Copyright (c) 2001 by Stas Z. (e-mail: [email protected])

Please freely copy and distribute (give away, not sell) this document in any format. It's requested that corrections and/or comments be fowarded to the document maintainer. You may create a derivative work and distribute it provided that you:

1. License the derivative work with this same license or use GPL. Include a copyright notice and at least a pointer to the license used.

2. Give due credit to previous authors and major contributors.

If you're considering making a derived work other than a translation, it's requested that you discuss your plans with the current maintainer.

Bovenstaande copyright betekent dat je alles mag kopieren en verspreiden en er geen geld voor mag vragen .
Zelfde copyright gebruiken of de GPL.
De orginele auteur moet vermelden.
Eventuele aanpassingen, anders dan vertalingen, moet overleggen met mij
(Stas Z. e-mail: [email protected])

/boot - Directory met de linux kernel evenals de benodigde bestanden om de kernel te starten.

/bin - Directory met alle uitvoerbare programma bestanden welke gezien kunnen worden als zijnde standaard voor het GNU/Linux systeem.

/dev - Directory met de devicefiles nodig om de hardware componenten aan te sturen.

/etc - Directory met alle 'system wide' configuratie files, behalve die van het X-windows systeem welke een aparte directory gebruikt eg /usr/X11R6/etc.

/home - Directory waar de verschillende gebruikers subdirectory's aangemaakt worden. Als men spreekt over bijv de home directory van pietje, wordt dus /home/pietje bedoeld.
Dit is ook de enigste plaats waar de gebruiker z'n gang mag gaan.

/lib - Directory voor de 'libraries' die nodig zijn voor de toepassingen uit /bin.

/lost+found - Lege directory die door het Ext2 filesysteem gebruikt wordt om onbekende stukken data van de harddisk in te bewaren. In principe gebeurt dit alleen als er iets goed mis is gegaan met je computer.

/proc - 'pseudo' directory waar informatie van de kernel is op te vragen. Dit zijn geen echte directory's maar meer een manier om de info in een gestructureerde vorm te krijgen.

/sbin - Bevat systeem bestanden welke alleen door root gebruikt kunnen worden.

/tmp - Directory voor tijdelijke gegevens welke na gebruik van het programma weer verwijdert worden.

/usr - Directory waar alle gebruikers programma's ondergebracht worden. Heeft een subdirectory structuur vergelijkbaar met de root directory.

/var - Directory bedoeld voor alle variable data zoals system logs, interne mail, spool bestanden voor de printer enz.

Apt-get - Programma om het instaleren van Debian software(package's) te vergemakkelijken. Dit is een front-end voor het programma dpkg. Zie ook dselect.

Back-end - Worden programma's/applicatie's mee bedoeld die geen of vrijwel geen mogelijkheden hebben voor gebruikers interactie, en primair bedoeld zijn om door andere programma's gebruikt te worden. Zie ook front-end.

BIOS - programma om de data op de boot sector van de harddisk en floppy-drive te lezen en te starten.

Boot disk - Diskette voorzien van bestanden om een GNU/Linux systeem te starten.

Boot-manager - Programma om een besturingssysteem te laden. zie ook LILO.

Boot sector - Eerste sector op de harde schijf of diskette waar de partitie tabel en master boot record geplaatst worden.Zie ook www.geocities.com/linuxvoornewbies/partitie.html.

CMOS - Hardware component van het moederboard waar de BIOS- en moederboard instellingen worden opgeslagen.

Compileren,compiler - Het omzetten van source code naar uitvoerbare binaire code (een werkend programma) dmv een programma genaamd compiler. In GNU/Linux is dit gcc.

Console - Een scherm-met-toetsenbord het dichts bij de computer, in geval van een enkele PC is deze PC de console. In Linux is het mogelijk om meerdere schermen-met-toetsenboorden softwarematig te hebben, de virtuele consoles. zie ook www.geocities.com/linuxvoornewbies/console.html.

Console mode(tekst mode) - Zwart scherm-met-prompt, vergelijkbaar met het uiterlijk van DOS.

Deamon - Programma dat op de achtergrond draait om bepaalde taken uit te voeren zoals het aansturen van printer, modem, system logs, enz.

