Noten,
notenpasta en notenmelk
· Noten zijn rijk aan de vitaminen B1, B2, B6 en E. Ze hebben verder een hoog gehalte aan de mineralen calcium, ijzer, fosfor, kalium, magnesium, zink, koper, mangaan, selenium en chroom. Verder kenmerken noten zich door het hoge gehalte aan hoogwaardige eiwitten en vetten, de rijkdom aan vezels en de hoge energiewaarde.
· Amandelen, pecanoten, walnoten, zonnebloempitten en hazelnoten bevatten alle essentiële aminozuren. Mede door de binding met de essentiële vetzuren, leveren noten, zaden en pitjes zeer goed verteerbare eiwitten.
· Alle noten hebben een goede invloed op het zenuwstelsel, de hersenen, de bloedvorming en de stofwisseling.
· Noten bevatten minder stofwisselingsslakken zoals purinezuur (bij vis, vlees en bonen) en brengen nauwelijks verslijming met zich mee (wat melk en granen wel doen); ze geven een natuurlijk verzadigingsgevoel door het hoge gehalte aan vezels en vetten. Men zal zich dus niet zo gauw overeten. Ze reinigen verder het tandoppervlak en worden wel als 'tandenborstel van de natuur' beschouwd.
· Aangezien men noten rauw kan eten, kunnen ze als rauwkost beschouwd worden.
Amandelen zijn wellicht de lichtst verteerbare noten. Door het hoge gehalte aan fosfaten, magnesium, vitamine B zijn ze geschikt als zenuwvoedsel.
Walnoten zijn goed tegen stofwisselingsstoornissen, obstipatie. Ze hebben een krachtige uitwerking op de lever en de darmen.
Cashewnoten zijn goed voor de fijnproevers.
Zaden en pitjes
Ook de minder gebruikte, maar even waardevolle zaden en pitjes
zijn nuttig.
· Lijnzaad is goed voor het hele spijsverteringsstelsel door de natuurlijke slijmstoffen die een antiseptische werking hebben en als glijmiddel op de darmwand dienst doen. Niet meer dan een soeplepel bij andere noten of zaden gebruiken.
· Zonnebloempitten zijn een waardevolle, vethoudende voeding.
· Sesamzaad is geschikt bij lever- en galaandoeningen, obstipatie en zenuwproblemen. Verder helpt het bij dauwworm, eczeem, hartklachten en ontstekingen en volgens Dr. Vogel zelfs tegen kankerwoekeringen. Ook bevordert het de celademhaling en is het goed bij huid-, haar- en nagelproblemen, daar het uitzonderlijk rijk is aan calcium, lecithine, ijzer (10mg/100g) en magnesium (347mg/100g).
·
Pijnboompitten
zijn een lekkernij en ruiken heel aangenaam.
·
Pompoenpitten
zijn een bekende preventie en remedie voor prostaatproblemen.
Uitzonderingen
Kastanjes, eikels en kokosnoten
vormen een uitzondering: ze behoren voedingsdeskundig tot de zetmeelrijke
voedingsmiddelen, niet tot de eiwitrijke.
De kokosnoot heeft een belangrijke betekenis gekregen vanwege het buitengewoon hoge gehalte aan selenium (810 µg/100 g), dat een gunstige invloed heeft op hart en bloedvaten en op het immuunsysteem (kanker). Extra vierge kokosolie heeft een bijzondere betekenis in de voedingstherapie.
Aardnoten of pinda's zijn peulvruchten en geen noten. Door het roosteren, het zouten, het gelijktijdig hoge gehalte aan eiwit en zetmeel zijn ze zwaar verteerbaar en sterk zuurvormend; ze dragen zeker niet bij tot een goede gezondheid. Ditzelfde geldt ook voor tahin (geroosterde sesampasta), pindakaas en pistachenoten.
De voedzame paranoot kan men ook beter vermijden, omdat hij hoofdzakelijk afkomstig is uit een streek waar de grond bijzonder vatbaar blijkt te zijn voor radioactiviteit.
Biologische teelt
Indien mogelijk kan men noten van biologische teelt gebruiken, vooral gezien het hoge vetgehalte. In het vet van planten en dieren worden nl. meer reststoffen van bestrijdingsmiddelen aangetroffen. Door het niet gebruiken van chemische bestrijdingsmiddelen in de biologische landbouw, is het meer aangewezen noten van biologische teelt te gebruiken. Het gebruik van noten is nuttig om een betere weerstand op te bouwen tegen de vervuiling van het milieu.
HOE NOTEN ETEN?
Noten vormen geconcentreerd voedsel. Men kan ze best afzonderlijk eten als tussendoortje, maar ze verteren vlotter als men er waterrijk voedsel (groente, fruit, sap, groentesoep) bij gebruikt. Ze laten zich moeilijker combineren en verteren met zetmeelrijk voedsel zoals brood, granen. Brood, crackers of rijstwafels met notenpasta kan voor sommige mensen nogal zwaar bekomen. Men kan bvb. enkele soeplepels fijngemalen sesam-, of lijnzaad of zonnebloempitten toevoegen aan de soep. Walnoten met druiven zijn een lekkere combinatie.
