Flaters, floppen en floezen

 

Fouten, tegenslagen, mislukkingen, verstrooidheid, vergeetachtigheid, tekortkomingen, beperkingen, flaters enz.

Ja, de mens is niet perfect, en dit betekent dus per definitie dat we niet anders kunnen dan regelmatig te blunderen.  Blunderen hoort bij het leven.

Laten we eens kijken naar fouten, blunders, imperfecties vanuit verschillende domeinen,  perspectieven of niveaus.

 

National Geographic Channel zendt een serie uit “Air crash investigation” waarin vliegtuigongelukken worden gereconstrueerd en geanalyseerd.  Ondanks de hoge veiligheids- en kwaliteitsnormen, is het werkelijk verbazend welke domme fouten in de constructie van het vliegtuig, het onderhoud, de pilotenopleiding, de communicatie met de verkeerstoren enz ten grondslag kunnen liggen aan ongelukken met vaak ernstige gevolgen.  Het is wel zo dat men obv de analyse telkens wereldwijd aanpassingen aanbrengt aan de vliegtuigen, de opleiding enz.

Zo ziet men dat zelfs als men de normen erg hoog legt, er nog steeds geen perfectie bestaat en er nog altijd blunders kunnen voorkomen.

We zien dit ook bij kernenergie-industrie, waar al allerlei bekende en minder bekende ongelukken zijn gebeurd.  We denken ook aan de farmaceutische industrie, waar regelmatig medicamenten van de markt worden gehaald bij vaststelling van ernstige bijwerkingen.

 

Als men zelfs in sectoren waar dergelijke hoge eisen gesteld worden, fouten en blunders niet kunnen vermeden worden, hoe zou het dan wel in ons eigen leven gesteld zijn?

 

Als men alleen al de mensheid bekijkt vanuit ecologisch perspectief, zou men  niet anders kunnen dan tot het besluit komen dat heel de mensheid een blunder is.   Denken we maar aan de milieuvervuiling, uitputting van de grondstoffen, de chemische landbouw, de overbevolking, de kernenergie, enz enz.  Door de milieuvervuiling ondergraaft de mens zijn eigen gezondheid.  Jan Dries somt in zijn boek “Milieu anders bekeken” de ecologische blunders op.  Alles is in feite terug te voeren tot de eerste blunder: het verlaten van de mens van zijn oorspronkelijke biotoop, de tropen/subtropen, om onbekende reden, naar gebieden waar hij door de koude en het ontbreken van geschikt voedsel, op alle mogelijke manieren trachtte te overleven, hierbij de natuurwetten tartend.

De mens vervuilt door zijn moderne levenswijze en comfort dus constant het milieu en blundert dus, willens nillens, van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat.

Voor een uitgebreide bespreking van de historisch-ecologische blunders van de mens, en de gevolgen voor het milieu en de gezondheid, zie

http://www.geocities.com/lucasvo/detoestandvandewereld2003.html

 

Als men de mensheid vanuit historisch perspectief bekijkt, kan men haast ook niet anders dan tot hetzelfde besluit komen.  Geschiedenisboeken staan vol met blunders.  De geschiedenis staat bol van afgunst, hebzucht, moorden, psychopaten, dictators, megalomane projecten, oorlogen, onderdrukking, orgieën, enz. 

Blunders hebben miljoenen mensen het leven gekost.  Als men de slachtoffers van alle kleine en grote oorlogen zou samentellen, zou men er wellicht een heel continent mee kunnen vullen.

 

Wat België betreft, was de eerste blunder misschien het oprichten van de Belgische Staat, met twee totaal verschillende landsdelen en –talen.  Elke dag dragen we de gevolgen van deze immens complexe en geldverslindende staatstructuur en bureaucratie.  De burgers  betalen zich blauw aan BTW, personenbelasting, gemeentebelasting e.a. voor hun eigen land.  En als men dan ziet hoe hun geld vaak wordt verspild en verknoeid, is men verbaasd dat de inwoners een wrok koesteren tegen hun eigen politici en overheden.  Een mooi moment is altijd de jaarlijkse publicatie van het Blunderboek door het Rekenhof.

