Saruhan-oglu Hizir Sah Bey ise kendisine verilmis olan k���k bir b�lgede bir s�re daha beylik yapti. Bu sirada Emir S�leyman'la �ok iyi bir dostluk kurdu. Kardesi Orhan Bey ise B�yezid'in Anadolu harek�ti sirasinda yakalanarak Bursa veya Iznik'e g�t�r�ld�. Ancak o buradan ka�arak �nce Isfendiyar-oglu'nun ve arkasindan da Timur'un yanina gitti. Ankara Savasi'na Emir S�leyman'in idaresinde Yildirim B�yezid'in saflarinda katilan Saruhanli askerler, Iznik'ten ka�arak Timur'a siginmis olan Orhan'i karsi tarafta g�r�nce o tarafa ge�tiler. Savasi kazanan Timur, Anadolu beylerine eski yurtlarini verirken, Orhan Bey'e de Saruhan beyligini verdi. Nitekim 17 Agustos 1402 tarihinde Manisa'ya gelen Orhan Bey beyliginin basina ge�ti. Orhan Bey beyligini mesru g�stermek i�in hemen para bastirdi (1403). Ancak Timur'un Anadolu'dan �ekilmesinden sonra Denizli taraflarinda h�k�m s�rmekte olan Hizir Sah ile Orhan Bey arasinda saltanat m�cadelesi yeniden basladi. Neticede Hizir Sah, idareyi eline aldi. B�yezid'in Ankara Savasi'nda yenilmesinden sonra Osmanli sehz�deleri arasinda saltanat m�cadelesinin basladigi Fetret devrinde Hizir Sah �nce eski dostu Emir S�leyman'in tarafini tuttu. Ancak Emir S�leyman'in m�cadeleyi kaybetmesi �zerine Aydinoglu C�neyd ve Mentese-oglu Ilyas Bey'le beraber Isa �elebi'yi destekledi. Isa �elebi'nin �elebi Mehmed'e yenilmesi �zerine ise Hizir Sah Manisa'ya ka�ti. Bunun �zerine �elebi Mehmed'in kuvvetleri Manisa'ya y�r�yerek hamamda eglenmekte olan Hizir Sah'i yakaladilar ve �elebi Mehmed'in huzuruna getirdiler. �elebi Mehmed Hizir Sah'i idam ettirdi (1410). Hizir Sah'in �ld�r�lmesi ile birlikte Saruhanogullari'nin Manisa kolu sona ermis oldu. Ancak Demirci kolu fazla etkili olmamakla beraber bir s�re daha devam etti. Hizir Sah'in �l�m�nden sonra Devlethan'in oglu Yakup Bey Demirci'de h�k�m s�rmeye devam etti. Yakup Han 1407 yilinda Demirci'de bir cami yaptirmis olup oradaki bir hamami da bu camiye vakfetmistir. Bundan baska Budak Pasa-oglu Beyce Bey de G�rdes'te bir cami ve hamam yaptirmistir. �te taraftan Hizir Sah'in kardesi olan Orhan Bey, agabeyinin ortadan kaldirilmasindan ve �elebi Mehmed'in bu b�lgelerden �ekilmesinden sonra Manisa'ya gelerek burayi ele ge�irdi ve istikl�lini ilan etti. Orhan Bey'in 1411 tarihli bir parasinin bulunmasi onun bu tarihte Manisa'da Bey oldugunu g�stermektedir. Orhan Bey'in bu hareketi �zerine �elebi Mehmed 1412 yilinda bu b�lgeleri yeniden itaat altina almis ve Orhan Bey'i de bertaraf etmistir. Orhan Bey'in ayni yil i�erisinde vefat etmesi ile Saruhanli Beyligi tamamen son buldu. 2- IMAR FAALIYETLERI Saruhanogullari h�k�m s�rd�kleri topraklar �zerinde bir �ok imar faaliyetlerinde bulunmuslardir. �zellikle cami, medrese ve k�pr� yapan Saruhanogullari zamaninda beyligin merkezi Manisa T�rklesmis ve sehrin �ehresi degismistir. Beyligin kurucusu Saruhan Bey'in Manisa �arsi Mahallesi'nde bir mescit, Gediz �zerinde bir k�pr� ve �aprazlar Mahallesi'nde bir �esme yaptirdigina dair kayitlar vardir. Saruhan Bey'in oglu Ilyas Bey de Manisa'da bir mescit (1362) ile bir �esme yaptirmistir. Ilyas Bey'in oglu Ishak Bey, beyligin zayif oldugu bir sirada basa ge�mesine ragmen b�y�k �l��de bayindirlik faaliyetlerinde bulunmus, �lkesinin her tarafinda cami, �esme, medrese, hamam ve k�pr� gibi bir �ok eser yaptirmistir. Saruhanlilar, merkezleri Manisa'da belki b�t�n beylikler devrinin en �nemli ve ilgi �ekici cami �rnegini meydana getirmislerdir. Ishak Bey'in 1376'da medrese ve t�rbe ile birlikte k�lliye olarak yaptirdigi Manisa Ulu Camii, Bati Anadolu'da g�r�len en �nemli mimar� eserdir. Ishak Bey Manisa Ulu Camiinden baska Mevlev�-h�ne (1369), Karaoglanlar civarinda Koyun K�pr�s�, �aprazlar Mahallesi'nde bir �esme, Manisa'da Yedi Kizlar T�rbesi ve Karahisar ile Karak�y'de birer �esme yaptirdigi bilinmektedir. Saruhanli Beyi Hizir Sah'a gelince, o da babasi gibi bir �ok hayir kurumlari yaptirmis ve vakiflar ihdas etmistir. Hizir Sah'in Adola'da camii, medrese, imaret ve hamami, Alasehir'in Kemaliye k�y�nde Hizir Pasa Camii ile bir hamami ve Manisa'da �inar Zaviyesi yaptirdigi bilinmektedir. Hizir Sah'in �l�m�nden sonra Demirci'de h�k�m s�ren Devlet-sah oglu Yakup Bey de burada bir cami yaptirmis (1407) ve daha sonra bir hamami da bu camiye vakfetmistir (1413). Saruhanlilardan Budak Pasa-oglu Begce Bey de G�rdes'te bir cami ve hamam yaptirmistir. Saruhanogullari, L�tinlerle ticar� iliskileri dolayisiyla L�tin harfleri ile g�m�s sikke kestirmislerdir. Ancak simdiye kadar Ishak, Hizirsah ve Orhan beylerin Isl�m� sikkeleri ele ge�mistir. Kaynak: Osmanli tarihi |