|
|
|
|
|
|
Her Ülkücünün Alperen
Olmasi Dilegiyle |
|
SEYH
SAMİL
Dagistanli meshur bagımsızlık kahramani SEYH SAMİL 1767 de
Dagistanin Gimri köyünde dogdu. Baba tarafından Avar türklerinden
ana tarafindan da Kumuk türklerinden olan SEYH SAMİL 30
yasina kadar tefsir, hadis fikih edebiyat tarih ve fen
bilgileri ogrendi. SEYH SAMİL Said Herkaniden zahiri ve
Cemalettin Kumuk-i’den zahiri ve batini bilimleri tahsil
etti. Daha sonra bilgisini artırmak icin Bagdata giderek
Mevlana Halidi Bagdadi’den ders aldı.
Memleketine dondukten sonra çocukluk arkadasi Gazi
Muhammed’in ruslara karsi yürüttüğü bagimsizlik
mucadelesine katılan SEYH SAMİL 1830’da Gazi Muhammedin ;
1834’te de onun yerine gecen Hamza Beyin oldurulmasi üzerine
imamliga secilen SEYH SAMİL bu sırada Kafkasyada bir kac
koldan saldırıya gecen General İveliç ve General Fese
komutasindaki rus ordularini yenilgiye ugrattı. Bunun sonucu
ruslarla barıs yapılırken bircok kabile Samilin yanına
gecti. Rus birliklerinin yeniden saldırıya gecmesi üzerine
Samil birliklerini Ahulgo’da topladı. General Grabbe nin 13
bin kisilik orduyla yaptigi kusatma 2 ay suren kanlı
carpismalara sahne
oldu. SEYH SAMİL’in oglu Cemaleddinin ruslara rehin
verilmesi karsiliğinda baris yapildi. Ancak Samil Grabbe nin
teslim olma teklifini kabul etmeyince ruslar tekrar Ahulgo ya
salsırdı. Fakat Samil kacmayı basardi. Daha sonra Hacı
Murat’ın kendi safina gecmesiyle daha da guclenen Seyh
Samil mucadelesini tüm bölgeye yaydi.
Yanında dindar ve cesur kisilerden meydana gelen bin kisilik
bir muhafiz birligi bulunan Samil mucadele icin gerekli
silahlari İran ve Osmanlı Devletinden alıyordu. Ayrıca
derbent yakinindaki Kubaci de kayaliklar arasına
yerlestirilmis buyuk bir silah imalathanesi vardı. Samile
karsi yapılan saldırılardan sonuc alınmaması üzerine Rus
Harbiye Nazırı Çernisov 1843 ilkbaharında Tiflise
gonderildi. Samil karsisinda basarısız olan General Grabbe
gorevden alınarak bas komutanliga Vorontsov getirildi.
Kafkasyadaki rus kuvvetlerinin sayisida 160 bin kisiye cıkarıldi.
General Vorontsov 1845’de Darga da bulunan Samilin üzerine
yürüdü. Samilin gerilla savasi taktiği karsisinda ancak
buyuk zayiyatlarla Darga’ya ulasabilen Vorontsov 25 Temmuz
1845’te donuse gecti. Dargayı bırakarak daglara cekilmis
olan gerilla savasi neticesinde rus ordusunda 3 general 195
subay ve 3 bin 433 asker olduruldu. Vorontsov Samil
kuvvetlerinin bulundugu ormanları yakarak tahrib ettiysede
bundan netice alamadı.
Bu sırada Seyh Samil ile arası acılan Hacı Murat 1851’de
ruslara teslim olması Samilin gucunu zayıflattı. Samil 1852
de 14 bin kisilik gucuyle Terek nehrini gecerek Kabardeyi ele
gecirmesine ragmen burada tutunamadi.
Osmanlilar ile Kirim Savası baslayınca Rusların bolgedeki
gucu zayıfladi. Yapılan plana gore seyh Samil tiflis uzerine
yuruyecek muttefik turk fransız ve ingiliz kuvvetleri
karadenizin batısından ve guneyinden Ermenistan uzerine
taaruz edecekti. Ancak gerekli yardımın yapılmaması yüzünden
Samiln Tiflise yürüyüsü yarım kaldı. Buna ragmen Samil
kirim savasinin sürdügü sırada iki gürcü prensini kacırarak
bunlarla Ruslarin elinde bulunan oglu cemaleddin’i takas
etti. Kirim savasi sonrasında yeniden kafkaslardaki saldırılarını
yogunlastıran Ruslar Baskomutanlıga Baryatinski’yi
getirdiler.
Rusların İran ve Türkiye sinirlarini kontrol altına alarak
Samilin buralardan yardım almalarını engellemesi üzerine
Samil tüm müslümanları kanının son damlasına kadar
mucadeleye cagırdı. Bütün hazinelerini de Andı daglarının
ortasında bulunan Ezan gölüne gömdürdü.
5 kola ayrılan
Rus ordusu ilk saldırıyı 1856’da Cecenler üzerine yaptı.
Cecenler saldırıya 2 yıl dayandı. Seyh Samil bir cok
savastan sonra Vedeno Kalesine cekildi. Cecenistanin dusmesi ,
Samil icin büyük kayıp oldu. Ruslar Samilin 7 bin kisiyle
savundugu Vedeno Kalesini kusattılar. Agır rus topcu atesi
altında eriyen Samil kuvvetleri daglara cekildi.
Giderek
kuvvetlerinin sayisi zalan Samil 30 Agustos 1859’da son sıgınagı
olan Gunib de kusatıldı. Kalede 400 kisilik bir mucahit
gucuyle kalan Samil Ruslara karsi direndi. Ancak agir top
atesi karsisinda gucunu iyice kaybeden Samil 6 Eylul 1859’da
iki ogluyla birlikte Ruslara teslim olmak zorunda kaldi.
Ruslar Seyh
Samil'e karsi iyi davrandilar. Car 2. Aleksandr tarafından
kabul edilen Samil 1869’a kadar Moskova yakinlarinda
Kaluga Sehrinde oturdu. Daha sonra Rus carinin izin vermesi üzerine
hacca gitmek üzere Rusyada ayrıldı. İstanbula gecen Samil
Sultan Abdulaziz’in misafiri oldu. Ardindan Misira gecen
Samil daha sonra hac icin mubarek topraklar gitti. 1871’de
medinede vefat eden KAFKAS KARTALI SEYH SAMİL Cennet-ul
Baki kabristanına defnedildi.
Seyh Samil’in oglu Mirliva Gazi Samil Pasa osmanlı hizmetine girdi.
1877-1878 Osmanlı Rus savası sırasında kafkas cephesinde
suvari tugayına kumanda etti. Seyh Samilin medinede yasayan
torunlarindan Said Samil sonradan İstanbula geldi ve 1980’ de burada vefat etti.
