G�r�ld�g� gibi Dulkadirli-Meml�k m�n�sebetleri Dulkadir beyi ile Halep valileri arasindaki dostluk iliskilerine bagli idi. Halep valiligine Argun Sah'in tayin edilmesi, Ariktay'in bozulmasina sebep oldugu iliskileri yeniden d�zeltti. B�ylece Karaca Bey'in Meml�klular'la m�nasebetleri yeniden d�zeldi. Ancak Karaca Bey Meml�klular ile bir yil sonra tekrar bozustu. Kahire'de Melik Nasir Hasan 1347 yili sonlarinda tahta �ikinca Halep valiliginde yapilan yersiz ve zamansiz degisiklik iliskileri alt �st etti. Dulkadirlilarin arzu etmedigi Ariktay 1348 Mart'inda ikinci kez Halep valiligine tayin edildi. Zeyneddin Karaca, d�smani olan bu beyin Halep valiligine getirilmesini aleyhinde bir hareket olarak g�rd�g�nden Meml�k Devleti'ne olan tabiiyetini kesti. Melik�'z-Zahir �nvanini alarak kendini m�stakil bir h�k�mdar addeden Zeyneddin Karaca, Halep ve civarina karsi akinlara basladi. Ayrica Kilikya Ermeni prensligine de haber g�ndererek Meml�k Sultanligi'na �demekte oldugu vergiyi bundan b�yle kendisine g�ndermesini istedi. Karaca Bey �zellikle Argunsah'in �ld�r�lmesinden sonra Meml�k-lular'a karsi olan d�smanligini daha da arttirdi (1349). Bu tarihten sonra Halep �zerine daha fazla akinlar yapmaya basladi. Onun amaci tamamen bagimsiz hale gelmekti. Bu tarihten sonra Meml�k Devleti'ne karsi Suriye'de patlak veren b�t�n isyanlara katilmaktan geri kalmayan Karaca Bey, Meml�k Sultanligina karsi ayaklanmis olan Halep valisi Bayboga ile birleserek Dimask (Sam) �zerine y�r�d�. Kendisine karsi baslatilan isyanin b�y�d�g�n� g�ren Meml�k sultani b�y�k bir orduyu �s� kuvvetler �zerine g�nderdi. Emir Bayboga'nin bu kuvvetler karsisinda maglup olup �ld�r�lmesi �zerine Karaca ve diger �s� emirler Elbistan'a �ekildiler. Karaca Bey Misir sultani ve �mer�sinin israr ve temin�tlarina ragmen m�ltecileri teslime yanasmadi. Bunun �zerine Sultan Melik Salih, atabegi Emir Argun komutasindaki kalabalik bir orduyu Elbistan �zerine g�nderdi. Ayrica Dulkadir Beyi'nin bu davranisina �ok kizan Meml�k sultani, bu tarihten sonra Dulkadir Beyligi'nin hakimiyet mensurunu ��ok T�rkmenleri'nin reisi Ramazan Bey'e verdi. Durumun tehlikeli bir hal aldigini g�ren Zeyneddin Karaca Bey, �s� emirleri derhal tutuklatarak Kahire'ye g�nderdi. Bu emirler Kahire'ye gelir gelmez �ld�r�ld�ler. Meml�klu Sultani Melik Salih, Karaca Bey'in de cezalandirilmasi gerektigini d�s�nerek, Argunsah'a onu hile ile yakalamasi i�in talimat verip tuzak olarak kendisine takdim edilmek �zere bir mensurla bir hil'at g�nderdiler. Vali Argunsah, Karaca Beyi, Meml�k kumandaninin huzurunda mensurunu almak ve hil'atini giymek �zere Halep'e davet etti. Ancak Karaca Bey, kendisine karsi d�zenlenen bu hileyi sezerek Halep'e gitmedi. Bunun �zerine Meml�k Sultani, Atabegi Argunsah'tan Dulkadirlilar �zerine hareket etmesini istedi. Ramazanogullari'ndan ve Suriye emirlerinden aldigi yardimci kuvvetlerle Elbistan'a y�r�yen Argun, kendisine yardim etmesi i�in Sivas valisi Haci Kutlu Sah'a da mektup g�nderdi. Haberi alan Kutlu Sah, ordusu ile Elbistan'a gelerek Emir Argun kuvvetlerine katildi. Bu katilmalarla birlikte 25.000 kisiyi bulan m�ttefik kuvvetler, Zeyneddin Karaca'nin �lkesini yakip yikarak Elbistan'i tahrip ettikten sonra D�ld�l dagina ka�an Karaca Beyi burada kistirdilar. Argunsah ve m�ttefiklerine karsi 20 g�n kadar m�cadele eden Karaca Bey neticede bozguna ugradi. B�t�n agirliklari ve maiyyeti Emir Argun'un eline ge�ti. Kendisi ise zorlukla ka�mayi basararak Eretna-oglu Giyaseddin Mehmed Bey'e sigindi. Bu durum �zerine Misir Meml�k Sultani, Mehmed Bey'e haber g�ndererek Karaca Bey'in kendisine teslim edilmesini istedi. Mehmed Bey ise onu teslim etmek istemiyordu. Bu sebeple Karaca Bey'e iyi davranarak ona izzet ve ikramlarda bulundu. Ancak Emir Argun'un kendisini tehdit etmesi �zerine Karaca Bey'i Haleb'e g�ndermeye mecbur oldu (22 Eyl�l 1353). Karaca Bey bir s�re burada hapis kaldiktan sonra Kahire'ye g�t�r�ld�. Burada Melik Sah ile g�r�sen Karaca Bey 11 Aralik 1353 tarihinde iskence ile �ld�r�ld� ve cesedi �� g�n Z�veyle kapisinda teshir edildi. 