W artykule Jacka Trznadla "Czy antysemityzm skomunizował Polskę? - na marginesie książki 'Sąsiedzi' Grossa" opublikowanym w "Życiu" z 10.05.2001 zauważyłem w wielu fragmentach co najmniej dziwne sformułowania.

Otóż Trznadel pisze m.in.:

"miałem wielu bliskich i przyjaciół, którzy przeszli przez getto warszawskie. I wiem, że Żyd, który znalazł się po aryjskiej stronie, nie bal się bezpośrednio - jako swego głównego wroga - funkcjonariuszy SS, Einsatzkommanda czy Gestapo. On bal się donosicieli Polaków. Tych, stanowiących najgorszy motłoch, podlegający wyrokom sadów podziemnych, bezsilnych, by skazać wszystkich. "

Cóż oznacza ten tekst? Nic innego, jak rozpowszechnianie poglądu, że tzw. szmalcownikow było wśród Polaków tak wielu, że nawet sady podziemne były bezsilne. Dowodzi tego również to, że Żyd uciekający z getta miał się niby bać głownie "donosicieli Polaków". Tezę tę rozpowszechnia Trznadel w swym artykule powołując się także na przytoczone książki żydowskich autorów Stefana Chaskielewicza i Izaaka Dreimera vel Wieslawa Dobrowolskiego. W sumie jest to dość często spotykany obraz, którego rozpowszechnianie i utrwalenie jest popularne właśnie wśród Żydów. Swoja droga ciekawa w tym względzie wydaje mi się uwaga Trznadla o tym, że "miał wielu bliskich" w getcie.

Zarzuty kierowane obecnie wobec jakiegoś anonimowego "polskiego motłochu", który to miałby się odznaczać "strasznymi cechami" są przykładem upowszechniania gołosłownych i niesprawiedliwych uogólnień wobec Polaków. Gdy brakuje bowiem konkretnych argumentów, konkretnych zarzutów wobec konkretnych osób - oszczerstwa żydowskie kierują się na anonimowa "hołotę" i równie anonimowy "polski motłoch" ze szczególnym podkreśleniem słowa POLSKI! Takie postępowanie zauważyć można wyraźnie także w sprawie Jedwabnego, gdzie po mocnym uderzeniu Grossa w "społeczność polska" następuje złagodzenie w kierunku "polskiego motłochu" - tak wiec nie wszyscy są już winni, a jedynie "motłoch", ale ze to "polski motłoch", tego się już nie da zaprzeczyć. Motłoch bowiem nie ma nazwisk, motłochowi nie trzeba niczego udowadniać, no i najważniejsze: motłoch nie może się bronić, a dodatkowo nikt przyzwoity nie będzie się przecież solidaryzował z motłochem. Tym sposobem można przeforsować każdy, nawet najbardziej absurdalny zarzut, tak jak przykładowo te z książki Grossa.

Swoisty sposób opisywania rzeczywistości zauważyć można przykładowo także w jednym z pierwszych akapitów:

"Oczywiście pierwsza, nie odwrócona cześć tego wniosku, nigdy nie była wnioskiem historyków, a nawet "powszechnie uznana klisza", nie była także uogólnionym przekonaniem społecznym co do pierwszej przyczyny",

gdzie pisze on o absurdalnej tezie Grossa:

"odwracając powszechnie uznana klisze na temat tego okresu i jako zaczyn komunistycznych porządków w Polsce wskazując nie tyle na Żydów, co na antysemitów"

niemniej nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż właśnie "zaczynem komunistycznych porządków" w Polsce powojennej byli właśnie Żydzi napływający do niej wraz z armia sowiecka i przez nią wspierani. Nie przez przypadek określenie "Żydokomuna" miało także w tym okresie swoje pełne uzasadnienie i powszechne zastosowanie. Dziwie się więc, iż Trznadel nie zauważa tego, a nawet wprost neguje stwierdzenia historyków.

I choć ma on częściowo racje pisząc:

"Nic nie wskazuje, że społeczeństwo polskie wolne od narzuconej z zewnątrz przemocy (nazistowskiej czy komunistycznej) oparłoby swoją władzę, w jakimkolwiek miejscu struktury tej władzy, na elemencie kolaboracyjnym (pronazistowskim, antysemickim czy prokomunistycznym). ",

to jednak trzeba ze zdziwieniem chyba zauważyć, iż do "elementów kolaboracyjnych" włącza, nie wiadomo skąd i po co, "antysemitów". Naturalnie w Wolnej Polsce wcześniejsza kolaboracja z okupantami, zarówno niemieckimi, jak i rosyjskimi nie byłyby w żaden sposób nagrodzone jakimkolwiek udziałem we władzy, to jest oczywiste. Natomiast pakowanie "antysemitów" na siłę do kategorii "elementów kolaboracyjnych" jest w tych rozważaniach całkowicie pozbawione sensu. Nie ma tez najmniejszego sensu wymienianie jedynie antysemityzmu jako ewentualnego powodu kolaboracji z okupantem, bo takich powodów mogło być dziesiątki, a antysemityzm wcale nie musiał odgrywać tu znaczącej roli. Tak wiec i w tych akapitach przejawia się specyficzne podejście Trznadla do tematyki żydowskiej.

Także wielka wyrozumiałość dla Grossa z całym bagażem jego kłamstw, wyrażająca się słowami:

"wnioski są mylne, podyktowane bowiem zostały rozpaczą badacza, który raz jeszcze zagłębił się w nieludzkie okoliczności 'Endlösung'"

wydaje mi się w świetle rodzaju kłamstw oraz udowodnionego wybiorczego traktowania źródeł przez Grossa, jak również jego wyjątkową odporność na ujawnione fakty zaprzeczające jego książkowym oszczerstwom, nie dają mi powodu, aby zaliczyć artykuł Trznadla do artykułów pozytywnie wnoszących cos nowego do całej tej historii jedwabinskich oszczerstw. Powtórzenie bowiem kilku komunałów na temat heroizmu polskiej walki nie jest wystarczające do tego, aby zniwelować próbę budowania fałszywych opinii sugerujących z jednej strony powszechność polskiego szmalcownictwa, a z drugiej wyraźnie pomniejszającą zasługi Żydów dla wprowadzenia w Polsce obcego, narzuconego systemu. Systemu, którego ofiarami byli w pierwszych latach powojennych najwięksi patrioci, systemu, który błędnie nazywany "stalinowskim", osiągnął swoje szczyty już po śmierci samego Stalina, w czasach, w których u władzy w Polsce byli wciąż bardzo liczni Żydzi.

Wlodzimierz Kałuża

Powrot