| Yıldızların
adlandırmalarına ve yıldız kataloglarına kısaca değindikten sonra ,gelelim yıldız
kümeleri ,bulutsular ve gökadaların adlandırılmalarına.Bu gökcisimleri için
hazırlanmış birçok katalog olmasına karşın ,özellikle amatör gökbilimciler
tarafından en çok kullanılanları Messier Kataloğu ve NGC'dir.(New General Catalogue) Charles Messier ,1700'lü yıllarda yaşamış bir Fransız gökbilimcidir.Bir kuyruklu yıldız avcısı olan Messier ,öteki gök cisimlerini , yani yıldız kümeleri ,gökadaları ve bulutsuları ,kuyrukluyıldızlarla karıştırmamak için bir katalog hazırladı.Messier kataloğu olarak bilinen bu katalog,110 gökcisminden oluşuyor.Bu katalog,çoğunluğu kuzey yarım kürede yer alan bulutsu,yıldız kümesi ve gökada gibi çeşitli, en parlak gökcisimleri yer alıyor.Aslında , Charles Messier'ın amacı ,bu yıldız kümeleri , bulutsular ve gökadaları gözlemek değil , kuyrukluyıldızlara karıştırmamak amacıyla onların yerlerini belirlemekti.Çünkü , bu gökcisimleri , özellikle de küçük teleskoplarla bakıldığında kuyrukluyıldıza benzetilebilir. Messier,15 kuyrukluyıldız keşfine imza attı;ancak , bunların çoğu bugün anımsanmıyor.Messier Kataloğu, yaklaşık iki yüzyıl önce hazırlanmış olmasına karşın ,içerdiği gökcisimleri , amatör (bazen de profesyonel) gökbilimcilerin en çok gözledikleri gökcisimleridir. Messier kataloğundaki gökcisimlerinin sırası,sağ açıklık sırasına bağlı değildir.Messier onları , keşif sırasına göre numaralandırmış ve numaranın önüne bir 'M' harfi koymuştur.Örneğin,Andromeda Gökadası Messier Kataloğu'nda M31 olarak adlandırılmıştır.En ünlü Messier cisimleri arasında ,Ülker Açık Yıldız Kümesi M45, Herkül'deki küresel Küme M13,Orion Bulutsusu M42 vardır.Uygun gözlem koşullarında ,Messier Kataloğundaki gökcisimlerinin çoğu, 7x50'lik bir dürbünle gözlenebilmektedir.70-80 mm çaplı bir teleskoplaysa, bu gökcisimlerinin hepsi görülebilir. Sadece yıldız kümeleri ,bulutsular ve gökadalar için hazırlanmış kataloglar arasında,Messier kataloğundan çok daha kapsamlı olan ,Danimarkalı gökbilimci John Dreyer tarafından hazırlanan NGC'dir.Adında 'New' yani 'Yeni' sözcüğü bulunmasına karşın, bu katalog 110 yıl önce hazırlanmıştır.NGC'deki gökcisimleri, sağ açıklıklarına göre sıralanmışlardır.Başlangıçta 7840 gökcismi içeren katalog ,daha sonra yine Dreyer tarafından yeniden düzenlenerek Index Catalogues(IC) adını aldı.IC ile 13 226 gökcismi kataloglandı.NGC kataloğu, günümüzde de yeni düzenlemeleriyle kullanılmaktadır.Özellikle de amatör gökbilimiciler ,Messier kataloğu çok az gökcismi içerdiğinden , bu katalogtan sonra ,NGC'yi kullanırlar.7x50'lik bir dürbünle ,NGC'de yer alan gökcisimlerinin parlak olanlarını görmek mümkün.200mm çaplı bir teleskopla bu katalogda yer alan gökcisimlerinin tümünü görülebilir. |