Dselect - Uitgebreid programma om Debian packages te instaleren. Ook wordt er van ieder beschikbaar programma een beknopte beschrijving gegeven. Zie ook Apt-get

Devices - Hardware componenten, in Linux intern aangeduid met nummers.
Device files - Namen om de devices aan te spreken, te vinden in /dev. Deze namen refereren aan de device nummers. Bijv. /dev/fd0 voor de eerste floppy-drive, /dev/audio een manier om de geluidskaart aan te spreken.Zie ook www.geocities.com/linuxvoornewbies/hand1/device.html

Dependencies - Een bepaald programma is afhankelijk van andere bestanden. Deze afhankelijkheid wordt de dependencies genoemd. Zonder deze bestanden kan dit programma niet gedraait worden. Zie ook Libraries.

Defragmentatie - Een manier om een fat filesystem weer op orde te krijgen nadat het Windows besturingssysteem alle gegevens heeft verspreid over de harddisk. Een langdurig en riskant proces dat in GNU/Linux niet gebruikt wordt. Zie ook Gebruikersvriendelijkheid, Windows

Desktop - Buroblad, grafische omgeving met achtergronden, icoonen en allerlei programma's die dezelfde vormgeving hebben. De meeste van deze programma's zijn niet gebonden aan een desktop omgeving, dus bijv. een GNOME E-mail programma kan , met de bijbehorende libraries, gebruikt worden in KDE, het heeft dan natuurlijk niet de vormgeving.

Distributies, distro's - Benaming voor de verschillende 'merken' Linux zoals Debian, Redhat, Slackware, Suse enz. Deze distro's kunnen gezien worden als verschillend geconfigureerde GNU/Linux systemen, met ieder zijn eigen installatie programma's en documentatie. Het enigste waar zij in verschillen zijn de uiterlijkheden en de configuratie, verder is alles wat geschikt is voor GNU/Linux, geschikt voor alle distro's.

DOS - Disk Operating System, OS die de basis vormt voor Windows. Ouderwets en achterhaald systeem met tal van beperkingen tenaanzien van de moderne hardware.

Ext2 - File system dat door GNU/Linux wordt gebruikt. Een strak gestructureerd file system wat niet fragmenteerd. Zie ook Fat, Defragmentatie, Fsck.

Fat 16, fat 32 - Inferieur file system gebruikt door DOS/Windows. Dit file system fragmenteerd met onrustbarende hoge snelheid. Een ouderwets systeem dat met kunstgrepen geschikt gemaakt wordt voor moderne hard disks. Zie ook Windows

File system - Een manier om met behulp van directory's en subdirectory's gegevens op opslag media te beheren. Zie ook Ext2, Fat, Opslag media, www.geocities.com/linuxvoornewbies/hand1/ext2.html

Front-end - Een programma om een bepaalde applicatie te voorzien van een (gebruikersvriendelijke) interface. Meestal zijn dit grafisch georienteerde programma's die een niet grafische applicatie als backend gebruiken. Bijv. een printbeheer programma voor de desktop is een front-end voor lprng (GNU printer programma)

Fsck - File System cheCK, applicatie die het Ext2 filesystem controleerd en in geval van problemen meestal het systeem weer repareert. Meestal wordt dit automatish gestart bij een maximaal aantal keren mounten van het filesysteem.

Gebruikersvriendelijkheid - Een term om de regels, beperkingen en voorschriften, opgelegd door Microsoft aan de gebruikers van Windows, aan te duiden. Zie ook Windows

Gnome - desktop omgeving met alle toeters en bellen die je tegenwoordig mag verwachten. Gebaseerd op de GTK-widget set. zie ook Desktop.

GNU - Een pakket applicaties en programma's gebaseerd op UNIX en allemaal onder de noemer 'vrije software' te plaatsen.

GNU/Linux - Een volledig vrij van patenten en, "we slepen je voor de rechter" copyright zijnde besturingssysteem gebaseerd op UNIX. Het GNU/Linux systeem kenmerkt zich door een stormachtige ontwikkeling op alle computer terreinen. Het voor iedereen toegangelijk zijn van de source code en het daardoor voor iedereen mogelijk maken toepassingen te ontwikkelen niet gehindert door licencies of andere, innovatie beperkende, maatregelen. Een zeer kenmerkend aspect van dit systeem is de nadruk die gelegd wordt op de beveiliging van de privacy en computer bestanden en de zeer grote vrijheid van systeem configuratie, van de boot-manager tot aan de grafische desktop en alles daartussen. Op deze gebieden heeft dit besturingssysteem alle andere systemen ver achter zich gelaten. zie ook www.geocities.com/linuxvoornewbies/index.

