Thơ Diễm Buồn:

                                       " ĐẸP XƯA" VÀ " BUỒN ĐẸP " NAY

Nguyễn Thùy

 trang 1

          'Dư Thị Diễm Buồn', cái bút hiệu ngồ ngộ vừa tiếng Hán, tiếng Việt, khiến tôi tò mò. Tôi được quen với nhà thơ không lâu, chưa đầy tám tháng, qua 'chút duyên văn nghệ'  như nàng viết nơi những tập thơ gởi tặng tôi. Tôi chưa hề gặp nàng lần nào nên không rõ nàng đẹp, xấu, ốm, mập, nhỏ nhắn, mảnh mai hay béo phị, phốp pháp ra sao. Qua nét bút Bé Ký, tôi thấy nàng 'tròn trĩnh', xinh xắn, duyên dáng và chắc là rất 'dễ thương' cho dù không 'chim sa cá lặn', mặn mà, quyến rủ, đắm say. Bốn tấm hình màu nàng gởi cho Hồ Trường An và được Hồ Trường An mô tả qua bài "Một tình yêu Một cõi thơ" khi viết về thơ nàng (nơi thi tập 'những ngày xưa thân ái' của nàng) cùng hình nàng chụp, được in lại trong " Lai láng dòng phù sa" (tác phẩm của Hồ Trướng An viết về một số nhà văn, nhà thơ hải ngoại) cho tôi đoán như  thế. Viết về thơ của một tác giả phái nữ mà 'niên canh chưa ngã về già' (tôi đoán  thế)  nếu có chút nào ranh mảnh, nghịch ngợm, thì xin độc giả lượng thứ và riêng nhà thơ,  xin vui lòøng hậu hỉ bỏ qua.

          Trở lại với bút hiệu người thơ. 'Diễm Buồn'! 'Diễm', tiếng Hán có nghĩa là 'đẹp', 'Buồn', tiếng Nôm có nghĩa 'không vui'. 'Dư', tiếng Hán, có nghĩa 'còn vang vọng, âm vang, còn đọng lại nơi tâm hồn, nơi ký ức chứ chưa hoàn toàn đi vào quên lảng'. 'Dư', tiếng Nôm có nghĩa  'thừa ra, dư ra , vượt quá mức đã định'. Hiểu theo tiếng Hán, 'Dư Thị Diễm Buồn' có nghĩa 'dư vang của cái Đẹp buồn'; hiểu theo tiếng Nôm thì là 'Có thừa cái Buồn đẹp'. Xin gát qua từ  'Dư' vì có thể là 'Họ' của tác giả như  Học giả Thái Văn Kiểm cho biết (Lời Tựa giới thiệu 'Những ngày xưa thân ái', nơi tác phẩm nầy) , tôi hiểu bút hiệu của nàng theo tiếng Nôm vì qua 4 thi tập tác giả gởi tặng, nhà thơ muốn nói đến cái 'Buồn đẹp' chứ không phải cái 'Đẹp buồn'. "'Đẹp buồn' là ngoại cảnh, 'Buồn đẹp' là nội tâm". Bài viết nầy nhằm nói những 'buồn đẹp nay về những đẹp xưa' nơi thơ Dư Thị Diễm Buồn.

          1.- NHỮNG 'ĐẸP XƯA'  :