In Antwerpen hebben we recentelijk een mooi voorbeeld met het megalomane justitiepaleis, dat een miljard oude BEF meer heeft gekost dan geraamd en waar men nu emmertjes zet onder de lekken in het dak.

 

Een uitspraak op nationaal vlak die me getroffen heeft, is de volgende:

In 1997 erkende een onderzoekscommissie van de Belgische senaat, waarvan Guy Verhofstadt verslaggever was, dat België gedeeltelijk verantwoordelijk was voor de dramatische gebeurtenissen in Rwanda.

Later, als premier, begaf Guy Verhofstadt zich naar Rwanda om er in naam van ons land vergeving te vragen.

Op 7 april 2000 verklaarde hij in Kigali:

“Een dramatische opeenvolging van onachtzaamheid, onwetendheid, zorgeloosheid, aarzelingen en fouten, heeft de toestand gecreëerd waarin zo’n tragedie mogelijk werd.”

(Bron: De Veene, C & Hereng, J., Jaarboek 2001, Artis-Historia, p. 87)

 

Het ging tot nu toe nogal over fouten en blunders op hoger niveau, maar belangrijker zijn natuurlijk de fouten in ons eigen dagelijks leven.

Het is alvast belangrijk een onderscheid te maken tussen blunders van mensen die iets positiefs willen doen en mensen die bewust voor iets negatiefs kiezen en anderen of zelfs zichzelf schade hiermee berokkenen.  Het kan ook zijn dat mensen bewust negeren dat ze bepaalde negatieve eigenschappen hebben zoals jaloezie, hebberigheid, gierigheid, roddelen, machtswellust  bvb uit een soort opportunisme, onweerstaanbare drang of machteloosheid om er iets aan te veranderen.

 

Waaraan zijn blunders te wijten?  Slechts een paar oorzaken:

 

·        Eén van de belangrijke oorzaken waarom de mens verkeerde beoordelingen maakt bij zijn keuzes en beslissingen, is dat hij met zijn beperkt verstandelijk vermogen in deze complexe wered vaak niet in staat is om alle mogelijke factoren van een situatie te overzien en in te schatten en, zoals het spreekwoord zegt, het gevaar loert in een klein hoekje.

·        Veel zaken zijn zo complex, dat ze nauwelijks of niet te overzien zijn.

·        Gebrek aan intelligentie

·        Gebrek aan intuïtie

·        Tekortkomingen in communicatie

·        Tekortkomingen in karakter.  In de moderne natuurgeneeskunde waar gewerkt met de viertemperamentenleer gebaseerd op de vier elementen aarde, lucht, water en vuur, zien we vaak dat de problemen in het leven van een patiënt zijn terug te brengen tot het element dat ontbreekt of sterk onderontwikkeld is.

·        Gebrek aan langetermijndenken

·        Egoïstische, zelfzuchtige motieven, profiteren van de ander tot eigen profijt en voordeel

·        Gebrek aan empathie: zich niet of moeilijk kunnen verplaatsen in een ander

·        Onwetendheid

·        Onverschilligheid

·        Machteloosheid

·        Zich concentreren op één factor en andere verwaarlozen.  Bijvoorbeeld men is gefixeerd op winst en profijt en verwaarloost de nadelen.  We denken aan de GSM-operatoren die de gevolgen van electropollutie voor de gezondheid van de mens verwaarlozen.

·        In de ene sector neemt een beslissing, een initiatief en in de andere sector draagt men de negatieve gevolgen ervan.

 

In feite zijn al deze oorzaken samen te vatten onder het feit dat de mens niet perfect is...

 

Welke houding kunnen we best aannemen?

 

·        Fouten en blunders zijn ook belangrijk om te kunnen leren, om te groeien, om te leren denken, inzichten te verwerven, om ons karakter te helpen vormen, om te leren rekening te houden met anderen,...   Sommigen leren niet uit fouten en lopen steeds weer tegen dezelfde muur.  Voor deze mensen bestaat er een prachtige Bachremedie: knop van de paardekastanje.

·        Humor, relativeringsvermogen, ironie en zichzelf relativeren. 