HOWTO's - Zeer uitgebreide artikelen over allerlei GNU/Linux zaken, opgezet en beheerd door de LDP(linux documentation project). Worden door alle distro's geleverd.

Info - Gelijk aan de man page's maar vaak met wat meer uitleg over de werking en gebruik van het betreffende programma.

ISP - Internet Service Provider, zoals planet, het net, xs4all, freeler enz.

KDE - Een vrij uitgebreide desktop omgeving welke behoorlijk wat intern geheugen, harddisk ruimte en cpu snelheid vereist. Het uiterlijk heeft een vrij grote gelijkenis met Windows 9*.

Kernel - Linux, het centrale gedeelte van het besturingssysteem.

LDP - Linux Documentation Project, organisatie die als doel heeft alle relevante documantatie over Linux gratis beschikbaar te stellen.
Tevens de beheerder van de HOWTO's en manpages. Ook hebben zij een copyright/copyleft overeenkomst die vrijwel gelijk is aan de GPL.

Libraries - Programmabestanden die onderdelen beschikbaar stellen voor andere programma's. Bijv. communicatie met de kernel, menus en vensters in X, enz.

LILO - LInux LOader, boot-manager waarmee diversen besturingssystemen geladen kunnen worden, met vele configuratie mogelijkheden. Meestal standaard boot-manager voor GNU/Linux. Linus Torvalds - De geestelijke vader van Linux, en nog steeds ontwikkelaar en eindredacteur van de Linux kernel.

Login prompt - Het systeem vraagt hier om een gebruikersnaam(user) en wachtwoord(password), voordat je het systeem kan gebruiken.('login:' met knipperende cursor)

Make,makefile - Make is een programma om met behulp van een makefile, source code te compileren waarbij gebruik wordt gemaakt van de gegevens uit de makefile.

Man pages - Standaard help bestanden van zo'n beetje alles wat er in het totale GNU/Linux systeem is te vinden. Tevens levert bijna ieder programma zijn eigen man page. Deze bestanden zijn vaak vrij summier en richten zich meestal op de syntax en de optie's van het betreffende programma. Zie ook info, HOWTO's.

MC - Midnight Commander, een Norton-Commander kloon voor Linux. Dit is een file bewerkings programma voor de console met ongekende mogelijkheden zoals een file viewer, editor, uitgebreide zoek mogelijkheden en nog veel meer. De vormgeving van MC is gelijk aan die van de oude vertrouwde Norton-Commander uit het DOS tijdperk en zal de meeste mensen bekend voorkomen. Kan beschouwd worden als een visuele shell.

MD5-password - Een systeem om passwords (wachtwoord) te versleutelen. Deze passwords zijn niet te kraken zonder jarenlang een supercomputer erop los te laten

Module - Een door de Linux kernel gebruikte driver welke op het moment van gebruik in de kernel ingevoegd kan worden.

Mount - Programma voor het koppelen van een file system en opslag media aan de rest van het systeem.
Mount point - De directory waaraan een file systeem of opslag media wordt gekoppeld.

Operating system, besturingssysteem - Verzameling programma bestanden die het mogelijk maken om de hardware aan te sturen. Hierbij zitten ook de meest elementaire toepassingen om te communiceren met deze hardware. Zie ook www.geocities.com/linuxvoornewbies/hand1/besturing.html

Opslag media - Alle harware die voor gegevens opslag wordt gebruikt zoals, hard disk, CD-rom, enz.

Package's - Gecomprimeerd pakket programmabestanden, helpbestanden, installatie programma enz. Meest bekende zijn de foo.rpm en foo.deb.

Partitie - Afzonderlijk gedeelte van de harde schijf en benadert kan worde als een aparte schijf. Zie ook www.geocities.com/linuxvoornewbies/hand1/partitie.html.

Password - Wachtwoord, een verplichting in GNU/Linux iedere gebruiker heeft een naam en password. Deze passwords dienen zo gekozen te worden dat zij moeilijk te achterhalen zijn. Dus NIET het zelfde password als gebruikersnaam nemen. Dit is het eerste wat iedere vandaal als eerste probeerd.Zie ook MD5-password.

PCMCIA -Standaard voor hardwarecomponenten. Meestal gebruikt in Laptop's.