               a) Cái 'ĐẸP' của Miền Nam Quê hương:  Lướt qua bốn thi tập "Những ngày xưa thân ái, Quê hương ngày em lớn, Nỗi lòng người đi, Muôn thuở ân tình", tôi thấy ngay Dư Thị Diễm Buồn quả là một 'hướng dẫn viên du lịch' rành nghề. Không rõ nàng thụ huấn ngành nầy lúc nào, tại đâu mà tài năng rất mực. Nàng thâm thông địa lý nơi vùng Nàng ở, nơi quê nàng sống rất tận tường. Qua thơ nàng, ta nhận ra được hết mọi vùng đất nước cùng phong thổ thời tiết, cả tính tình, phong tục, lối sống của người Miền Nam giản dị, hồn nhiên, chân thật, hiền hòa, đôn hậu. Không chỉ rành về địa lý, cô 'hướng dẫn viên' nầy còn rành  cả về mặt 'ẩm thực'; nghe cô nóiû từng món ăn, từng cách nấu nướng, người đọc tưởng chừng như nghe hương vị, sắc màu  của 'nhà bếp Việt Nam' (cuisine vietnamienne) thấm vào người rồi đọng lại, rồi không ngớt thoang thoảng dư vị thơm tho, ngọt mát của thức ăn cùng của tâm tình người đầu bếp, nơi đây là của tất cả các cô gái, tất cả những đàn bà  nội trợ Miền Nam khéo tài nấu nướng. (Người đàn bà Việt Nam, dù là mẹ, là vợ, là con gái, là dâïu hay bà gia, mỗi khi làm bếp, không chỉ chọn cách 'rang, xào, nấu, nướng, chiên, kho' đúng cách, chọn thức gia vị thích hợp mà còn, luôn luôn như gởi cả tình mình vào từng món ăn, thức uống . Mỗi bữa cơm như là phần thưởng của vợ tặng chồng, của mẹ, của bà, của chị tặng con, tặng cháu, tặng em; mỗi bữa ăn là niềm vui, là hạnh phúc của mối tình gia đình dù đạm bạc, đơn sơ nhưng đầm ấm  yên vui rất mực. 'Bữa cơm gia đình ngon, vui, ấm cúng' , điều nầy hầu như  ítù thấy nơi cõi trời Âu nầy, phải thế chăng ai?).           

          Suốt bốn tập thơ, nàng nói không ngừng, chỉ chỏ khắp nơi, mọi chốn, không riêng từng Tỉnh, từng Quận mà cả từng Xã, từng Phường, từng bờ ao, con lạch, từng dòng sông, ngọn núi, từng vùng biển, rừng cây, từng chiếc cầu, bến phà,… ,từng ngôi chùa, giáo đường, từng ruộng đồng, cây trái,… : nào Sa dec, Cần Thơ, Long Xuyên, Châu Đốc, Hà Tiên, Mỹ Tho, Rạch Giá,…rồi Cao Lãnh, Vị Thanh, Mộc Hóa, Năng Gù, Bến Lức, Thất sơn, Hòn Chông, Cái Cối, Cai Lậy, Xà Tón, Tri Tôn, Giồng Trôm, Chợ gạo, Vòm Láng, Cầu Khum,…Rồi cam, quít, xoài ổi, dứa, mận,….cá kè, cá linh, cá bóng, cá rô, lươn, ốc, hến, tôm, cua. Xin hãy nghe thơ nàng:

                                           -… Gói cốm chuồi trắng dẻo chợ Long An

                                            Thơm sầu riêng, béo dừa, dòn đậu phụng

                                            ……..

                                            Xe dừng lại chờ qua đò Mỹ Thuận

                                            Cam, mít, xoài, ổi xá lỵ chín cây

                                            Thịt nướng, tôm càng, cá chẻm, chim quay

                                            Vùng châu thổ, món ăn ngon thơm phức!

                                            ……..

                                           Bờ Cửu Long bóng ô môi tím rực

                                           Dịu gió hiền, mát rượi nước phù sa

                                           Ghe thương hồ xuôi ngược sóng giang hà

                                           Rẻ sang phải đường đi về Sa Đec

                                                    Đường vể Hậu Giang (Những ngày xưa thân ái)

                                        -Cặp ngỗng thả dòng rỉa lông trắng mượt

                                         Nước phèn trong từ Đồng Tháp chảy ra

                                         Màu nâu hồng nước thấm quyện phù sa

                                         Vào Cửu Long, tẻ ra sông Cái Cối..

                                                   Mỗi độ thu về (Quê hương ngày em lớn)

                                        -Mẹ anh đãi bữa cơm do bà nấu 

                                         Tép rang dòn ăn cặp với dưa leo

                                         Củ cải trắng kho với cá bóng kèo

                                         Canh cá chuối nấu rau dềnh, rau má….

