Ibrahim Bey'in, Musa, Mehmed ve Ahmed Gazi adli �� oglu bulunuyordu. 1360'da Ibrahim Bey'in �l�m�yle ogullarindan Mentese Beyliginin askerleri Murad H�davendig�r'in Kosova'da yaptigi savasda (1389) Osmanli ordusuyla birlikte bulundu. Mehmed, Mugla ve �ine'de, Musa Milas, Pecun ve Balat'ta ve Ahmed Gazi Marmaris ve Megri (Fethiye) ile g�ney kiyi b�lgelerinde hakimiyetlerini s�rd�rd�ler. Ha�lilarin Iskenderiye'yi zapti �zerine Memluk Sultani tarafindan bazi Anadolu Beylerine g�nderilen ittifak teklifi (1366) sirasinda Musa Bey ile de muhabere yapilmisti. Musa Bey'den sonra Balat Mentese beyi olan Mehmed Bey ve oglu Mahmud zamaninda Osmanlilar'la bazi m�nasebetler olmustur. Mentese Beyligi'nin askerleri Murad H�davendig�r'in Kosova'da yaptigi savasta (1389) Osmanli ordusuyla birlikte bulundu. I. Murad'in sehid olmasi �zerine Yildirim Bayezid Karamanogullari'nin �nc�l�g�nde Saruhan, Aydin ve Germiyan Beylerinden olusan ittifaki bozmak i�in Bati Anadolu'ya geldiginde Mentese Beyligi'nin de merkezini almisti. Bunun �zerine Ibrahim Bey'in oglu Mehmed Bey �lkesini terk ederek Sinop emiri �andaroglu Isfendiyar Bey'e siginmistir (1389-1390). Ancak, Bayezid bu istila hareketine karsilik Mehmed Bey'in oglu Mahmud Bey'e Bergama'dan m�lk arazi vererek helallasmak istemistir. B�ylece, Balat ve Mugla'daki Mentese Beyligi son bularak Osmanlilar'in idaresine girmistir. Megri (Fethiye) ve Marmaris b�lgesinin h�k�mdari olan Ahmed Gazi ise, sahillerde bulunan donanmasiyla kiyilarin korunmasina �alismistir. Denizdeki bu faaliyetleri sebebiyle "sultan�'s-sev�hil" �nvanini tasiyan Ahmed Gazi, ayrica "emir-i kebir", "sultan-i m�l�k�'l-arab ve'l-acem" gibi �nvanlar da kullanmisti. Ahmed Gazi, Rodos s�valyeleri ve Kibris krali ile de savasmisti. Saban 793 (Temmuz 1391)'de vefat eden Ahmed Gazi, Be�in'deki t�rbesine defnedilmistir. O'ndan sonra Mentese Beyligi'nin bu topraklarinda Yildirim Bayezid'in kumandanlarindan Hoca Firuz Bey g�rev yapmistir. Timur'un Ankara savasindaki (1402) galibiyetinden sonra, Anadolu Beyleri i�inde topraklari geri verilenler arasinda Isfendiyar beyi'ne siginan Mehmed Bey ile oglu Ilyas Bey de vardi. Timur'un hakimiyetini tanimak sartiyla Mentese Beyligi'ne sahip olan Mehmed Bey, memleketinden tahsil ettigi vergileri ve bazi hediyeleri Timur'un ordugahina giderek takdim etmistir. B�ylece ikinci defa beyligi ele ge�iren Mehmed Bey �ok yasamamis ve 1403 senesinde vefat etmistir. d- Ilyas Bey S�caeddin lakabiyla anilan Ilyas Bey, Mentese beyi oldugunda (1403), Osmanli Devleti Ankara Savasi sonrasindaki fetret devrini yasiyordu. �nceleri, �elebi Mehmed'in aleyhine olarak Aydin ve Saruhan Beyleri'yle anlasmis, ancak yenildiklerinden Aydinoglu C�neyd Bey, �elebi Mehmed'e siginmistir. �elebi Mehmed'in Saruhanoglu Hizir Sah Bey'i �ld�rmesinden sonra, Ilyas Bey de onun hakimiyetini tanimak zorunda kalmistir (1405). Bir ara Anadolu'ya ge�en S�leyman �elebi'ye tabi olmussa da sonra tekrar �elebi Mehmed'in hakimiyetine girmistir. �elebi Mehmed'in Osmanli padisahi olmasindan sonra, m�sterek olarak para bastirmistir. Ayrica iki oglu Leys (Osmanli kaynaklarinda �veys) ve Ahmed'i Osmanli sarayina rehin olarak g�ndermeye mecbur oldu. Ancak gerek Mentese Beyi Ilyas Bey'in ve gerek �elebi Mehmed'in ayni tarihte �lmesi �zerine (1421) her iki Mentese sehzadesi �lkelerine geri d�nd�ler ve �lkeyi birlikte idare ettiler. Osmanli padisahi II. Murad; Mentese �lkesini isgal ettigi sirada (1424) Leys ile Ahmed'i yakalatarak Tokat kalesine hapsettirmistir. Iki sene sonra buradan ka�mayi basaran Ahmed Akkoyunlu h�k�mdari Kara Osman'in yanina gitmis, oradan Misir'a, sonra Iran'a ge�mistir. Kardesi Leys ise bu olay �zerine �ld�r�lm�st�r. II. Murad'in vefati �zerine Osmanlilar'da rehin bulunan Ahmed'in Ilyas adindaki oglu memleketi olan Mentese'ye d�nerek idareyi ele aldi. Bu sirada Aydin ve Karaman Beylikleri de Osmanlilar'a karsi harekete ge�misti. Sultan II. Mehmed, Karaman �zerine bizzat sefere �ikarken, Anadolu beylerbeyi Ishak Pasa'yi da Mentese'deki isyani bastirmakla g�revlendirdi. Buna karsi koyamayan Ilyas Bey, Rodos'a ka�ti (1451). B�ylece tamamen Osmanli idaresine giren Mentese bir sancak olarak teskil edilerek Anadolu Eyaletine baglandi. Mentese sancaginin merkezi Mugla oldu. 2- Sosyal ve Ekonomik Durum Mentese Beyligi topraklari, cograf� bakimdan bati ve g�ney taraflarinda denizle �evrilmistir. Sahil kesimi k�rfezler ve �ikintilarla kusatilmis oldugundan pek�ok tabii �ikmasi bulunuyordu. Ancak, hinterlandla baglantilari olmadigindan bu limanlar yeteri kadar ise yaramiyordu. �lkenin i� kesimleri esas olarak daglik olup, bazi kolay yol veren nehir vadileri vasitasiyla b�lgedeki meyva bah�eleri Menderes'in genis vadi ovalariyla birlesir. Menteseogullari Beyligi'nin ekonomik hayati �nemli �l��de ticarete dayaniyordu. Sahip olduklari ticaret gemileri sayesinde Frenk �lkeleri, civar adalari ve Iskenderiye ile ticaret yapiyorlardi. XIV. y�zyilda �lkenin en �nemli ticaret limani Balat idi. Buradan ihra� edilen mallar arasinda bugday, safran, susam, bal, balmumu, palamut, deri, hali, k�le ve cariye bulunuyordu. Balat limaninda ithal ve ihra� edilen mallardan alinan g�mr�k resimleri ve transit ticaretten alinan vergiler beyligin en �nemli gelir kaynaklarini teskil ediyordu. Buradaki mallar daha �ok frenk t�ccarlara satiliyordu. Bu t�ccarlarin Balat'ta ticarethane ve depolari vardi ve gemileriyle Rodos, Kibris gibi yakin adalar yaninda Misir ve Avrupa'ya ihracat yapiyorlardi. Buna karsilik da Avrupa'dan kumas, sabun, kalay, kursun ve diger mallar getiriyorlardi. B�lgenin ticar� bakimdan �nemi Venedik'in Mentese Beyleri ile devamli ticaret antlasmalari yapmasindan ve bir ihtilaf �ikarmaktan dikkatle ka�inmasindan anlasilmaktadir. Mentese Beyleri ile Venedik arasinda 1403 ve 1414 tarihlerinde imzalanan ticaret antlasmalari �nemli bir yer tutmaktadir. Mentese Beyligi'nin diger �nemli liman ve sehirleri Megri, Marmaris, Milas ve Ba�in idi. Menteseogullari Avrupa ile yaptiklari ticar� faaliyetleri sirasinda latin harfleriyle Gigliati tezyinatini havi g�m�s sikkeler kullanmislardi. Mentese beyleri i�inde Orhan, Muhammed, Musa, Ahmed, Gazi, Ilyas, Leys ve Ahmed Beyler adina g�m�s veya bakir paralar bastirildigi tesbit edilmistir. |