Programeertaal - Een manier om instructies voor de computer te noteren, bijv C, C++, Python, Perl, enz. zie ook Compileren.

Prompt - Een regel in de console of x-term, met de naam van je computer(bij instalatie opgegeven), de directory waar je je in bevindt, en als laatste '$' ,als gewone gebruiker, of '#' als gebruiker root, met een knipperende cursor.

RPM - Red hat Package Manager, een programma om het instaleren van software te vergemakkelijken. Zie ook Package

Richard Stalman - De oprichter van het GNU-projekt en zeer gedreven voorvechter van de Free Source beweging. Zie ook www.geocities.com/linuxvoornewbies/hand1/freesoft.html

Syslog - Een apllicatie die altijd op de achtergrond meedraait (deamon)en alle systeem meldingen opslaat in /var/logs. Je kan dit zien als een opslag systeem van alle meldingen die van belang kunnen zijn voor de systeem beheerder (root), en is ook alleen door root te lezen of te veranderen.

Root - Gebruiker met toegang tot het hele systeem, maar ook de mogelijkheid om het systeem met een commando te verwijderen!

Server - Meestal een grote computer of meerdere gekoppelde computers, bedoeld om grote hoeveelheden informatie te verstrekken of te bewerken. Met GNU/Linux kun je ook probleemloos servers opzetten, met alle mogelijkheden en voordelen van de grootte UNIX systemen.

Server programma - Programma die afwacht om een service aan te bieden aan de bezoekers van de betreffende computer. Bijv als je een e-mail verstuurd maakt je pc kontakt met het e-mail programma op de computer van de ISP. Dit programma van de ISP is dus een server programma. Dit heeft dus niets te maken met de term 'server' waar een server computer mee bedoelt wordt

Script-kiddies,crackers,hackers - Drie benamingen waarvan de betekenis door veel mensen (vooral de media) niet begrepen worden.
script-kiddies - Mensen die graag in andermans computers willen inbreken maar de kennis en vaardigheden ontberen en vervolgens hun toevlucht nemen tot kant en klare crack-programma's. Met deze programma's zoeken zij computers of site's die ze kunnen verzieken. Dit maakt hen de grootste bedreiging voor een prive-PC, aangezien ze vaak niet weten wat voor computer het is en het hen alleen maar om het vandalisme gaat.
crackers - Mensen met veel kennis over de werking van netwerken, besturingssystemen en computertalen. Dringen specifieke computers binnen om er zelf beter van te worden (credit-card nummers, bank rekeningen) of om mensen of bedrijven waar zij een hekel aan hebben dwars te zitten.
hackers - Een benaming voor zeer kundige programeurs, met een grote interesse in netwerken en besturingssystemen. Lijkt op een cracker maar met het grote verschil dat hij/zij melding maakt van een 'inbraak' met als doel deze in de toekomst te kunnen voorkomen en op deze manier computersystemen veiliger te maken.Met hackers worden worden ook programeurs bedoeld die software 'uit elkaar halen'(hacken) om deze te veranderen en te verbeteren of aan te passen voor andere systemen. Het gros van de GNU/Linux wereld is dus te beschouwen als hacker.

Security - Beveiliging, wordt de beveiliging tegen zowel inbraken als virussen en trojan horses van je complete computersysteem mee bedoeld. zie ook Updates.

Shell - Een programma die de communicatie tussen het besturingssysteem en de gebruiker mogelijk maakt. In GNU/Linux is dit standaard Bash, en als optie de korn-shell, sh, C-shell enz. Zie ook MC, DOS, www.geocities.com/linuxvoornewbies/bash/index.html.

Source code - Een tekst file met instructies in een programeertaal, waar dmv compileren een uitvoerbaar programma van gemaakt wordt.

Terminal - Een scherm-met-toetsenbord verbonden met een serieele poort van een computer. Verbonden via een netwerk wordt dit een virtuele terminal genoemd.

Trojan horse - Programma dat zich op listige wijze door de gebruiker laat instaleren op de computer met als doel deze beschikbaar te stellen aan de maker van de trojan. Een trojan horse is eigenlijk een server programma die iedereen toegang geeft tot de geinfecteerde computer.

Tux - Naam van het Linux pinguin logo, uiteraard geheel vrij van copyright. Zie voor de officiele afbeelding logo.gif.