                                                    Nhớ về Vàm Láng (Quê hương ngày em lớn)

          Còn nhiều, nhiều nữa, cả một vùng trời nước non; cả một thời thơ ấu, Diễm Buồn nói, kể khá chi ly. Nàng không quên một vùng nào  đã sống, đã đi qua; không bỏ sót một thứ cỏ cây, hoa trái nào nơi Miền Nam thôn dã; một thức ăn, một thứ bánh mứt nào trong những ngày giỗ cúng, trong những buổi hội làng; những khuôn mặt thân thương của Ông Bà, cha mẹ, của bạn đồng trường, của vị Sư,  Linh mục, của Thầy Cô, của người nông phu chân lấm tay bùn, của cô gái mò cua, bắt ốc, của đứa trẻ mục đồng, cả những chuyến phà, những chuyến xe đò đã đưa cô nàng 'hồ hải' đó đây,…         

          Quê hương nàng đẹp, cái đẹp mộc mạc, hồn nhiên, thanh tân, giản dị. Cái 'đẹp' của Miền Nam nước Việt thuở thanh bình, trù phù, phì nhiêu chứa chan cuộc sống phồn vinh, đậm đà hạnh phúc, nồng nàn hương vị thiên nhiên và tình người. Diễm Buồn, đôi chân nhỏ gót thon âu yếm từng luống rau, bờ cỏ, từng khu vườn, thửa ruộng, từng ao cá, dòng kênh, từng mái nhà, ngôi đình, xóm chợ; đôi mắt bồ câu thơ ngây nhìn ngắm màu trời, sắc đất, sao đêm lóng lánh từng cao, cây rung cành trong gió nhẹ xôn xao; mũi nhỏ nhắn hít thở từng hương mùa lúa trổ,ø lưỡi hồng non thơm mùi vị trái hoa; đôi tai mảnh đón lao xao nhạc đất, tiếng đánh vần ngượng nghịu của em bé thơ ngây hay lời ru con à ơi của mẹ,… Cô hướng dẫn viên Diễm Buồn cho ta –kẻ du lịch đưòng xa- 'thấy, trông, nghe, ngửi, hít, nếm' và 'sống ' tất cả những 'hương trời, sữa đất' của quê cô và 'sống' cả tình cô gắn chặt với cỏ cây, sông nước, cảnh sắc, dân tình nơi Miền Nam hiền hòa, bình dị. Hãy nghe cô gái mười bốn, mười lăm, mười bảy, mười tám hay đôi mươi, cái tuổi hồng non mơn mởn  đang chập chững làm nguời lớn hay đang nhón gót vào đời, đón mùa xuân mộng ước, nói lên 'nỗi lòng' trang trải với quê hương :

                                       -Tôi sinh ra ở Miền Nam nước Việt

                                        Vùng ruộng đồng cây trái đất phù sa

                                        Dòng Hậu Giang bát ngát chảy quanh nhà

                                       Nước nâu đỏ nuôi cây lành trái ngọt

                                       Người nông dân đẹp tấm lòng chất phác

                                       Sống thanh bần bên luống rẫy nương khoai

                                       Không tị hiềm, không ganh tị với ai

                                       Sáng vác phảng ra vườn sau dọn cỏ…..

                                       …………

                                       Ngoài vườn mận, ổi, quít, đào, lê, lựu

                                       Trái muồng quân mềm chín ngọt chua chua

                                       Xoài ang ca thơm ngát thuở đầu mùa

                                       Có nắng ấm và mưa lành ấp ủ

                                       ……….

                                       Người lân lý lấy chân tình cư xử

                                       Trong xóm thôn khi có việc vui buồn

                                       Chuyện mỗi nhà nhưng vẫn nỗi niềm chung

                                       Cùng chia sớt ngọt bùi hay cay đắng….

