Ilm� ve K�lt�rel Faaliyetler Aydinogullari Beyleri ilim adamlarina y�ksek itibar g�stermisler ve o devirdeki fikir hareketlerinin gelismesine yardimci olmuslardir. Aydinoglu Mehmed Bey, bizzat kendisi ilimle mesgul olmus ve o devrin �nl� alimi IbnGi Melek'ten ders almistir. Yaptirdigi cami ve medresesine pek �ok kitap vakfetmistir. Ibn-i Battuta, Mehmed Bey'i ziyaret ettiginde, sultanin ilim adamlarina g�sterdigi itibari bizzat g�rm�st�r. Aydinoglu Mehmed Bey adina bazi kitaplar terc�me ve ona ithaf edilmistir. Bunlardan Sa'lebi'nin (�1.427/1036) Ar�is�'l-Mec�lis adli arap�a peygamberler tarihi, Kisas-i Enbiya adiyla terc�me edilmistir. Ayni zat yine Mehmed Bey adina fars�a olan Tezkire-i Evliya'yi terc�me etmistir. Ancak bu eserlerini kimin terc�me ettigi tesbit edilememistir. Umur Bey adina da bazi eserler terc�me edilmistir. Mesud b. Ahmed'in Kelile ve Dimne, S�heyl � Nevbahar adli bu seerler Umur Bey'in emriyle T�rk�eye �evrildi. Yine Ibn-i Baytar'in Camiu M�fred�t�'l-edviye ve'l-agdiye adli eseri Umur Bey'in emriyle terc�me edildi. Aydinoglu Isa Bey de kendi alim oldugu gibi alimleri de himaye etmistir. Onun adina Haci Pasa (Hizir b.Ali) adli �nl� tabib Sif��'l-esk�m ve Dev��'l-�l�m adiyla Arap�a bir tip kitabi telif etmis, Kadi Beyzavi'nin Taval� adli eserine yine serh yazmistir. Isa Bey adina Yusuf b. Muhammed adli bir zat tarafindan Kesfu'l-esr�r al� lisani't-tuy�r ve'l-esr�r adli eser Arap�adan fars�aya terc�me edilmistir. Yine Yakup b. Mehmed bir Husrev � Sirin terc�mesini Isa Bey'e ithaf etmistir. Aydinoglu Isa Bey'in ilim ehline g�sterdigi iyi muamele ve himayenin bir baska �rnegi m�sl�man olmadigi halde Bizans'tan ka�arak kendisine siginan �nl� Bizans Tarih�isi Dukas'in alim olan b�y�k babasina g�sterdigi l�t�fk�r davranislardir. Aydinogullari devrinde kaleme alinan eserler konusunda tesbit edilebilenler dahi beyligin ilim ve k�lt�r alaninda kaydettigi gelismeyi g�stermeye yetmektedir. 7-Imar Faaliyetleri: Aydinogullari Beyligi'nin yerlesim merkezlerinden olan Birgi, Tire ve Ayasuluk (Sel�uk)'ta bug�ne intikal eden mimari eserler bulunmaktadir. Bunlardan Birgi'de Mehmed Bey'in Ulu Cami medrese (712/1312) t�rbesi (734/1334), Tire'de Aydinoglu S�leyman Sah T�rbesi (750/1349), Alihan Medresesi (755/1354) Ibn-i Melek medresesi, Debbaghane Mescidi, Aydinoglu Isa Bey �esmesi, Ayasuluk'ta Aydinoglu Isa Camii (776/1375) en �nemlileridir. Bunlardan baska Ayasuluk'taki Gazi Umur Bey'in kizi Azize Hatun imareti ile Izmir'de C�neyd Bey imareti bulunmaktadir. Bu eserlerden �zellikle Ayasuluk'taki Isa Bey Camii pek kiymetli mimari eserlerden olup mermer isletmeciliginin ve aga� oymaciliginin saheseri sayilmaktadir. Kaynak: Osmanli tarihi |