Op 12 februari 1809 werd Charles Darwin geboren in Shrewbury als zoon van een arts. In 1825 ging Charles Darwin medicijnen studeren aan de Universiteit van Edinburgh. Echter na twee jaar stopte hij met zijn opleiding, omdat hij inzag dat een medisch beroep geen roeping voor hem was. Toen zijn vader dit vernam, besloot hij zijn zoon van de Universiteit van Edinburgh te halen en hem naar Cambrigde te sturen, om daar een opleiding tot dominee te gaan volgen.

In de lente van 1831 verliet hij Cambrigde. Over zijn studie schreef hij:

Tijdens mijn drie jaar in Cambrigde was de tijd die ik aan akademische studies besteedde net zo verkwist als in Edinburgh en op school.

Darwin had een grote interesse voor de natuur gehad. Zijn vrienden in Edinburgh en Cambridge waren dan ook biologen en geologen. Een van die vrienden, Dr. John Stevens Henslow professor in de botanie, regelde een plaats voor Darwin op HMS the Beagle van kapitein Robert Fritzroy als vrijwilliger en onbetaald natuurvorser.

Op 27 december 1831, zeilde hij als natuurkenner zonder dat hij een wetenschappelijke graad had. De wereldreis zou tot oktober 1836 duren. Darwin ging vaak aan land en verzamelde vele specimens. De ontdekking van fossiele beenderen van grote uitgestorven zoogdieren in Argentinië en het observeren van verschillende vinkensoorten op de Galápagos-eilanden riepen bij Darwin de vraag op hoe soorten ontstaan.

In 1838 had Darwin voor zichzelf zijn evolutietheorie al geformuleerd, maar hij publiceerde ze pas 20 jaar later. Een reden voor dit uitstel was waarschijnlijk de wens om elke hypothese te staven met harde feiten, om te voorkomen dat zijn theorie hetzelfde lot zou ondergaan als de theorie van Lamarck. Een andere reden om de publicatie uit te stellen was ongetwijfeld het vermoeden dat zijn theorie opschudding zou veroorzaken in de maatschappij en in de religie. In zijn eigen aantekeningen had Darwin de consequenties van een theorie over evolutie en natuurlijke selectie onder ogen gezien; hij wist dat het zou leiden tot een biologisch panorama zonder god. Aarzelingen om over te gaan tot publicatie werden verdrongen toen hij een brief van Wallace ontving, waarin hij zijn visie over de loop van de evolutie uit de doeken deed. Zijn theorie was in grote lijnen hetzelfde als die van Darwin. Omdat Darwin Bang was dat Wallace er met zijn levenswerk van door zou gaan, besloot Darwin zijn theorie toch te publiceren. Uiteindelijk werden de theorieën van Darwin en Wallace tegelijk gepubliceerd door Linnean Society in Londen.

In 1859 publiceerde hij On the Origin of Species by Means of Natural Selection, een verhandeling over de evolutietheorie van en, het belangrijkste, de rol van natuurlijke selectie die de loop van de evolutie bepaald. Hij publiceerde daarnaast nog vele boeken, zoals The Descent of Man en Selection in Relation to Sex (1871), die de theorie of natuurlijke selectie uitbreidt tot evolutie van de mens.

Op 19 april stierf Darwin na een korte ziekte aan een hartaanval. Waarna hij werd begraven in Westminster Abbey.