                                                                              Nỗi lòng (Những ngày xưa thân ái) 

              b) Cái 'ĐẸP' của cả thời niên thiếu thân thương: Cô 'hướng dẫn viên' nầy còn cho khách du lịch 'sống' cả thời niên thiếu của cô êm đềm, thơ mộng nơi nhà cha mẹ với anh chị, họ hàng , với ông bà nội ngoại, với chúng bạn đồng trường, với những chàng trai tinh ranh, với 'con người'  'còn nheo mắt nữa ấy "người vô duyên"  để rồi "Năm sau tách bền chung thuyền, Buồn vui, mặn ngọt thề nguyền có nhau" và, thế là "dù cho bão tuyết giao thừa, Em cùng 'người ấy' đến chùa dón xuân" (Nhớ đêm giao thừa – Những ngày xưa thân ái). Lời thơ tình, đẹp quá đi thôi! Phải là người Việt Nam mớùi có thể sống đủ niềm vui chan chứa thẹn thùng, ranh mảnh, nũng nịu, tươi mát, thơ mộng, nồng thắm của yêu đương. Tình yêu 'len lén' đến, tình yêu 'thậm thà thậm thụt' e ấp len vào từng cửa mắt của tâm tư , thừa lúc 'chui' qua từng 'dậu thưa' của bờ rào 'mùng tơi' tình cảm (tôi mang máng nhớ lời thơ Nguyễn Bính) để vẫn cứ e lệ, ngượng ngùng trong ngày 'pháo đỏ, rượu hồng' hay phải 'ỡm ờ' vương vương 'rưng rức' phải làm phù dâu cho đám cưới người từng  nuôi mộng 'nên nợ nên duyênï':

                                        -…Ngày anh đi cưới vợ

                                         Tôi theo làm phù dâu

                                         Mỗi mùa hoa cau nở

                                         Lòng vương vương nỗi sầu…

                                                                 Hoa cau trắng (Những ngày xưa thân ái)       

          Xin nghe cô gái nầy nói về tình thương của Mẹ, người Mẹ của cô, cũng là người Mẹ Việt Nam 'lòng Mẹ bao la như biển Thái Bình':

                                          -Da thịt con ngọt thơm mùi sữa Mẹ

                                           Giọng nói, tiếng cười thương quá con ơi

                                           Nguồn yêu thương đẹp nhất ở trên đời

                                           Mẹ đã cho con và cho tất cả

          Tình Mẹ, qua thơ Diễm Buồn là kết tinh của trời trăng, sông núi, của ruộng đồng đất sữa phù sa,…Mẹ là Quê hương, Quê hương nơi lòng Mẹ:

                                          -Tình yêu của Mẹ sao như mật

                                           Như bưởi thanh trà, đường mía lau

                                           Như chuối ba hương, xôi nếp một

                                           Như dừa xiêm nước ngọt năm nào

                                                       Hai mùa hoa (Những ngày xưa thân ái)

          Hãy nghe và nhìn người Mẹ Việt Nam lận đận nuôi con, luôn luôn nhắc nhở con  'yêu Quê hương chính là yêu Mẹ':

                                         -Gió bấc lạnh lùng, mưa bay lướt thướt

                                          Mẹ cõng con, tay ôm cặp che dù

                                          Áo vải mũ, con mặc vào khỏi ướt

                                          Còn Mẹ hiền nhòa đẫm nước mưa thu

                                          Những chữ cái trong cuốn vần Quốc Ngữ

                                          Học thuộc  lòng, tập vẽ, viết ở trường

                                          Cha xa vắng, Mẹ chắt chiu mọi thứ

                                          Cầm tay con đồ đậm chữ Quê Hương…

                                                         Mẹ đưa con vào lớp vỡ lòng

                                                                             (Những ngày xưa thân ái)