2- Halil (1353-1386) Karaca Bey'in �ld�r�lmesinden sonra Dulkadir Beyliginin basina oglu Halil Bey ge�ti. Ancak Meml�klu sultani Melik Salih ise Halil Bey'in elindeki b�lgelerin idaresini, Karaca Bey'in yerini almak i�in zengin hediyelerle Kahire'ye gitmis olan Ramazanoglu'na verdi (10 Haziran 1354). Fakat ��ok T�rkmenlerinin reisi olan Ramazan-oglu, Dulkadir beylerine bagli kalan Bozok T�rkmenleri �zerinde hakimiyet kuramadi. Ramazanogullari ile Dulkadirogullari arasindaki m�cadeleden dolayi Meml�k Devleti'nin kuzeyinde �ikan karisiklik Sultan Melik Salih'i, Dulkadir ailesinin Bozok T�rkmen boylari �zerindeki n�fuzunu kabul etmeye zorladi. Nihayet Misir h�k�meti kuzey sinirlari �tesindeki d�zeni saglamak i�in Karaca Bey'in oglu Halil'i Dulkadirli beyi olarak tanimaya razi oldu(1355). Cesur ve kahraman bir kisi olan Halil Bey, beyligin basina ge�tikten sonra ilk is olarak babasini Meml�klulara teslim etmis olan Eretna-oglu Mahmud Bey'den intikam almaya kalkarak �lkesine akinlar yapmaya, sehir ve kasabalarini yagma etmeye basladi. 1360 yilinda diger bir T�rkmen reisi �mer Bey, Eretnalilardan Malatya'yi alirken Halil Bey de �lkesini Zamanti'ya kadar genisletti. �te taraftan, Malatya'ya sahiplenen �mer Bey ayni yil i�inde �l�nce, Dulkadir Beyi bu sehri de ele ge�irmek istedi. Ancak Malatya halki sehri Meml�klulara teslim etti. Bu olay Halil Bey ile Meml�klularin arasini a�ti. Bundan sonra Eretnalilara tabi olan Harput �zerine y�r�yen Halil Bey, Eratnalilardan da bir yardim gelmeyince kaleyi kolayca ele ge�irdi. B�ylece Harput'a yerlesen Halil Bey bu defa Meml�klular'a tabi Halep ve Malatya kalelerini sikistirmaya basladi. 1361 yilinda Halep valisi b�y�k bir ordu ile �zerine y�r�d� ise de bozguna ugrayarak geri �ekildi. Halil Bey'in Meml�k arazisine akinlarini devam ettirmesi �zerine Misir sultani Melik el-Esref Saban, Halep valisi Seyfeddin'i Halil Bey'in �zerine g�nderdi. Dulkadirli T�rkmenlerini Harput kalesinde kusatan Emir Seyfeddin, bir netice alamadan geri d�nd� (1367). Halil Bey, Meml�klular'a karsi dururken, bir yandan da onlarin d�smanligini daha fazla �zerine �ekmek istemiyordu. Bu ama�la Misir'a giderek Sultan Melik Esref Saban'dan bagislanmasini istedi. Harput'u iade edecegine s�z vererek, �lkesinde hakimiyetini garanti eden bir mens�r aldi. Fakat Halil Bey, �lkesine d�n�nce Meml�k sultanina verdigi s�z� yerine getirmedi. Bu durum �zerine, Meml�klular, onu cezalandirmak i�in yeni bir sefer hazirligina basladilar. Nihayet Meml�k kuvvetleri 1366 yili sonlarinda ikinci kez Harput �zerine y�r�d�ler. Halil Bey, kalabalik Meml�k ordusuna karsi koyamayacagini anlayarak sehri teslim etmek zorunda kaldi. Halep'e kadar g�t�r�len Halil Bey sultanin emri ile serbest birakildi. Halil Bey on yil aradan sonra Harput ve �evresini yeniden ele ge�irdi. Harput, Maras, Behisni ve Amik kalelerine sahip olan Halil Bey bu b�lgelerde Meml�klular aleyhine faaliyetlerine devam ediyordu. Onun bu hareketi, 1377'de Melik Mansur Ali'nin tahta �ikisindan sonra Misir'da ger�ek iktidari elinde tutan Emir�'l-as�kir Berkuk'u �ok kizdirdi. G��l� kumandan, sultanliktan �ikardigi bir kararn�me ile Halil Bey'i azlederek yerine Meml�k kumandani M�barek Sah Taz�'yi Elbistan'a yerlestirmek istedi. Bu durum Dulkadirlilar ile Meml�klularin arasinin yeniden a�ilmasina sebep oldu. M�barek Sah 1378 yilinda Halep ordusu ile Dulkadir Beyini Elbistan'dan atmak �zere hareket etti. Halil Bey, Dulkadirli topraklarina giren M�barek Sah karsisinda baslangi�ta maglup duruma d�st� ise de sonra ani bir saldiriya ge�erek Meml�klular'i bozguna ugratti ve M�barek Sah'i da yakalayarak �ld�rd� (Eyl�l 1378). |