asd30

II. IZZEDDIN KEYK�VUS (1246-1262)

II. Giyaseddin Keyh�srev �ld�g�nde geride �ocuk yasta �� oglu kalmisti. Bunlardan 11 yasindaki Izzeddin Keyk�vus'un annesi hristiyan bir ailenin kizi olan Berduliye Hatun idi. 9 yasindaki R�kneddin Kili� Arslan'in annesi bir hristiyan, 7 yasindaki Al�eddin Keykubad'in annesi ise G�rc� Hatun idi. Sultan II. Giyaseddin �ok sevdigi G�rc� Hatun'dan dogan Al�eddin Keykubad'i veliaht tayin etmisti. Fakat vezir Semseddin Isfahan�, Celaleddin Karatay ve Semseddin Has Oguz gibi devlet adamlari t�reye uygun olarak yas�a b�y�k olan Izzeddin Keyk�vus'u tahta �ikarmayi kararlastirdilar. Uluborlu (Borgulu) meliki Izzeddin Keyk�vus'u Aksehir'in Altuntas k�y�nde sultan il�n ettiler. Daha sonra Konya'ya getirip Anadolu Sel�uklu h�k�mdari olarak kendisine biat ettiler (1246).

Izzeddin Keyk�vus da diger devlet adamlari gibi ayni yil Mogol tahtina �ikan G�y�k Han'in c�l�s merasimine katilmak �zere Karakurum'a davet edildi. Sel�uklu devletinin ileri gelenleri Ermeni ve Rum tehlikesi y�z�nden sultanin baskentten ayrilmasinin mahzurlu olacagini bildirerek �z�r dilediler ve yerine sehzade Kili� Arslan'i g�nderdiler.

Vezir Semseddin Isfahan� �ok genis yetkilerle devlet islerini nizama koydu. Ancak bu durum fazla uzun s�rmedi. Devlet adamlari arasinda ihtiras ve rekabet y�z�nden b�y�k bir m�cadele basladi. Neticede Semseddin Isfahan� g��l� rakiplerini ortadan kaldirarak iki yil boyunca devlet y�netimine tek basina hakim oldu. Kudret ve n�fuzunu arttirmak gayesiyle de sultanin annesi Berduliye Hatun ile evlendi. Ancak bu evlilik umum� efk�rda tasvip edilmedi ve hanedana karsi saygisizlik olarak telakki edildi. Devlet erk�ni arasinda yeni bazi s�rt�sme ve m�cadelelere sebep oldu. Ancak o sahs� gayretleriyle b�t�n rakip ve d�smanlarini bertaraf ederek �lkeyi huzur ve s�k�na kavusturdu. Bu huzurlu d�nem Ahmed adli birinin Sultan Al�eddin Keykub�d'in oglu oldugunu s�yleyerek isyan etmesiyle bozuldu. Semseddin Isfahan� bu ayaklanmayi bastirmaya �alisirken G�y�k Han'in tahta �ikis merasimine katilmak �zere Karakurum'a giden R�kneddin Kili� Arslan'in Mogol Han'i tarafindan sultan il�n edildigi haber alindi. Semseddin Isfahan� Emir-i �riz Resideddin'i degerli hediyelerle Mogolistan'a g�nderip G�y�k Han'i bu kararindan vazge�irmek istediyse de arzusunu ger�eklestiremedi. Mogol ordusuyla Sivas'a gelen R�kneddin Kili� Arslan burada Sultan il�n edildi ve Erzincan, Kayseri, Malatya, Harput ve �mid'de de kendisine biat edildi(1249). B�ylece Izzeddin Keyk�vus'un ilk saltanat d�nemi sona eriyordu. Vezir bu durum karsisinda yanina Izzeddin Keyk�vus'u alip Al�iyye'ye �ekilerek isyan etmek istedi. Ancak Cel�leddin Karatay buna karsi �ikarak her ne kadar b�yle bir emir geldiyse de biz yine onu sultan olarak taniriz dedi. Bir m�ddet sonra Konya'ya gelen Mogol el�ileri Semseddin Isfahan�'nin �ld�r�lmesiyle ilgili emri getirdiler. Bunun �zerine vezir 25 Mart 1249'da �ld�r�l�p b�t�n serveti m�sadere edildi.

M�STEREK SALTANAT D�NEMI (1249-1254)