·        Ironie is mooi, het heeft iets van humor, relativering, zich erbij neerleggen, fatalisme maar ook een subtiele minachting, bvb in het geval van blunders van de overheid.

·        Leren accepteren dat blunders deel uitmaken van elke dag, per definitie omdat we niet perfect zijn.  Als we perfect zouden zijn, zouden we dan op deze planeet geboren worden? Als we perfect zouden zijn, wat zou dan het nut zijn van hier te zijn?

·        Bescheidenheid.  Dat is wellicht het minste wat we kunnen leren uit onze imperfectie.

·        Blij zijn dat iemand ons op onze fouten wijst, want dan kunnen we iets verbeteren.

·        Het KISS-principe kent steeds meer uitbreiding.  Staat voor: Keep it simple, stupid.  Dit principe, dat waarschijnlijk ontstaan is in de architectuur n.a.v. het instorten van een aantal grote gebouwen, biedt een tegengewicht voor de immense complexiteit van sommige gebouwen, waar dan ook erg veel hoekjes te vinden zijn en zoals bekend: het gevaar loert in een klein hoekje.

·        De zoete smaak van melancholie

·        Als je het slachtoffer bent van een fout of blunder van een ander, vraag je dan in eerste instantie af of die persoon het in feite wel goed bedoelde, een positieve intentie had.  Dit maakt het makkelijker om iets recht te zetten en te vergeven dan wanneer iemand iets negatiefs in de zin had.

·        In plaats van angst te hebben om te falen, zouden we moeten leren falen

 

Blunders kunnen iemands leven erg beïnvloeden en zelfs verknoeien en ertoe leiden dat het leven een heel andere wending neemt dan gepland.  Maar ook hier kan men steeds weer leren en er het beste van maken.

Als men het levensverhaal hoort van sommige mensen met de ernstige fouten van de ouders, komt men soms zelfs tot het idee dat de eerste blunder ligt in het op de wereld zetten van kinderen door deze ouders...

 

(met dank aan E.A.)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Als uitsmijter voeg ik een tekst toe over ironie, uit mijn eindwerk over de begeleiding van een patiënt met melancholie.  Het gaat om een aantal citaten omtrent het blunderen door overheden inzake eilanden uit het boek met de gelijknamige titel van Boudewijn Büch.

De tweede uitsmijter is een compilatie van enkele krantenartikels.

Uitsmijter: illustratie van ironie: Eilanden en melancholie

 

 

Het hele boek staat nl. vol met de resultaten van de mens zijn antropocentrisme, imperialisme, kolonialisme, bezitsdrang, arrogantie, machtswellust, domheid of laten we maar zeggen: gebrek aan respect in het algemeen.  

Wat kan een melancholicus, die te verstandig is om niet onverschillig te zijn maar geen machtspositie bekleedt, het beste doen?  Ironie lijkt mij één van de beste antwoorden; gewoon trachten ermee te lachen, want het is te tragisch en te pijnlijk om te zien wat de mens en meer in het bijzonder de machtshebbers allemaal menen zich te kunnen permitteren met alle gevolgen vandien.  En zo kan de melancholicus toch met behulp van een beetje Lucht de absurditeit van het menselijk bestaan op een ludieke manier trachten te relativeren en een beetje kleur te geven.

Ik heb enkele citaten uitgekozen die iets vertellen over de menselijke absurditeit: de koloniale gekte van Frankrijk en Engeland, de religieuze gekte, de gekte van ontdekkingsreizigers, de militaire gekte.  Omwille van de leesbaarheid heb ik de  citaten niet cursief gezet.

Büch legt in zijn boek een verband tussen de eenzaamheid van eilanden en melancholie, en schrijft dat het eiland als fenomeen het beste benaderd werd door bepaalde schilderijen van Caspar David Friedrich.

