Pri l' neces' paroli je Esperant'!
(ikse,
oke,
en kunoa esperant')
Pri tiu �i verk' ankora�as la bezon' de iom da lingvokontrolad'
Eblas via mir', ke mias la parol' ne Esperante, sed je Esperant'; eblas via
dir', ke �ar nunas niaj samregnanaj kongresoj kaj �iesas la kompren' al
samlingvo, pli naturas tilingve ilin paroli. Tamenas la ekzist' de gravaj
ka�zoj, pro kiuj miis la elekt' por miparol' tiun lingvon, por kiu ni
batalas kaj por kiu ni kunvenis.
Malnur niaj universalkongres', sed anka� ene de naci', anta�as �ion la
hav' de instrua kaj eduka signifoj. Esperantistoj, dis�etitaj en
diversaj urboj kaj urbetoj, plias a� malplias grandamase la kunven', por
a�di je nia lingv', pore de l' kontrol', �u ilias la �usta ellerno de l'
lingv', �u ilias la bonec' de �ia kompren', pore de l' kompar' sian
propran manieron de parolado kun la parolmaniero de pli spertaj
esperantistoj.
Kiamas ilia hejmreven', malsolas ilia purec' de l' parolad', sed ilias la
alport' de l' model' de bona parolad' al tiuj, kiuj restis hejmen (fiuloj!
- Redaktora Not').
Tiamanieras la kongresregulad' pri l' lingvuzad', kaj dank' al ni' kongres'
jam nun ne solas la perfektegala je Esperant' parolad' en la plej malproksimaj
angul' de �iu aparta regn', sedas la en' en la tuttergloba plej malsamaj
lokoj. Jam nunas, kiamas bonan kaj spertan esperant'-oratoron a�d',
nenielas la divenpov', al kiu naci' a� land' lias la aparten'.
La nilingv' a�tonomiplena, kun �ia absolute propr', ne pruntita kaj ne
imitita spirit',
�iamas la tiamaniera pli kaj pli forti�', kvaza�as la lo�' de
�iuesperant'istoj kune sur unu malgranda terpec'.
Neas malpli' de grav' pri la eduksignif' de l' esperant'ist-kongresar'.
Oftas la dub' de izolit' esperant'ista, kiuj neniam havis la eblon
praktike apliki tion, kion ili lernis, �u peras la Esperant'-efektiv' de
tute bona interkompreni�pov'.
E�as interne de l' esperant'istoj grupoj l' ofta ne kura�' paroli je
esperant', onias la balbut', onia prefer' de sinacilingv' parolad', kaj
proporcias la nekura�ec' de l' parolad' apere anka�as nekura�ec' de l'
propagad', �aras la esprant'istoj-balbut'antoj malgra�vole neas la
liberigpov' sin de l' tim', ke tamenas la ebl' ke plias Esperant'teori',
ol praktik'.
Sed kiamas al kongres' la balbutanta ven' , kieas lia hav' de ebl' a�di
bonajn kaj spertajn esperant'istajn oratorojn, kiamas lia pero de siaj
propr' orel' kaj okul' konvinki�', kielas la bel' kaj flue onas la
parolpov' en Esperant', lias la entuziasmi�', lias la vid', ke lias la
labor' por io viva kaj vivoplenas, lias la reven' al hejm' kun kura�' kaj
energi' nov'. Kongres' niaj, neas la sol' de universalaj, sed anka�as la
lok', tiamanieras la eduk' de konvinkitajn, anka�as la sekv'
entuziasmbatalant' pore de afer' nia.
Tioas la �efmotiv', proe de kiuj nias, en �iuj nikongres', ne sole en la
universal', sed anka� en la naci' a� region', la nepra devparol' ne sole
prie de Esperant', sed anka�as la per' de Esperant'.
Zamenhofas Ludovik'
Tradukis Andrea Bertaglia
<[email protected]>.
Iometis la adapt' far Mi�il'
Reen al pa�' pri l' gramatik' de Esperant'.