Updates,security updates - Verbeteringen/beveiliging van een bepaald programma. Bijna alles in GNU/Linux kan als 'werk in uitvoering' beschouwd worden en updates volgen elkaar snel op. Deze updates volgen ook de versie nummering zoals die bij de kernel wordt gebruikt.
Security updates zijn bedoeld om beveiligings lekken in een programma te dichten. Deze updates dienen altijd geinstaleerd te worden om te voorkomen dat de eerste beste script-kiddie ze gang kan gaan. Elke distro heeft op zijn site altijd de laatste security updates en het is verstandig om dit regelmatig te bekijken.

UNIX - Een multi-user, multi-tasking besturingssysteem. Meestal gebruikt op grote computers en mainframes. Het systeem waar GNU/Linux op gebaseerd is en compatible mee is. zie ook www.geocities.com/linuxvoornewbies/hand1/history.html

User - Gebruiker, iedereen die de computer wil gebruiken moet zich bekend maken met een username(naam) en password(wachtwoord). Wordt in teksten ook gebruikt om iedereen behalve de root aan te duiden.

Virus - Klein programma dat zich tracht te verspreiden via de geinfecteerde computer. Heeft meestal een vernielzuchtig karakter, maar kan ook gebruikt worden om gegevens te verzamelen en hierbij zo stil mogelijk te werk te gaan.
Typisch Windows probleem, in een goed beheerdt GNU/Linux systeem vrijwel onmogelijk. Zie ook Trojan horse

X-term - Een programma voor X dat een console emuleert en waarin is te werken als in de console mode. zie ook Console mode.

X, X-windows - Systeem van applicaties en programma's die het mogelijk maken om grafisch georienteerde programma's te gebruiken. De bekenste is XFree86.

Versie nummering - Deze nummering wordt bij vrijwel alle GNU/Linux software gebruikt en heeft de volgende betekenis: bijv. kernel 2.2.17 . Het eerste getal(2), betekend een zeer grote verandering en vaak niet meer compatible met voorgaande versie's. Het tweede getal(2), een belangrijke verandering en/of verbetering. Het derde getal(17), meestal wat kleine bug-fixes. Voor alle getallen geldt dat als dit even is het een stabiele versie betreft, en bij oneven een test versie(kan ook stabiel genoeg zijn voor de meeste mensen).

Widget(set) - Wordt een collectie van onderdelen mee bedoeld die te samen het zichtbare gedeelte van een grafisch georienteerd programma vormen. Bijv de verschillende buttons/knoppen, schuifbalken, pop-up schermen, enz. Hierdoor krijgen alle programma's die dezelfde widget set gebruiken een zelfde uiterlijk.

Windows - Een grafisch georienteerd besturingssysteem dat door de meerderheid van de prive personen gebruikt wordt. Dit systeem kenmerk zich door dure update's waarbij uitsluitend de naam en de kleurstelling is verandert. De beveiliging van zowel de persoonsgegevens als computer bestanden volledig ondergeschikt is gemaakt aan wat, foutief, de gebruikersvriendelijkheid wordt genoemd. De onmogelijkheid door te dringen in het professionele marktsegment en de tallozen kinderlijk eenvoudige manieren om van buitenaf in het systeem binnen te kunnen dringen, als het niet vastgelopen is want dan kan niemand er meer in.

Winmodem,winprinter - Benaming in de vorm van win+naamvanhardware, wordt gebruikt om hardware mee aan te duiden die zelf geen, of bijna geen, aansturingsprogramma's hebben en alles uitbesteden aan het besturingssysteem. Deze hardware wordt slecht of niet door Linux ondersteund omdat alle gegevens voor de aansturing deel uit maken van het besturingssysteem Windows, en we allemaal weten hoe graag Microsoft iets prijs geeft. Dit is meestal de zeer goedkope hardware zoals modems voor fl. 50,00 en Lexmark printers.

Window manager,wm - Programma om vensters, en meestal achtergronden, voor de desktop te leveren en de mogelijkheden om deze te configureren. Een window manager zit bovenop de X-windows en daardoor is het mogelijk om willekeurig welke manager te gebruiken, er zijn er meer dan 20. Bekenste zijn Enlightement, Sawfish(GNOME), KDM(KDE), WM, fvwm (voor de enkeling die de 'look' van Windows mooi vindt).
Trouwens in Windows heb je een window manager, en die heb je maar goed te vinden!

Hosted by www.Geocities.ws