 

De Nieuwe Hebriden

 

 ‘Tussen 1902 en 1906 – toen de wereld eindelijk eens netjes verdeeld zou worden tussen de koloniale mogendheden – lukte het niet met de Hebriden.  Men kwam niet verder dan de oplossing dat beide staten een eigen resident benoemden.  Maar wie had waar wat te vertellen?  Als noodoplossing werden de eilanden verdeeld zonder dat één land nu weer echt de baas was.  Espiritu Santo en Malekula (de twee grootste eilanden) werden op identieke wijze verdeeld als ons eigen Antilliaans gewest Sint Maarten.  De bovenkant was Frans, de onderkant Engels.  Verder werden twee andere eilanden onder Engelse heerschappij gebracht: Pentecost en Ambrim.  De rest van het strooigoed aan rotspuntjes, vlekjes en levensgevaarlijke stranden werd aan Frankrijk toevertrouwd.

Maar beide waren niet van één eiland de baas; samen wél van alles.  Geen mens die het begreep.  Er ontstonden de dolste Baarle-Hertog-en-Nassause taferelen.  Een paard werd door de Franse gezagsdrager bekeurd, de eigenaar van de ploeg achter de bles door een Engelse agent.  In 1906 werd deze constructie zelfs de belle époque te gek.  De Nieuwe Hebriden werden tot een condominium verklaard.  De ene baas werd de gouverneur van Nieuw-Caledonië (een Frans bezit ten zuidwesten van het probleemgebied) en de andere chef werd de gezagsdrager op de Engelse Fiji-eilanden (ten oosten ervan).  Zij kregen de titel van ‘Hoge Commissaris’ en lieten zich op de eilanden vertegenwoordigen door een soort van residenten.  Het werd tot op de dag van vandaag een gekkenhuis.  Twee soorten geld op zijn minst, drie soorten rechtspraak (buiten de geciviliseerde nog een inlandse) en om het geheel nog iets exotisch te geven: gemengde rechtbanken. (…)

Eén van de weinige verworvenheden van dit koloniale rariteitenkabinet is dat er één gemeenschappelijke taal aan het ontstaan is – samengeteld uit Engels, Frans en de Melanesische talen: het Bichelamar.  Doch daarvan bestaat geen enkel behoorlijk woordenboek.  Een missionaris die ermee bezig was, verdronk en nam zijn geheim mee naar de zeebodem. (…)

Postpakketten moet een Nieuwe Hebrider afhalen in het postkantoor van de hoofdstad Port Vila.  Een Melanesiër die woont op het zuidelijkste eiland Aneityum dient ter inontvangstname van, bijvoorbeeld, een boterletter een reis van zo’n achthonderd kilometer te maken.’

(p.46-48)

 

 

 

St. Kilda

 

‘St. Kilda werd al vroeg door missionarissen aangedaan.  Niet zonder succes blijkbaar want op een gegeven moment telde het drie kerken.  Dat was tenminste de situatie in 1697 toen het 180 inwoners telde.  Het grootste aantal dat er ooit heeft gewoond.  Door een bezoek van de Noormannen sprak de bevolking in de loop der eeuwen ‘een gek soort Gaelic-dialect vermengd met een beetje Noors.’

De mensen hebben er vreedzaam maar eenzaam geleefd.  Ze kenden tot het midden van de vorige eeuw geen geld.  Belasting hebben ze vijfhonderd jaar moeten afdragen aan de familie MacLeod.  Een half millennium lang ontving de rentmeester van de familie duizend ‘yard’ zelfgesponnen tweed.  Niet één St. Kildan die zich er ooit over heeft beklaagd.  Ofschoon hij er niks voor terugkreeg: geen elektra, gas, waterleiding, postbezorging of regelmatig bootbezoek.  Helemaal niks: de liefde kwam van één kant.

Toen het geld eenmaal het eiland was binnengeslopen moest er ook nog 2 pond per boerderijtje worden afgedragen.  Plus 7 shilling per koe en 9 dime per schaap.  De 77 bewoners brachten in 1883 bij elkaar 95 pond aan belasting op.  Twee jaar later konden ze niet meer dan 60 pond bij elkaar scharrelen.  Omstreeks de eeuwwisseling raakten ze jaren achter met de betaling.  (…)

Toen dominee John Mackay op St. Kilda geroepen werd, maakte hij gebruik van de zwaarmoedigheid der St.Kildans.  Hij pookte haar tot ongekende hoogte op.