          Còn nhiều, nhiều nữa. Không riêng về Mẹ mà cả Cha, cả Ông Bà nội ngoại, cả cô dì, anh chị, bạn bè,  cả bà con, lân lý, cả Thầy Cô, cả Sư ông, Linh Mục, tất cả cũng tấm lòng tha thiết, đậm đà, cũng mối tình thiêng liêng, cao quí, trong như nắng mai, đẹp như đóa hồng, nồng thơm, ngọt mát như nước dừa tươi, như màu đào chín ửng dù cảnh sống vất vả, dù dòng đời truân chuyên, dù sao thì dù, vẫn mặn nồng thắm thiết, vẫn tràn đầy tình ý Quê Hương. Diễm Buồn không quên, Diễm Buồn luôn nhớ, Diễm Buồn ấp ủ trong tim tình Mẹ, ý Cha, tấm lòng Quê Hương ngọt ngào nuôi dưỡng suốt quãng đời ấu thơ để luôn luôn qua những vần thơ đơn giản nói lên chất ngất nỗi nhớ, niềm hoài. Đấy là cái 'Đẹp xưa'  suốt thời hoa niên thơ mộng nơi thơ Diễm Buồn.  Diễm Buồn ơi! Cô đã sinh ra và lớn lên dưới một vì sao tốt, phải chăng?  'Diễm Buồn'  hay 'Diễm Vui, Diễm Phúc', thưa Cô?

          c) Cái 'ĐẸP XƯA' của cả Đất Nước: Cô 'hướng dẫn viên' Diễm Buồn tham lam quá đổi. Cô không chịu dừng lại nơi Miền Nam của Cô mà còn 'lôi' du khách đến gần cả miền địa đầu giới tuyến  rồi chạy dài đến Lăng Cô, đèo Aûi, đến Đà Nẵng, Nha Trang. Hãy nghe Cô nói về xứ Huế. Bao nhiêu địa danh, bao nhiêu di tích, bao nhiêu cảnh đẹp của đất thần kinh thâm trầm u mặc: khu Thành nội, Hồ Tịnh Tâm, chín họng súng thần (Cửu vị thần công), điện Thái Hòa, Cần Chánh, Phú Văn Lâu, chùa Thiên Mụ, cửa Ngọ Môn, dòng An Cựu, núi Ba Tầng, sông Vân Xá, chùa La Chữ, đồøn Đập Đá, đụn cát Hà Trung, đò ngang Thừa Phủ, bảy lăng tẩm nguy nga,…Rồi Cô 'yêu Huế lắm trong tình yêu non nước' (Tâm tình xứ Huế) . Ôi Thừa Thiên, ôi Thuận Hóa, ôi Thần kinh ôm mối buồn u uẩn ngay từ thời họ Nguyễn lên ngôi từ mối tình 'nghiệp dĩ' Đông Tây để Bà Cung Trung giáo tập (Bà Huyện Thanh Quan), một chiều dừng chân nơi Đèo Ngang tiêu sơ miền núi, đứng ngay trên đất nước quê hương mà lại phải 'nhớ nước, thương nhà' vì linh cảm vận nước nay mai ngổn ngang dồn  dập để đến ngậm ngùi 'một mảnh tình riêng ta với ta'. 'Ta' là riêng 'Ta', riêng  'Mình' hay 'chúng ta, chúng mình'? Nỗi 'Buồn đẹp' nơi thơ Diễm Buồn phần nào trả lời câu hỏi đó. Chỉ trỏ mọi nơi, đưa du khách ngắm nhìn mọi chỗ, cô 'hương dẫn viên' nói huyên thiêng, luôn mồm, liếng thoắng, nhí nha nhí nhảnh, õng a õng ẹo, cuối cùng lại ngượng nghịu, ngỡ ngàng trước cái nhìn 'Mắt tha thiết chàng nam sinh Quốc học, lay hồn tôi chút xao động bâng khuâng'  nhưng rồi lại trở nên 'rắn mắt' nhại giọng trọ trẹ tự nhủ với mình:

-…Răng dị rứa! Trái tim tôi khẽ đập

                                          Ánh mắt ai, ôi dễ mến chưa tề!

