asd11

Kili� Arslan ve m�ttefikleri bu zaferi kutlarken ikinci bir ha�li ordusunun Anadolu'yu ge�erek Konya'ya dogru yol aldigini �grendiler. B�t�n T�rk kuvvetleriyle birlikte tepeler ve ovalar �zerinden bu ha�li ordusunu takibe koyuldular. Yol boyunca araliksiz T�rk h�cumlarina maruz kalan s�valyeler Konya'ya gelmis fakat sehrin g��l� bir T�rk garnizonu tarafindan korundugunu g�rm�slerdi. Muhasaradan bir sonu� alamayinca Eregli'ye hareket eden Ha�lilar yol boyunca siddetli susuzluk �ektiler. 300 kisi yolda �l�rken digerleri de �ok bitkin ve perisan d�sm�slerdi. Konya'dan ayrildiktan 3-4 g�n sonra 13-16 Agustos'ta Kili� Arslan ve m�ttefikleri tarafindan kusatilip imha edildiler. Kurtulabilenler sefalet i�inde ve b�y�k zorluklarla yollarina devam edip Antakya'ya ulasabildiler.

Kili� Arslan'in m�ttefikleriyle birlikte kazandigi bu zaferden hemen sonra Aquitanyalilar ve Bavyeralilardan olusan ��nc� bir ha�li ordusunun Anadolu'ya girdigi �grenildi. Kili� Arslan Lombardlar'a yaptigi gibi bu orduyu da y�r�y�sleri sirasinda yipratmak i�in Ha�lilarin ge�ecekleri b�lgeleri tahrib etti. Sultan Eregli'ye dogru geri �ekilirken b�t�n T�rk birliklerini toparladiktan sonra bu b�y�k ha�li ordusuyla savasa girmeyi d�s�n�yordu. Ha�lilar Eyl�l ayi basinda Eregli yakinlarina kadar geldiler. Eregli suyunun kenarinda kismen bataklik olan arazide cereyan eden savasta Ha�lilar agir bir bozguna ugradilar. Canlarini kurtarabilen az sayidaki kisiler daglara �ekildiler. Aquitanyali Fransizlar ve Bavyerali Almanlardan olusan ��nc� ha�li ordusunun da bu sekilde pusuya d�s�r�lerek imha edilmesiyle 1101 yili ha�li seferi T�rklerin kesin zaferiyle noktalanmis oluyordu. Kazanilan bu zafer T�rklerin Anadolu'daki varliklari a�isindan bir d�n�m noktasi teskil etmekttedir. Kili� Arslan, G�m�stekin Gazi, Ridvan ve Artuklu Belek Gazi gibi �ok sayida T�rk emiri �� ha�li ordusunu da birbiri arkasindan bozguna ugratmakla Anadolu'nun T�rk vatani oldugunu kesin olarak ortaya koymus oluyorlardi. Artik Anadolu topraklari Ha�li tehdidinden kurtulmus ve ha�lilarin Anadolu'da toprak ele ge�irme emelleri yikilmisti.

KILI� ARSLAN VE D�NISMENDLILER

D�nismendliler 1071-1178 yillari arasinnda Sivas, Amasya, Tokat ve Malatya ile civarlarinda h�k�m s�ren bir T�rk beyligidir. Sultan I. Kili� Arslan'in Ha�lilarla mesgul oldugu sirada Danismendli G�m�stekin Gazi 1100 yilinda Ermeni Gabriel'in elinde bulunan ve daha �nce Sultan Kili� Arslan tarafindan da muhasara edilmis olan Malatya'ya h�cum etti. Zor durumda kalan Gabriel ha�li reislerine haber g�nderip acil yardim istedi. Bunun �zerine Antakya prinkepsi (prens) Bohemund yola �ikarak D�nismendli G�m�stekin Gazi �zerine y�r�d�. Fakat magl�p oldu ve esir alinarak �nce Sivas'ta daha sonra da Niksar'da hapsedildi. Bu durum Isl�m d�nyasinda b�y�k bir sevin� uyandirdi. Ha�lilar ise �ok b�y�k endiseye kapildilar. Bohemund'u kurtarmak i�in harekete ge�en bir ha�li ordusu yukarida temas edildigi gibi 1101 yilinda Ankara'yi zaptederek yol boyunca pek�ok k�y ve kasabayi tahrip ve yagma etti. Ayni maksatla harekete ge�en baska bir ha�li ordusu da Anadolu topraklarina girmisse de D�nismendli G�m�stekin Gazi Halep Sel�uklu meliki Ridvan ve diger em�rlerle isbirligi yapan Sultan Kili� Arslan bu ha�li ordusunu Merzifon yakinlarinda tamamen imha etmistir. Ne yazik ki bu gelismeler Anadolu Sel�uklulariyla D�-nismendliler arasindaki isbirligi ve ittifakin bozulmasina sebep olmustur.

M�sterek d�smanin imh� edilmesinden sonra 1102 yilinda Malatya'yi ele ge�iren Danismendli G�m�stekin Gazi ile Sultan Kili� Arslan arasinda rekabet basladi. 1103 tarihinde Maras yolu ile Antakya �zerine y�r�mekte olan Kili� Arslan Danismend Gazi'nin Bohemund'u 100 bin dinar fidye karsiliginda serbest biraktigini, esirler arasinda bulunan Richard'in da saliverilmesi maksadiyla imparator Alexios Komnenos ile m�zakereye giristigini �grenince hem Anadolu Sel�uklu Sultani hem de m�ttefiki olmasi itibariyla alinan fidyeniin yarisinin kendisine verilmesini istedi. Fakat G�m�stekin Gazi bu teklifi reddedince onun �zerine y�r�d� ve 1103 yilinda magl�p ettti.