Omstreeks de kerst van 1886 hield hij negen preken over de Verloren Zoon.  Vijf dagen in de week was kerkbezoek verplicht, op zondagen zat men de gehele dag in de kerk.  Mackay was een regelrechte sektarisch-religieuze gek.  De bewoners, sedert eeuwen geteisterd door hongersnood, hemelbreuken en stormen, waren te gelaten om hem de Atlantische Oceaan in te schoppen.

Op zondag mocht er geen water worden gehaald of een koe worden gemolken.  Praten was van zaterdagavond tot maandagmorgen verboden.   Fluisteren mocht in noodgevallen, doch zingen of fluiten was een doodzonde.  Een muziekinstrument in de kerk achtte hij verderfelijk.  Toen een schip levensmiddelen kwam brengen – de bevolking kwam bijna om van de honger – op een zaterdag, mocht het uitladen pas beginnen op maandagochtend.’

(p. 60-61)

 

Bouvet

 

‘Cooks reizen zijn eigenlijk alleen maar tragisch geweest: hij heeft alle eilanden nét gemist.  Hij zeilde, onwetend, langs de latere South-Shetlands, hij zag de South-Orkneys door een speling van het lot niet liggen.  En op een gegeven moment voer hij vlak langs Bouvet.  Hij liet het ongezien.  Cook is de verdrietigste ontdekker op de aarde.  Hij had alles kunnen zien.  Maar er was steeds mist, storm of een matroos die hem bakboord in plaats van stuurboord wees.  Cooks treurigheid werd definitief toen hij in 1779 op Hawaii door inboorlingen werd vermoord.’

(p.91-92)

 

 

Chagos en B.I.O.T.

 

Chagos en Aldabra behoren tot de British Indian Ocean Territory (B.I.O.T.).   Ook de Franse Seychellen liggen daar in de buurt.  In de geschiedenis behoorden Chagos en Aldabra afwisselend tot één van beide.   Ik laat Büch aan het woord:

‘Op het laatste moment besluit Chagos toch maar in zijn eentje door te gaan als B.I.O.T.  Een tijdje later krijgt Aldabra ook spijt.  Het sluit zich aan bij het B.I.O.T.  De twee biotische delen liggen ongeveer tweeenhalfduizend kilometer uit elkaar. 

En zo komt de geschiedenis aan haar B.I.O.T.  Aldabra bestaat uit een veertigdelig atol.  Het vormt een ellips van 37 kilometer lengte en 15 kilometer breedte.  Tussen de rotsjes ligt een lagune van 130 vierkante kilometer.  Bomen genoeg op Aldabra, kokosnoten ook.  Maar er woont geen mens.

Zodat de Engelse uitleg dat ‘Aldabra er spijt van kreeg tot de Seychellen te behoren’ iets vreemds in zich bergt.  Wie kregen er dan spijt?  De kokosnoten, de reuzenschildpadden of de andere exotische dieren die Aldabra als enige bevolken?

Daarentegen kregen – nog steeds volgens het moederland – de bij de Aldabra in de buurt liggende archipelletjes Cosmoledo, Assumption en Astove géén spijt.  Doch daar wonen ook al geen mensen.  Over nog kleinere rariteiten als Providence, Cerf en St.Pierre praat gemakshalve maar niemand.  Er wordt nl. nooit gesproken. 

Eindelijk dan de schijnwerper op Chagos.  Deze koraalhandel telt 5 eilanden van enige grootte en een aantal andere hele kleintjes.  Op drie van de grote eilanden (nou ja, gróót: het geheel meet 60 vierkante kilometer) Diego Garcia, Peros Banhos en Salomon wonen duizend mensen.  Hoofdzakelijk afstammelingen van indertijd uit Mauritius ingevoerde negerslaven.