                                          Đêm mưa buồn, bên ni nhớ bên tê

                                          Hương tình ái thoáng nhẹ vào tuổi ngọc…                       

                                                                        Tâm tình gởi Huế (Những ngày xưa thân ái)                           

          Đa tình quá đi thôi! 'Răng dị rứa!', 'Dị' là cái chắc rồi. Mới một cái nhìn của chàng trai Huế mà đã 'xao động bâng khuâng'. Nhưng xin phu quân của Diễm Buồn hãy 'tha' cho nàng vì cái nhìn của chàng trai Huế, nàng nghĩ, không là cái nhìn chòng ghẹo mà là cái nhìn 'chứa chan tình non nước' nên nàng mới rung động, xuyến xao, chứ không thì, chắc chi, dễ gì…          

          d) Cái 'ĐẸP XƯA'  của những chàng trai anh hùng:  Hướng dẫn viên Diễm Buồn còn cho du khách chiêm ngưỡng sức sống hùng anh của bao chàng trai nước Việt bên nay bờ Bến Hải. Bao chàng trai giả từ nghiên bút, lên đường bảo vệ quê hương, vun đắp tình người, xây dựng cảnh sống hạnh phúc, tự do, đủ đầy nhân phẩm, nhân quyền cho dân, cho nước. Họ 'yêu nước vì đồng bào, dân tộc' chứ không 'yêu nước là yêu chủ nghĩa xã hội' như  lớp người bên kia chiến tuyến bị đẩy xô vào cuộc chiến cho tập đoàn lãnh đạo đầu não áp đặt lên đầu cổ nhân dân thứ chủ nghĩa vô luân cùng thứ chế độ bạo tàn. Những chàng bộ binh vượt đèo núi thẳm, ghim súng chờ thù, lăn mình vào lửa đạn, hiên ngang, nhưng cũng rất đa tình, nương ánh hỏa châu đọc bức thư nhà hay của người em gái hậu phương càng thêm nung chí kiên cường bảo vệ quê hương, giữ từng tấc đất.

                                         -…Quảng Trị, Huế, Khe Sanh, Tam Giác Sắt

                                          Mỏ Vẹt, Đồng Xoài, Trảng Nhỏ, Miền Tây

                                          Mòn đường biên giới, qua vùng Đông Bắc

                                          Bước anh đi hằn lại những nơi nầy… 

                                                                   Cho người lính trận (Những ngày xưa thân ái)

           Những chàng trai tuổi đời phơi phới tìm thù qua 'cánh chim bay' giữa trời lộng gió hay trùng trùng mây đục,  chiều mưa, sáng xám, đêm đen. Những chàng trai vượt bão trùng dương, lướt ngàn sóng biển, tìm thù, diệt địch khắp mọi ngã miền sông nước bao la. Tất cả những chàng trai đó đi vào chiến trận, thề nguyền trung thành với Tổ Quốc, nhân dân. Những 'lính đất, lính trời, lính biển' trong khắp mọi binh chủng Miền Nam: bộ binh, nhảy dù, biệt dộng, thám báo, phi công, hải quân, thiết giáp, người nhái, cả Địa phương quân bám sát chở che từng thôn xóm, xã làng. Diễm Buồn không quên một binh chủng nào hết. Rồi Diễm Buồn dắt du khách viếng thăm mọi địa danh chiến trận, những di tích các trận chiến khủng khiếp, ghê hồn cũng là chiến tích, chiến công  của lớp lớp người trai anh hùng khắp mọi binh chủng kể trên. Mỗi ngày Quốc Khánh là một niềm vui náo nức, nhìn  'Đại Bàng uốn mình, khói bay từng cột Dệt Cờ Vàng Ba Sọc Đỏ trên không' (Ngày Quốc Khánh), Diễm Buồn cùng hàng hàng lớp lớp gái trai 'kiêu hãnh ngập lòng Quê Nam ta có đoàn quân hùng mạnh', đoàn quân mà trong những ngày 'quân dân họp mặt, em nữ sinh dự lễ choàng hoa' để 'Tình ý lao xao, len lén, đậm đà' và rồi:

                                         -…Từ dạo đó dễ buồn và dễ khóc

                                          Dễ dỗi hờn và cũng lắm âu lo

                                          Hay dối Mẹ, em bắt đầu trốn học

                                          Cô bé thơ ngây đã biết hẹn hò…

          'Hư ' quá mà sao nên thơ, đẹp đẽ lạ kỳ!  Bao quốc gia dân tộc đã trải qua chiến tranh hàng hàng năm khốc liệt, điêu tàn, cũng đã nhiều văn thơ, truyện nhạc nói về chiến tranh nhưng chắc chắn không nhiều, không tha thiết, không đậm đà súc tích không áo não, đau buồn, không tráng lệ huy hoàng  cũng như không nhiều thơ mộng, ấm êm như tại xứ Việt Nam nầy. Tình đất, tình trời, tình nước, tình người, tình Cha mẹ, ông bà, tình vợ chồng, con em, anh chị, bạn bè, tình yêu nam nữ,…tất cả quyện vào nhau trong 'TÌNH LÍNH - TÌNH DÂN'  gắn bó, keo sơn, san sẻ, gởi trao, lo lắng, buồn thương, nhớ tưởng, hân hoan, mừng vui, bi lụy, ngọt bùi, đau xót, dù trong tang thương, đổ vỡ hay trong chiến thắng, huy hoàng. Thơ Diễm Buồn mang chở tất cả những sắc thái đó, cô đọng hết  mọi sắc thái đó. Tại sao? Xin nói nơi sau.

          Đấy là những cái 'ĐẸP XƯA'  nơi thơ Diễm Buồn.   

          2.-BUỒN ĐẸP HÔM NAY, VUI ĐẸP  MAI NẦY :

          Nhan đề bốn tập thơ cho tôi hình dung ra nỗi 'Buồn đẹp'  hiện nay của Diễm Buồn. Bốn tập thơ cho ta 'sống' lại một thời 'quá khứ' chưa mấy xa xôi, thời Quê hương chưa có giặc rồi thời binh lửa tràn về, tiếp theo thời cả Miền Nam, cả đất nước chìm vào tăm tối, đảo điên do chủ trương và bàn tay thô bạo của lớp người phản phúc được hổ trợ bỡi bao âm mưu bên ngoài. Diễm Buồn triền miên  nâng niu những 'Buồn đẹp' đó để từ những 'Buồn đẹp' hôm nay tự dựng xây nơi mình, dựng xây cho tất cả những 'Vui đẹp' ngày mai. Nhớ lại, bao giờ cũng buồn. Nhớ những  buồn xưa , ngậm ngùi quá khứ; nhớ những  vui qua, tiếc nuối một thời! Tôi gọi là 'Buồn đẹp' vì trước tiên 'buồn' cho những 'Đẹp xưa', những gì thân quí, tinh hoa không còn; tiếp theo, cái 'Đẹp' của tâm hồn không ru vào tàn xiêu, tê liệt, rũ rượi, nát tan mà mênh mang vuốt ve từng kỷ niệm để dậy lên niềm vui, niềm tin sẽ sáng rỡ trên khung trời đất nước nay mai.

          a) Cái 'Buồn đẹp'  của 'Những ngày xưa thân ái' quê hương thưỏ thanh bình 'Ngưng việc, nhà nông lũ lượt về, Kẻ bưng người gánh bước trên đê, Thả bao tình ý trong câu hát, Cười nói hầu quên hết nặng nề' và cô gái nhỏ 'Kẽo kẹt cầu tre em bước qua, Aùo dài lụa mỏng phất phơ tà, Tóc thề buông xỏa trong vành nón, Tan học chiều về thoăn thoắt xa'  (Chiều xưa) . Nhưng rồi, buồn sao, 'Chiến tranh dằng dai, quê hương nhuộm đỏ'  để Diễm Buồn và tất cả 'Thương người thân, thương bè bạn, thương quê, Thương lớp học, sân trường, hoa phượng thắm' (Những ngày xưa thân ái) .               Nỗi 'Buồn đẹp'  của 'Những ngày xưa thân ái' , của 'Quê Hương ngày em lớn' , cái 'Buồn đẹp' 'Không nơi nào bằng chốn cũ, quê hương' :

-Sông nhỏ chảy vào nhánh Cửu Long

 Nước về Đồng Tháp ruộng mênh mông

 Nước lên Mỹ Thuận qua An Hữu

 Sông dẫu chia ba vẫn một dòng….