Slechte ervaringen met noten komen voornamelijk door verkeerd gebruik ervan; reeds aangehaald zijn het roosteren (alsof de natuur het
niet goed heeft gedaan), het zouten (slecht voor nieren, bloeddruk, hart,
vertering enz.).
Koop zo mogelijk noten waarvan de schaal niet verwijderd is, dan zijn ze beter beschermd tegen bacteriën en schimmels. De donkere schalen beschermen de noten ook tegen de lichtinwerking. Ontschaald kunnen noten makkelijker ranzig worden. Het velletje om de noten is een beschermend vlies, maar heeft geen voedingswaarde en kan irriteren. Het kan verwijderd worden door de noten te laten weken in water.
Gezien de blootstelling aan lucht en de kans op ranzigheid, is het aangeraden geen amandelschilfers of andere opengebroken vormen van noten of zaadjes te kopen. Kortom: laat noten zo lang mogelijk gaaf!
Bij notenpasta's zijn de noten vrij gaaf gebleven: ze zijn geplet, gemalen en vacuüm afgevuld in glazen potten. Notenpasta is slechts verkrijgbaar in natuurvoedingswinkels. De meeste pasta’s worden gemaakt van geroosterde en/of gezouten noten. Lees daarom steeds het etiket, hoewel bij sommige pasta’s niet eens vermeld wordt dat ze geroosterd zijn. Met amandelpasta zit men haast altijd goed. Notenpasta’s zijn handig voor mensen met een slecht gebit, voor mensen die niet graag zitten prutsen met een notenkraker, koffiemolen, enz. Door de vermaling kan de olie uit de noten bovendrijven; dit kan men verhelpen door de massa goed om te roeren tot het terug een homogene pasta wordt. De verteerbaarheid van noten in de vorm van notenpasta is hoger dan bij noten afzonderlijk.
Het malen van noten verhoogt eveneens de opneembaarheid. Noten maalt men het best met een handmolen of een blender. Sesamzaad is zo fijn dat als men het gewoon eet, het nauwelijks wordt verteerd. Sesamzaad kan men best vermalen met een koffiemolen.
Als men noten bewaart, gaan deze uitdrogen en verteren ze moeilijker. Dit is te verhelpen door de noten (zonder schaal) ongeveer zes uur in water te laten weken. Dan zwellen de noten op en laten de velletjes, die geen voedingswaarde hebben en soms kunnen irriteren, zich eenvoudig verwijderen.
Sommige mensen met een gevoelige
lever en gal of die niet goed rauwkost verteren zullen problemen ondervinden
bij de vertering van noten en zaden. Het is beter het dan maar weg te laten
in plaats van zichzelf te forceren en pijn te
doen. Als tussendoortje kan men noten of
zaden bvb. vervangen door stuifmeelpollen, zeer rijk aan voedings-
en hulpstoffen en toch licht verteerbaar door het ontbreken van ruwe vezels.
Amandelmelk
Amandelmelk staat bekend als voedzaam
en licht verteerbaar. Het
amandeleiwit wordt vaak beter opgenomen dan koemelkeiwit.
Het kan bijdragen tot de genezing van dauwworm, maag- en darmstoornissen.
Men maalt de amandelen fijn en overgiet dit met bronwater. Men laat dit gedurende 10 à 12 uur trekken en perst er het water uit. De samenstelling en voedingswaarde hiervan is niet te bepalen, zodat het slechts ter afwisseling kan gebruikt worden in de babyvoeding en niet als volwaardige voeding.
Het kan ook gemaakt worden door de amandelen met water in een krachtig blender te mixen.
BRON
Diamond, H. en M., 'Leef gezond', De Kern, Baarn,
1987
Dries, J., 'Eiwit, de belangrijkste voedingsstof', Natuurleven, jg 12, nr. 87, juli-aug 1989, pp.26-32
Dries, J., 'Noten, zaden, pitjes: natuurlijke voedingssupplementen', Natuurleven, jg 13, nr. 95, juli - aug 1990, pp.24-28
Dries, J., 'Tomaat, aardappel, komkommer', brochure, Nieuw Leven, Genk, z.j.
Dries, J., 'Zo ... bereidt men natuurvoeding', Nieuw Leven, Genk, 1985
Dries, J., 'Natuurvoeding voor dagelijks gebruik', Nieuw Leven, Genk, 1986
Dries, J., Voedingsadviezen, Arinus, Genk, 2000
Geryl, P., 'Slank en gezond', C. de Vries-Brouwers, Antwerpen, 1984
Norris, P.E., 'Een boekje open over noten en gedroogd fruit', Helmond uitg., Helmond, 1978
Vogel, A., 'De kleine dokter', Sijthoff/UGN, Amsterdam/Elburg, 1987