G�m�stekin Gazi'nin 1104 yilinda �l�m� �zerine Kili� Arslan Malatya'yi muhasaraya basladi. Ona mukavemet edemeyecegini anlayan G�m�stekin Gazi'nin oglu Yagisiyan 2 Eyl�l 1106 tarihinde (bazi rivayetlere g�re 2 Eyl�l 1105 tarihinde) sehri teslim etmek zorunda kaldi. Bu olay D�nismendliler'in Anadolu'da giderek artmakta olan n�f�zunu kirdi ve Anadolu Sel�uklulari'nin doguda yayilmalari i�in m�sait bir ortam hazirladi.

Kili� Arslan doguda istil� harek�tina ge�meden �nce bati sinirlarini emniyet altina alma ihtiyacini hissettti. Bu maksatla Bizans imparatoru Alexios Komnenos ile ha�lilara karsi anlasti ve g�nderdigi birliklerle Bizans ordusunun Bohemund'u magl�p etmesine yardimci oldu.

B�Y�K SEL�UKLULARLA �ATISMA VE KILI� ARSLAN'IN �L�M�

Kili� Arslan'in doguya dogru yayilma politikasi onu B�y�k Sel�uklularla �atismaya itti. Sultan Berkyaruk ile Muhammed Tapar'in uzun yillar devam eden m�cadelelerinden sonra Berkyaruk'un 1104 yili sonlarinda �l�m� ve Musul'da meydana gelen olaylar Kili� Arslan'in B�y�k Sel�uklu topraklarini ele ge�irme �midini artirdi. Kili� Arslan'in genisleme politikasi Arslan Yabgu ve Mikailogullari arasindaki ailev� rekabetin yeniden alevlenmesine sebep oldu. Kili� Arslan'i sarka dogru genislemeye sevkeden baska bir sebep de Isl�m medeniyeti sinirlari i�inde gelismekte olan dogunun bu d�nemde Anadolu'ya g�re �ok ileri seviyede olmasiydi. Bu sirada Meyy�farik�n (Silvan) em�ri Ziyaeddin Muhammed Sultan Kili� Arslan'i �lkesine davet ederek ona baglilik arzetti. Anadolu'daki diger beyler de ona itaatlerini bildirdiler (1105).

Sultan ertesi yil Urfa'yi kusatti. Fakat sehir m�stahkem surlarla �evrili oldugu i�in netice elde edemedi ve ��k�rm�s'�n adamlarinin daveti �zerine Harran'a gitti. Ha�lilar karsisinda zor durumda kalan m�sl�man halk Kili� Arslan'in Urfa'yi kusatmasini ve Harran'a gelisini sevin�le karsiladilar. Fakat sultan hastalanip Malatya'ya d�n�nce Urfa muhasarasi da sarka yayilma harek�ti da neticesiz kaldi.

B�y�k Sel�uklu h�k�mdari Muhammed Tapar em�r ��k�rm�s'�n vaad ettigi hizmet ve mal� yardimdan vazge�mesi �zerine Musul ve civarini Huzistan ve Fars arasindaki b�lgeyi istil� edip halka zalimce davranan Emir �avli Sakavu'ya ikt� etti. ��k�rm�s �avli'nin Musul'a dogru yola �iktigini duyunca ona karsi asker toplamak i�in harekete ge�ti. Dostlarina da haber g�nderip yardim istedi. Erbil hakimi Eb�'l-Heyca cevabinda �abuk davranirsa kendisi ile birlikte hareket edebilecegini aksi halde �avli'ya katilmak zorunda kalacagini bildirdi.

��k�rm�s bu tavsiyeyi yerinde bulup hemen yola koyuldu ve Erbil'e bagli bir k�yde Eb�'l-Heyca'nin askerlerinin kendisine iltihak etmesini sagladi. �avli'nin yaninda 1000 kisilik ��k�rm�s'�n ise 2000 kisilik s�vari birligi vardi. ��k�rm�s galip geleceginden s�phe etmiyordu. Savas baslayinca �avli ��k�rm�s'�n merkezde bulunan kuvvetlerine saldirdi ve onlari perisan etti. ��k�rm�s tek basina kaldi, fel� oldugu i�in ata binemiyor ve bir sedye i�inde tasiniyordu. Nihayet esir alinarak �avli'nin huzuruna g�t�r�ld�. ��k�rm�s'�n esareti ve askerlerinin yenik d�st�g� haberi Musul'a ulasinca oglu Zeng�'yi onun yerine em�r tayin ettiler. Sehrin ileri gelenleri ittifakla onu destekleme karari aldi. Kale m�stahfizi Kizoglu ��k�rm�s'e ait at ve mallari askerlere dagitti. Hille Arap em�ri Seyf�'d-Devle Sadaka'ya, Kili� Arslan'a ve Bagdat sahnesi Aksungur el-Borsuk�'ye haber g�nderip �avli'yi sehre sokmamak i�in kendisine yardimci olmalarini istedi.

Kizoglu mektubunda yukarida adi ge�en sahislarin hepsine yardima geldikleri takdirde sehri kendilerine teslim edecegini bildirmisti. Seyf�'d-Devle Sadaka bu teklifi kabul etmemis ve sultan Muhammed Tapar'a bagli kalmayi uygun g�rm�st�. �avli yanindaki em�rlerle Musul'u muhasaraya basladi. Askerler Em�r ��k�rm�s'� her g�n katir sirtinda dolastiriyor ve "Sehri teslim edin beni de bu durumdan kurtarin" diye nida ettiriyorlardi.