelden dat de felle flitsen betekenden dat een reus had geknipoogd.

Heidense riten en heiligedagen
De vruchtbaarheidsrituelen van de Slavische boeren volgden het ritme
van het landbouwjaar. Veel van deze oude feesten kregen later een plek
op de kalender met orthodoxe feestdagen, zodat het merendeel van de
oude heidense riten ook na de komst van de nieuwe godsdienst voortleefde.
De slavische boeren moesten zich schikken naar de oppermachtige natuur.
Duizenden jaren lang waren zij en hun gewassen overgeleverd aan striemende
regen en hagelbuien, overstromingen, stormen en ijzige winters.
De Oude Slaven aanbeden de natuurkrachten als goden , en hun afstammelingen
wier lot nog altijd was verbonden aan de elementen , waren nog evenzeer
vervuld van ontzag voor hun grillige, vernietigende krachten.
De Slavische boeren beseften dat de natuur eerbiedig behandeld moest worden,
hoe onbarmhartig de winters ook konden zijn, de goden van vorst en ijs werden
gezien als begripvolle zielen, die iedereen die hen hoffelijk behandelde te hulp
kwamen.
Ook de Aarde zelf was heilig en wijs , volgens een aloude traditie in Rusland
en andere Slavische landen. Moeder Aarde diende met eerbied te worden
bejegend.

De moedergodin
Neemt al duizend jaren een centrale plaats in de Slavische godstdienst in.
Tot de oudste symbolen uit Midden-Europa behoren de prehistorische
vruchtbaarheidsbeeldjes van vrouwen, die er volgens sommigen deskundigen
op wijzen dat de godin de oorlogsgoden voorging als oppermachtig hoofd van
de stamgoden. Als voortbrengster en voedster vand e aarde en als wat op
aarde leefde, voerde ze de heerschappij over het leven zelf.
Die gedachte loopt als rode draad door de Slavische geschiedenis, van de
prehistorie tot in de moderne tijd, warain het beeld van Moedertje Rusland
is geworteld in de nationale psyche.