II. S�LEYMAN SAH (1196-1204) II. Kili� Arslan'in en kuvvetli ogullarindan biri olan s�leyman Sah Konya'yi ele ge�irmek i�in pl�nlar yapmaya basladi. Kardeslerine g�nderdigi mektuplarda tahta �iktigi takdire kendilerini bulunduklari yerlerde melik olarak birakacagini vaad etti. B�ylece onlarin da destegini saglayip Kayseri-Aksaray yolu ile Konya'ya y�r�d�. Sehri d�rt ay kusattiktan sonra Giyaseddin ile anlasti. Buna g�re S�leyman Sah Sultan'a, �ocuklarina, em�rle-rine ve hazinesine dokunmayacagina ve istedigi yere gitmesine m�saade edecegine s�z verdi. Iki kardes anlasma sartlarina bagli kalacaklarina yemin ettikten sonra Giyaseddin Konya'dan ayrildi. S�leyman Sah 7 Ekim 1196'da sehre girerek Sel�uklu tahtina oturdu. Giyaseddin Keyh�srev Konya'dan ayrilirken iki oglu Izzeddin Keykavus ve Al�eddin Keykubad'i sehirde birakmisti. S�leyman Sah yegenlerine ilgi g�sterip diledikleri sekilde hareket edebileceklerini s�yledi. II. S�leyman Sah �nce kardeslerinden Argun Sah ve Berkyaruk Sah'a karsi sefere �ikip Amasya ve Niksar'i topraklarina katti (594/1197). Elbistan meliki Mugiseddin Tugrul Sah da kendisine tabi oldugunu bildirdi. B�ylece Malatya meliki Kayser Sah ile Ankara meliki Mesud hari� b�t�n kardesleri S�leyman Sah'a baglilik arzetmis oluyorlardi. S�leyman Sah'in dahili meselelerle ugrasmasini firsat bilen Bizans imparatoru III. Alexios dogrudan Sel�uklu topraklarina tecav�z edemedi. Ancak Giresun'da batan bir gemiyi kurtarmak �zere g�nderdigi donanma Samsun limanindaki gemilere saldirdi. Mallar yagmalandi. Bunun �zerine t�ccarlar S�leyman Sah 'a sik�yette bulunup yardim istediler. Sultan bir el�i g�nderip mallarin iadesini ve anlasma yapilmasini istedi. Neticede Bizanslilar T�rklere yillik vergi �demeyi ve t�ccarlarin mallari i�in de tazminat �demeyi kabul ettiler. S�leyman Sah kardeslerini kendine tabi kildiktan sonra taht kavgalarindan istifade eden Ermenilerin �zerine y�r�d�. Ermeni krali Leon Toroslari asarak Kayseri y�resine kadar gelmis ve bazi kaleleri ele ge�irmisti. Bunun �zerine 1199 yilinda Ermenilere karsi harekete ge�en S�leyman Sah isgal edilen Sel�uklu kalelerini geri aldi. Kilikya Ermeni Kralligi Anadolu Sel�uklularina tabi oldu. G�rc�lerin s�rekli olarak T�rk topraklarina saldirmalari �zerine II. S�leyman Sah 598 (1202) tarihinde G�rcistan seferine �ikti. Dogu Anadolu'da tabi h�k�mdar ve beylere de haber g�nderip kendisine katilmalarini istedi. Bu sirada Erzurum Saltuklu h�k�mdari Al�eddin Meliksah'i da huzuruna �agirdi. Meliksah Sultan'i Erzurum yakinlarinda b�y�k bir t�renle karsiladi. Bazi tarih�iler onun sultani karsilamada kusurlu davrandigi ve ge� kaldigi i�in tevkif edildigini s�ylerken diger bazi kaynaklar da baris m�zakereleri sirasinda tevkif ve hapsedildigini ifade ederler. 25 Mayis 1202 tarihinde Erzurum'a giren Sultan R�kneddin S�leyman Sah Saltuklu h�k�mdarini hapsedip b�t�n topraklarina el koydu ve bu y�reyi kardesi Elbistan meliki Tugrul Sah'a ikta ederek Saltuklu hanedanina son verdi. Sultan S�leyman Sah Erzurum'u aldiktan sonra asil hedefi olan G�rcistan �zerine y�r�d�. Sel�uklu ordusu Mecingerd kalesi civarinda ordug�h kurdu. Fakat ordug�hta istirahat halinde iken G�rc�lerin baskinina maruz kaldi ve agir kayiplar verdi. G�rc�ler Sel�uklu ordug�hina h�cum ederek �ok miktarda ganimet ele ge�irdiler. T�rk birlikleri ordug�htan ayrilip daha uygun bir m�dafaa mevkiine �ekilirken Sultanin �etrini (saltanat semsiyesi) tasiyan g�revlinin (�etrd�r) ati t�kezleyip �etr yere d�st�. Bunu g�ren em�r ve askerler sultanin basina bir musibet geldigini sanarak korkuya kapildi ve dagildilar. Bizzat S�leyman Sah orduyu toplamak i�in seferber olduysa da netice alamadi ve T�rk ordusu agir kayiplar verdi. S�leyman Sah Tugrul Sah ve bazi beyleriyle Erzurum'a d�nd�. G�rc�ler ordug�hi isgal edip sayisiz esya ve lev�zim, altin ve g�m�s kaplar, �adirlar, halilar, at, katir ve deveyi ganimet aldilar. Esir d�senler arasinda Erzincan Meng�c�kl� Beyi Behram Sah da vardi. Onu, fidyesini �deyerek kurtardilar (1202). G�rcistan maglubiyetine ragmen S�leyman Sah Annadolu'da sagladigi birligi devam ettirmistir. G�rc�ler de T�rk topraklarini istilaya cesaret edememislerdir. Intikam hissiyle dolu olarak ikinci defa G�rcistan �zerine y�r�rken 6 Temmuz 1204 tarihinde (6 Zilkade 600) Konya-Malatya arasinda �lm�s ve Konya kalesindeki K�mbedhane'de defnedilmistir. G�rc�ler onun �l�m�n� firsat bilerek 1205'te Malazgirt, Ercis ve Samankale'ye kadar olan topraklari isgal etmislerdir. Ancak Erzurum meliki Tugrul Sah Ahlatsahlar'dan Begtimur ile birlikte G�rc�leri bozguna ugratmislar ve G�rcistan i�lerine kadar ilerleyerek �ok sayida esir ve ganimetle geri d�nm�slerdir. S�leyman Sah yaklasik 8 yil s�ren saltanati sirasinda �lkede mill� birligi saglamis, hudutlarini doguda G�rcistan'a, kuzeyde Karadeniz sahillerine kadar genisletmis, Meng�c�kl�, Artuklu, Eyyubi h�k�mdarliklarini ve Kilikya Ermeni kralliklarini kendisine tabi kilmistir. S�leyman Sah y�ksek devlet adamligi vasiflarini haiz, engin k�lt�rl� ve sair bir h�k�mdardi. Diger bir�ok T�rk h�k�mdari gibi o da alim, sair ve sanatk�rlari himaye etmistir. S�leyman Sah'in ani �l�m� �zerine n�fuzlu kumandanlari oglu III. Izzeddin Kili� Arslan'i h�k�mdar ilen ettiler. �ocuk yasta Sel�uklu tahtina �ikan III. Kili� Arslan tahti sekiz ay sonra amcasi I. Giyaseddin Keyh�srev'e terk etmek zorunda kaldi (1205). Kaynak: Osmanli tarihi |