      Quê hương trong ký ức (Quê hương ngày em lớn)

giờ nầy điêu đứng, lầm than, người người mất hết cửa nhà, công của, bị đày vào kiếp sống thảm thương nơi những trại tù cải tạo 'bốn bề hiu hắt lạnh căm, đất xông khí đá, trời ngâm sa mù' hay vùng Kinh tế mới cỗi cằn nheo nhóc  kiếp ngựa trâu 'đêm đêm kẻng điểm đoạn trường, ngày ngày kẻng réo tập trung làm tù':

                                         -Giặc  về cướùp của, giật nhàø

                                         Sung công vườn ruộng, đày ra núi rừng….

                                         ……..

                                        Anh tôi lỡ bước đường cùng

                                        Dứt nghề hàng hải tang bồng năm xưa

                                        Bây giờ tuổi đã xế trưa

                                        Bắt giam, giặc bảo thưở xưa ngụy quyền

                                        Bị đày chết thảm rừng thiêng

                                        Mồ trong cỏ loạn dấu riêng chẳng còn

                                        Xót xa cho đám trẻ con

                                        Đói lòng bươi rác, lượm lon qua ngày

                                        Thương cho tuổi trẻ hôm nay

                                        Học hành dứt bỏ, tương lai còn gì!

                                                          Lệ đá (Những ngày xưa thân ái)

         b) Cái 'Buồn đẹp'  về người mẹ già hiu hắt Từ thanh xuân, đến tuổi bóng trăng tà, Đau khổ dập dồn, tóc màu sương trắng', trải bao lâu  chồng 'quân nhân chinh chiến phải xa nhà'  rồi 'tử trận trên dòng sông Cái Sắc'  và bây giờ:

                                        -Giặc chiếm Miền Nam, sanh linh đồ thán

                                         Xưa mất chồng vì loạn lạc điêu linh

                                         Con mất trên đường tìm đất an bình

                                         Giá tự do phải trả bằng cay đắng

                                                                                         Nỗi niềm (Quê hương ngày em lớn)

          Cái 'Buồn đẹp'  về người em những sáng tinh sương 'ra lộ đá đón xe đến trường'  đã phải 'Chạm mìn giặc,xe em đi tung nổ, thây nát tan trộn xương thịt bao người'  để thân nhân một thưở về thăm đau đớn 'thắp hương, rắc quanh mồ hoa ép, đốt lưu bút ngày xanh thành khói bay, và con diều xưa giấy kết đuôi dài, để tưởng nhớ ngày bên em hạnh phúc' (Khóc em – Quê hương ngày em lớn) .

          Cái 'Buồn đẹp'  về 'Bà Mẹ đất Thừa Thiên', bao năm ròng 'sống trong khốn khổ, đọa đày, mà không than vắn, thở dài bi thương' cho đến ngày giặc tràn về càng trơ trụi héo hon nhưng :

                                        -Mạ cười hiền bảo an lòng, con ơi!

                                         Mạ gian khổ đã quen rồi

                                         Chỉ mong con sống nên người Mạ vui

                                         Mạ về sống lại đất Truồi

                                         Nguyệt Biều cũng rứa, suốt đời nắng mưa

                                         Thạch Bình rú cát còn thưa  

                                         Tấm lòng sắt đá vẫn chưa đổi dời

                                         Thánh thần cũng chỉ rứa thôi

                                         Mạ luôn nhẫn nhục trọn đời hy sinh

                                         Chẳng khi mô nghĩ cho mình

                                         Nguyện cầu cho được biển bình sông trong

                                         Rứa là điều Mạ ước mong…

                                                  Bà Mẹ Đất Thừa Thiên (Những ngày xưa thân ái)

xem tiếp trang 2