Semseddin Isfahan�'nin �ld�r�lmesinden sonra Seyfeddin Toruntay, Sir�ceddin Sarica ve H�sameddin Baycar gibi beyler Kili� Arslan'i saltanattan vazge�irmeye davet ettiler. Ancak o saltanatin kendisine ait oldugunu ve 200 Mogol s�varisinin de bunu teyid i�in Konya'ya geldigini bildirdi. Bunun �zerine Cel�leddin Karatay Kili� Arslan'in adamlarindan T�rkistanli Cemaleddin Huten�'yi baskadi tayin ederek siyas� buhrani ��zmek i�in faaliyete ge�ti ve sarayda yaptigi toplantida "B�y�k kardes dururken �lkenin idaresini k��ge birakmak ne din, ne insanlik ve ne de �rfle bagdasir. B�yle bir hareket halk, halife ve diger milletlerin nezdinde de h�sn � kabul g�rmez. Bu sebeple mesele ancak �� kardesin birlikte tahta �ikmasiyla hutbe ve sikkelerde adlarinin dogum tarihine g�re yazilmasiyla halledilebilir" dedi. Kili� Arslan'in atabegi ve veziri Erzincanli Bahaeddin, Kadi Cemaleddin Huten�'yi bu karara uymaya ve Mogol askerlerini geri g�ndermeye razi etti. Kili� Arslan da bu teklifi kabul etti ve devlet idaresinde bazi yeni tayinler yapildi. Seyfeddin Sarica beylerbeyi, Nizameddin Hursid Vezir tayin edildi. Vezirlikten azledilen Erzincanli Bahaeddin Mogol askerlerinin yanina giderek bu gelismelere cephe aldi ve Celaleddin Karatay'a devlet idaresinin hal� kendi elinde oldugunu ve yeni tayinlere itibar etmemesini istedi.

Ancak Izzeddin Keykavus, Celaleddin Karatay, Seyfeddin Hamid, Semseddin Tugra� ve Em�r-i d�d Fahreddin Ali ile birlikte Aksaray'a dogru hareket etti. R�zbe ovasinda askerlerini topladi. Sultan Kervansarayi'nda iken 10.000 parali asker daha katildi. Kili� Arslan'in beyleri bunu duyunca Sultan Izzeddin Keyk�vus'a, devlet adamlarina ve askerlerine hakaret etmeye basladilar. Neticede bazi gruplar arasinda savas �ikti. Toruntay bazi askerlerle birlikte esir alindi. Kili� Arslan kendi askerlerinin bozguna ugradigini g�r�nce Cemaleddin Huten� ve diger yakin adamlariyla o civardaki bir tepeye �ikti. Arslan Dogmus adli bir bey onlara saldirarak Cemaleddin Huten�'yi �ld�rd� ve Kili� Arslan'in huzuruna varip yer �pt�kten sonra onu Izzeddin Keyk�vus'un huzuruna g�t�rd� (1 Reb��levvel 647/14 Haziran 1249). Sultan kardesini bagrina basti ve bozguncular y�z�nden bu hale d�st�klerini s�yledi. Daha sonra Konya'ya hareket ettiler. Sehir halki sultani Sadeddin K�pek Kervansarayi'nda senlikler yaparak karsiladi.

Alaeddin Kervansarayi yakininda kazanilan bu zaferle Cel�leddin Karatay �� kardesin birlikte sultan ilan edilerek Sel�uklu birligini saglamaya �alismistir. Karatay daha sonra �� kardesin saltanat naibligini birakmis ve hepsinin atabegi olmustur. Necmeddin Nahcivan� gibi d�r�st ve faziletli bir insani vezir tayin ederek devlet islerini yoluna koymustur. Fakat daha sonra sadece sahs� �ikarlarini d�s�nen beylerin ihtiraslari y�z�nden devlet yine bazi g��l�klerle karsi karsiya birakildi. Bu sirada gelen Mogol el�iler Sultan Izzeddin Keyk�vus'un Meng� Han'in huzuruna gitmesini istiyorlardi. Bunun �zerine Izzeddin Keyk�vus maiyetiyle birlikte Kayseri'den Mogolistan'a hareket etti. Fakat Sivas'a varinca Cel�leddin Karatay'in �ld�g�n� (11 Kasim 1254) haber aldi ve geri d�nd�ler. Bu sirada Sultanin halkin kadin ve kizlarina karsi gayr-i ahl�k� davranislari sebebiyle Kili� Arslan'in getirilmesi fikri yayginlasmisti. Bu y�zden sultan Izzeddin Keyk�vus derhal Konya'ya hareket etti. Birbiri ardindan gelen Mogol el�ilerini de muhtelif mazeretler ileri s�rerek geri g�nderiyordu. Sonunda israrlara daha fazla dayanamayarak yerine kardesi Al�eddin'i g�nderdi. Al�eddin'e refakat edenler arasinda bulunan devlet adami ve kumandanlar yol boyunca saltanatin ona ait oldugunu ve kendisini desteklediklerini s�ylediler.

Celaleddin Karatay'in d�rt yildir (1249-1254) sagladigi birlik ve beraberlik onun �l�m�yle son buldu. Mogollar'in baski ve m�dahaleleri, beylerin ve diger devlet adamlarinin sonu gelmeyen istekleri, sultanlarin sahsiyetlerinin zayif olusu y�z�nden �lke devamli bir huzursuzluk i�ine girdi.

Meng� Han'in huzuruna giden Al�eddin Keyk�bad'in sultan olarak d�nmesi ihtimali kuvvet kazaniyor ve bu durum hem Izzeddin Keyk�vus hem de R�kneddin Kili� Arslan'i endiseye sevkediyordu. Sonunda bir rivayete g�re Izzeddin Keyk�vus adamlari vasitasiyla Al�eddin'i Erzurum'da �ld�rtm�st�r. Baska bir rivayete g�re ise eceliyle �lm�st�r.