Migraine

Symptomen:

Kloppende, hevige hoofdpijn, vaak aan één zijde
Misselijkheid, braken
Overgevoeligheid voor licht, geluid of geuren
Vermoeidheid en psychische veranderingen: emotioneel prikkelbaar, nerveus tot agressieve neigingen toe
Aankondigende signalen kort voor de aanval (“aura”): blinde vlekken, geometrische patronen of slecht zien, lichtflitsen, duizeligheid, vermoeidheid, lusteloosheid; gevoelloosheid aan één zijde, slapte in arm of been, tintelingen of dof gevoel in lippen, gelaat of hand, spraakstoornissen, oorsuizen, sterk transpireren,… In deze fase verwijden de bloedvaten van de hoofdhuid zich.
Nog vóór deze aura kunnen “prodromale verschijnselen” optreden zoals hyper- of hypoactiviteit, depressieve gevoelens of hypomane (overdreven opgewekte) stemming, trek in bepaalde voedingsmiddelen, geeuwen. Tijdens deze fase strekken de slagaderen van de hersenen zich samen.
Periodiciteit: kan enkele keer per week tot eens in de zoveel jaren optreden
Een aanval kan 4 tot 72 uur duren
Veel migrainepatiënten lijden ook aan spanningshoofdpijn
Pijn wordt intenser bij lichamelijke activiteit of beweging van het hoofd

Bij migraine gaat het om een neurovasculaire hoofdpijn, waarbij een neurale prikkeling een abnormale samentrekking en verwijding van de bloedvaten die het bloed naar de hersenen brengen tot gevolg heeft. Dit leidt tot het ontstaan van pijn en verdere stimulatie van het centrale zenuwstelsel. Uit onderzoek blijkt dat de hersenstam geactiveerd wordt tijdens een migraineaanval. Vrouwen hebben er vaker last van dan mannen. Ongeveer 10% van de bevolking zou er last van hebben.

Beïnvloedende factoren:

Erfelijke factoren kunnen meespelen: slagaders die overgevoelig zijn voor bepaalde prikkels
Stress of overbelasting
Weersveranderingen
Anticonceptiepil
Onregelmatig eten
Voedingsmiddelen rijk aan tyramine: noten, rode wijn, belegen kaas, kippenlever of andere zoals citrusvruchten, chocolade, rijpe bananen, vlees, vis, schaaldieren, in vet gebakken voedsel, alcohol, cafeïne (bij sommige mensen)
Tekort of teveel aan slaap; lang uitslapen
Emoties als angst, frustratie, jaloezie, spijt, haat, kwaadheid
Bepaalde stoffen zoals aspartaam (zoetstof), nitraten, sulfiet (wijn), glutaminezuur (smaakversterker, vaak in Chinees eten), alcohol, sterke geuren vb. brandend hout, lavendelolie, enz.
Mogelijks constipatie
Bedorven maag
Galproblemen
Migraine verdwijnt vaak tijdens zwangerschap en de menopauze, wat doet vermoeden dat een hormonale factor een rol kan spelen. Bij +/- 50% van de vrouwen wordt een aanval uitgelokt door hormonale veranderingen. Migraineaanvallen en maandstonden treden vaak samen op.
Allergie
Te veel zout
Infectie bvb. griep
Te hoge of te lage bloedsuikerspiegel
Fysische prikkels zoals hoogtevrees, te volle lokalen (gebrek aan zuurstof), heldere of flikkerende lichten (vb. cinema, discotheek), zonlicht, uitlaatgassen, lawaai en drukte van grote mensenmassa’s, enz.

Zoals men ziet zijn er heel wat beïnvloedende factoren. Als er meerdere factoren samen gaan, wordt een gevoelige situatie gecreëerd en loopt men meer kans op een aanval. De aangeboren gevoeligheid van de slagaders voor prikkels is niet te behandelen, maar wel de factoren of prikkels zelf. De migrainelijder moet op zoek gaan naar zijn of haar uitlokkende prikkels en deze trachten te vermijden.

Zo ziet men dat een migrainelijder goed op zijn levens- en voedingswijze en omgevingsfactoren moet letten zodat de kans op een aanval sterk wordt verminderd. Soms hebben de mensen het idee dat ze zich veel moeten ontzeggen, terwijl een meer natuurlijke levens- en voedingswijze niet gezien moet worden als een straf, maar als een voorrecht en een middel om langer en gezonder en gelukkiger te leven. Gezondheid gaat samen met bewustwording, maar ook een stuk met zich verzetten tegen de commerciële diarree die over ons gespoten wordt in de vorm van reclame voor ongezond voedsel, frisdranken, koffie, tabak, snoep, bier, fastfood, enz. Veel mensen zijn nog lang niet toe aan deze bewustwording en verzet en kiezen liever voor de gemakkelijkheidsoplossing in de vorm van een pilletje tegen de migraine. Ook dit is een keuze die moet gerespecteerd worden.

