Vientiane, maandag 8 juli 2002. 18:30 uur.
Liefde in Laos...?
Na twee dagen deze alleraardigste stad verkend te hebben weer even de laatste indrukken. Ik heb besloten om morgen Vientiane te verlaten. Er is niet zo veel te zien, ofschoon de sfeer er prima is. Ik kom er nog terug na mijn bezoek aan het noordoosten van Laos.
De eerste dag, na al wat gewend te zijn geraakt aan de bedelaars en straatverkopers, heb ik de stad op allerlei manieren doorkruist met mijn fototoestel in de aanslag. Ik kwam een prachtig kaartenwinkeltje tegen waar ik mooie ansichtkaarten van Laos en Vientiane en de Vientiane Times kocht. Een engelstalige krant van de regering, maar zeer lezenswaardig. Na een aantal uren rondegedoold te hebben belandde ik op het terras van Restaurant Xayoh. Er staat zachte 70-er jaren muziek op en ik ga aan een hardhouten tafel zitten met uitzicht op het Nationaal Museum en the Lao Cultural Hall een enorm groot , luxe en splinternieuw gebouw Ik bestel een Beerlao van de tap en ga lezen in Mulisch. Na een tijdje kijk ik op om van mijn glas te drinkenen daarmee meteen in de donkere ogen van een Laotiaanse vrouw, een goede veertiger schatte ik haar meteen deskundig in. Ze zat tegenover een westerling met een brede rug en een biefstukkleurige nek. Misschien was het wel een echtpaar? Dat kon ik niet zien. Ik keek haar recht in de ogen terug en knipoogde voor de grap. Terwijl ze met haar man zal ik hem maar even noemen in gesprek was keek ze steeds langs hem heen naar mij. Ik schrok er even van en deed mijn best om bij Mulisch te blijven die net iets ingewikkelds over de hemel zat te beweren. Intussen werd er een bekend nummer van James Brown gedraaid, maar dat zal wel weer toeval zijn. Ongewild keek ik steeds weer op, niet in de laatste plaats om van mijn glas te drinken. De vrouw keek steeds vriendelijk glimlachend terug en ik had al meteen spijt van die knipoog. Toen de man waarvan de benen op kippenvlees leken zo wit, even wegging probeerde ik stug door te lezen. Ik had hier toch niet met een vrouw van lichte zeden te doen? Aan haar fragiele postuur te zien was deze wel heel licht. De man kwam terug, verzette zijn baseballpetje naar grappig scheef en zette zijn meer dan 60-jarige lijf met kalend biefstukhoofd weer tegenover de vrouw. Ik had er nog steeds geen idee van in welkeverhouding de twee tot elkaar stonden. Was het een callgirl, was het zijn vrouw en hadden ze kinderen op de Universiteit van Wisconsin en waren ze er even uit, ik had geen idee? De schrik sloeg me helemaal om het hart toen hij wegging, mij een tafel verder met de vrouw die steeds naar me zat te kijken achterlatend. Hij zwaaide bescheiden naar haar nadat hij de rekening betaald had. Ik durfde nu niet meer op te kijken, las stug verder in mijn boek en ook toen de vrouw opstond en wegreed op haar bromfiets keek ik niet op of om. Ik zag me daar toch niet zitten in het openbaar met een Latioaanse vrouw terwijl anderen daar veel minder moeite mee schijnen te hebben...
De volgende dag ging ik ontbijten aan de boulevard op dezelfde plaats als gisteren en genoot van een warme baguette met kaas en jam. Ik was het hele voorval van gisteren al wer vergeten. De Laotiaanse koffie is sterk met veel drab onderin. Een heerlijke manier om de dag te openen. Ik loop vrolijk weg en terwijl ik de hoek omga kijk ik in dezelfde donkere ogen van de Laotiaanse vrouw van gisteren. Toeval? Ik weet het niet. Ik schrik er even van en glimlach als vanzelf mijn boventanden bloot, op een na, die is vorige maand getrokken. De vrouw die gezelschap heeft van een andere vrouw kijkt verheugd op en gebaart me op typisch Aziatische wijze om bij haar te komen door met haar gestrekte hand de vingers ritmisch in de richting van de palm te bewegen. Ook de andere vrouw die veel ouder was en haar moeder kon zijn maakte hetzelfde gebaar. De lijnen in haar gezicht liepen in verticale richting naar haar drankje waar ze van zat te drinken. Ik wuif echter dat ik het heel druk heb en weg moet naar iets heel belangrijks...