Wonen?  De gelukkige duizend – het klimaat op Chagos is fantastisch: palmolie en kopra brengen genoeg geld op – werden om militaire reden van de eilanden afgehaald en gedeporteerd naar Mauritius.  Op Chagos wonen nu Amerikaanse militairen en een Engelse regeringsvertegenwoordiger die eigenlijk niks meer te vertellen heeft.  Deze minigouverneur heerst over Amerikaanse piloten en mariniers.  Waar hij niet over kan heersen.  Eiland Fantasia dus.  Chagos heette ooit ‘Olie-eilanden’ (vanwege de lucratieve opbrengst aan palmolie).  Het kan nu beter ‘Kerosine-eilanden’ genoemd worden.  Want grote, Amerikaanse vliegtuigen stijgen en landen er. (…)

Kort en goed: het Britse Indisch-Oceaanse Territorium is een onafhankelijk gebied dat verhuurd is aan Amerika om Rusland (en inmiddels ook Iran) in de gaten te houden!’

(p.139-142)

 

Bron:

Büch, B., Eilanden, De Arbeiderspers, s.l., 2002

 

 

 

 

 

Uitsmijter: blunders in de krant

 

 

 

Slecht voorbeeld van de week   De Stad maakte vorige week bekend dat ze dit jaar ongeveer 50 miljoen frank uit de parkeerautomaten zal halen.  Veel geld? Voor mij wel, maar voor De Stad niet, want aan het bedrijf dat – in naam van De Stad – de parkeerautomaten beheert en het geld ophaalt, moet 60 miljoen frank betaald worden.  Met andere woorden: de parkeerautomaten kosten Stad Antwerpen dit jaar 10 miljoen frank terwijl iedereen denkt dat het een bron van fortuinlijke inkomsten is.  Waarom is er dit jaar zoveel verlies?  “Ik weet het niet,”antwoordde schepen Ann Coolsaet.  Na onderzoek blijkt dat de inkomsten uit de parkeermeters dit jaar zowat gehalveerd zijn tegenover vorig jaar.  Hoe zou dat komen?  Gevolg is in elk geval dat de tarieven van de parkeermeters gaan verhogen…   (WilrijkVooruit 18.10.2001)

 

Verplichte muur mag er niet staan RETIE Grondwerker Paul S. uit Retie stond terecht omdat hij had nagelaten een verplichte geluidswerende muur te bouwen.  Toen de muur er eenmaal stond, kwam de politie vertellen dat die niet toegelaten was. “Hoe moet de burger in dit land nog kunnen volgen?” vroeg meester Xavier Boes zich dinsdag op de rechtbank in Turnhout af.  Zijn cliënt Paul S. had een vergunning gekregen voor de vestiging van zijn bedrijf in grondwerken, op voorwaarde dat hij een groenscherm zou aanleggen en een geluidswerende muur zou optrekken.  De grondwerker werd gedagvaard omdat die voorwaarden niet werden nageleefd.  “Nu is alles in orde”, beweerde de advocaat.  “Maar onlangs heeft de politie mijn cliënt geverbaliseerd omdat hij die geluidswerende platen heeft geplaatst.” Ook de rechter en het openbaar ministerie stonden perplex.  Het onderzoek wordt voortgezet.  De behandeling van de zaak is verschoven naar 26 februari 2002.   (Gazet Van Antwerpen 13.06.2001)

Gouden handdruk     Met de aanstelling van de nieuwe directeur van het Paleis voor Schone Kunsten moest de huidige directrice Marie Madeleine Spekl-Robeyns opstappen. Zij was de vriendin van wijlen vice-premier Jean Gol. De regeling die voor werd getroffen is raar, het komt er op neer dat zij kan blijven genieten van alle voordelen die zij in haar functie kreeg.  Het Paleis (de belastingbetaler) blijft haar wedde uitbetalen.  Zij mag haar dienstwagen met chauffeur behouden en de daarbij horende gratis benzinekaart.  Zij mag ook haar kaart behouden die gratis toegang verleent tot alle musea in de ganse wereld.  De probleemloos doorlopende wedde bedraagt 8 miljoen per jaar.  In de regering werd op deze wel zeer bijzondere gouden handdruk aangedrongen door de tuinkabouter ‘Roi Soleil’ Louis Michel.  Hij beschouwde deze regeling als huldebetoon aan zijn vriend Jean Gol.  En wij als Belgen maar belastingen betalen. M. Meulenbergs, Antwerpen   (Streekkrant Antwerpen 25.10.2001)

      

 

 

 

 

© [email protected]

www.geocities.com/lucasvo