Preventie en behandeling:

Tijdens een aanval in een stille, donkere kamer liggen met ev. een koud kompres
Medicatie op doktersvoorschrift van bvb. ergotamine, sumatriptan, propanolol, diazepam, amitriptyline, methysergide, enz.
Vermijden van uitlokkende factoren: fel licht, harde geluiden, sterke geuren, de pil, tyraminerijke voedingsmiddelen, te lang uitslapen, cafeïne, …
Regelmaat houden in het eten en in slaapritme
Biofeedback, waarbij men leert bewuste controle te hebben over bepaalde lichamelijke reacties
Ontspanning, stressbeheersing, een andere manier vinden om met de zorgen van het leven en met gevoelens om te gaan; positief denken, gevoelens uitdrukken. Onder migrainelijders vindt men vaak perfectionisten en ambitieuze mensen, die natuurlijk makkelijker conflicten hebben met de bijhorende stress.
Omga-3-vetzuren ontspannen de bloedvaten, waardoor de hersendoorbloeding verbetert; dit is te vinden in vette vis en in lijnzaadolie; Barlean’s Flaxseed oil of Essential Woman Oil zijn de beste. Deze laatste bevat ook teunisbloemolie, dat zeer rijk is aan gamma-linoleenzuur, het vertrekpunt voor hormoonachtige verbindingen als prostaglandinen, die heel wat functies in organen stimuleren en controleren; een tekort eraan kan o.a. migraine veroorzaken.
Yoghurt of acidophilus-melk is zeer waardevol in de behandeling van migraine. Deze beschermen de dikke darm tegen ongewenste bacteriën en bevorderen de vertering en werken laxerend.
Vitamine B-rijke voeding (bijz. vit B2 en B3) zoals bananen, aardappelen, champignons, honing, stuifmeelpollen, biergisttabletten
Voedingsmiddelen rijk aan magnesium zoals bananen
Men kan water vasthouden o.a. door het gebruik van te veel zout, tijdens de menstruatie en door het gebruik van de pil. Tijdens de herstelfase van migraine, krijgen veel mensen een drang om te plassen. Vermoedelijk spelen de nieren een rol bij migraine. Spanningen op de nieren komen ook voor bij vele psychosomatische klachten. Het is aan te raden dat migrainelijders het zoutgebruik drastisch beperken. Laten we vooral het “verborgen” zout niet vergeten: brood, charcuterie, kaas, bakkerswaren, snoep, blikvoeding, enz. Hoofdpijn komt vaak voor op de meridiaan van de nieren of de blaas, vandaar het verband met ontgifting en met gevoelens.
Met een gezonde voeding kan men ook zijn bloedsuikerspiegel goed houden; vooral door vermijding van suiker en suikerproducten zoals snoep, bakkerswaren, choco, confituur, enz.
Het aminozuur glutaminezuur of zijn bruikbare vorm glutamine is een hersenbrandstof die mentale functies verbetert, vermoeidheid verdrijft, een overmatige trek in zoetigheid en migraine helpt beheersen. Men mag echter niet overgevoelig zijn voor deze stof (zie eerder).
Regelmatige vorm van lichaamsbeweging verbetert de doorbloeding en kan migraine helpen voorkomen.
Het kan nuttig zijn zich te laten onderzoeken op allergieën en intoleranties voor voedingsmiddelen, additieven, stuifmeel, enz. In een recent Engels onderzoek bij kinderen is gebleken dat zware migraine en andere symptomen vaak verdwenen na het mijden van voor hen allergene stoffen, zoals koemelk, eieren, chocolade, tarwe, kaas, benzoëzuur, tartrazine, varkensvlees, enz. Er bestaan ook gemaskeerde allergieën die migraine kunnen uitlokken en vaak een negatieve invloed hebben op het gemoed, het gedrag, de gevoelens. Deze allergieën zijn moeilijker te ontdekken.
Kruiden als gember, stinkende gouwe, zwarte bes kunnen misselijkheid en braken bestrijden
Fytotherapie: moederkruid kan migraine voorkomen en verbeteren, kola-noot vermindert pijnklachten
Het aminozuur fenylalanine werkt als pijnstiller
Homeopathische middelen als Bryonia, Iris versicolor, Sanguinaria Canadensis of andere dienen door een homeopaat uitgezocht te worden.
Voor de invloed en de behandeling van constipatie verwijs ik naar de desbetreffende tekst. Het grote gevaar is de zelfvergiftiging vanuit de dikke darm, waardoor toxische stoffen in de bloedbaan terechtkomen en mede een migraineaanval uitlokken.
Men kan soms wel zien dat een migraineaanval “goed uitkomt”. Hiermee verwijst men naar de sociale context waarin een migrainepatiënt zich bevindt en meer in het bijzonder op iets dat men wil vermijden of doordrukken of op aandacht die men wil trekken.
Migraine kan voortkomen uit een belasting van de gal. In dergelijke gevallen kan een fytotherapeutisch middel op basis van Boldo of Cynara uitkomst bieden en een aanpassing van de voeding, in het bijzonder van de kwaliteit van vetten. We denken hier aan het vermijden van verhit vet, verzadigd vet, transvetzuren zoals in snoep, bakkerswaren, koeken, chips, enz.
Gunstige beïnvloeding van de menstruatie door omega-3-vetzuren, door kruidenthee van bvb. hop-bellen, lavendel-bloesem, enz. Ook dieptemassage van het heiligbeen en het bekkengebied is mogelijk, evenals relaxatietherapie tegen stress, die functiestoornissen veroorzaakt.

Aanbevolen site:

http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=79

Bron:

Bohlmann, F., Gezond en fit dankzij genezende voeding, Zuidnederlandse Uitgeverij, Aartselaar, 2004

Dries, J., Hoofdpijn en migraine, Arinus, Genk, s.a.

Haneveld, G.T., Atrium geneeswijzer, Atrium, Alphen aan de Rijn, 1997

Mathijssen, E., Vitaminen en mineralen, Elmar, Rijswijk, s.a.

Sharon, M., Alles wat je moet weten over voeding en gezondheid, Zuidnederlandse Uitgeverij, Aartselaar, 2001

UNDA, Compendium van de specialiteiten, UNDA, 2000