Ik had me voorgenomen die dag wat de toerist uit te hangen en had twee tempels en een kerk uitgezocht. Ik was getroffen door een tempel waar duizenden Boeddhabeeldjes in nissen stonden, daarvoor stonden honderden beelden van dezelfde man in Laostijl die m.i. niet veel afweek van de Thaise stijl. Ik trof het niet. Even dacht ik dat ik de enige toerist was, ha fijn lekker op je gemak ronddwalen in eigen tempo. Nee hoor, heb ik dat weer een groep Japanners voor me met gids. Ik loop ze voorbij en na een aantal dia's zoek ik de tweede wat op zoals een tempel hier heet, hij ligt tegenover de Franse ambassade niet ver van de rivier. Hier zou ooit de Boeddha van jade gestaan hebben en die staat nu al een tijd in Bangkok waar menig toerist en Boeddhist zich al aan vergaapt heeft als 'the emerald Buddha. De tempel is na de oorlog met Thailand gereconstureerd, ligt in een prachtige tuin met veel vlinders en ook hier trof ik weer de Japanners die in hetzelfd tempo als ik leken te opereren. De kerk die ik op het oog had was gesloten en ik besloot op mijn eigen stek te gaan lunchen. In de middag heb ik het Laos Nationaal Museum bezocht. Dat is een heel bijzonder museum mag ik wel zeggen. Eerst werd ik door de steen- brons- en ijzertijd gevoerd maar even later werd mij meer duidelijk van de geschiedenis van Laos. Niet alleen hebben ze bijna 100 jaar onder het bewind van Siam gestaan, ook de Fransen en Amerikanen hebben hun deel gehad aan deze tragische loop van de geschiedenis. Het museum ademde nog echt de communistische retoriek van de jaren 70 en bij elke foto stond welke held deze veldfles op zak had toen hij streed tegen het Amerikaanse imperialisme. Ook foto's van dwangarbeid onder de Fransen waren voorzien van sappige onderschriften maar helemaal getroffen werd ik door de bemoeienis van de Amerikanen die eigenlijk na de slag om Dieng Bien Phu in oorlog raakten met de Vietnamezen. Uit de foto's, bijschriften en mijn Lonely Planetgids blijk dat Laos het meest gebombardeerde land ter wereld is. Er zijn 580.330 vluchten op het land uitgevoerd er zijn miljoenen tonnen bommen neergelaten. De hoeveelheid is gelijk aan een B-52 lading die elke 9 minuten wordt losgelaten en dat 9 jaar lang. Natuurlijk heeft dat enorme consequenties voor de natuur van het land, maar vooral de mensen die er woonden, gevlucht zijn en weer wonen. Met tranen in mijn ogen las ik het verhaal van een jongen van 14 die een gat aan het graven was om een paal van een hek te plaatsen. Hij stuitte op een bom, verloor een arm, het zicht en is in een klap volledig afhankelijk van zijn familie geworden. Er is een organisatie die de boel weer kan opruimen dit is hun website www.uxolao.org
Gelijk met mij op liep een jong gezin met een kind van een jaar. Maar een Amerikaan die ik ook bij de grens gezien had deed het veel sneller, die had al drie zalen 'gedaan' toen ik nog bij de eerste vitrine uit de steentijd stond met daarin een merkwaardig voorwerp waarvan de geleerden nu nog niet weten wat het geweest kan zijn; een sieraad, een amulet, een vingerbijl? Wie zal het zeggen? Die Amerikaan in ieder geval niet. Met rode ogen verliet ik het Nationaal Museum van Laos. Een echte aanrader.
De liefde in Laos laat kennelijk nog even op zich wachten...
Lees verder op de volgende pagina...
