Bilge kişi, erdemli kişidir yâni kendi kendine yeten kişidir. Bilgelerin karşısında ise, varlıklarına dışarıdan destek arayan kocaman bir budalalar yığını vardır. Erdemli kişiler tanrılara benzerler. Dış nimetlerden olabildiğince bağımsızdırlar.

Kirenizm (Kirinizm): Κυρηνισμος (Kirinismos). Bir felsefe okulu. Rahat ve neş’eli bir hayat idealini benimser. Kurucusu Kireneli Aristippos’tur. Aristippos’a göre, insan vücudu sürekli bir değişim-dönüşüm içindedir. Bu yüzden, vücûdun doğal durumu olan uyumlu yapısı zaman zaman ortadan kalkar, zaman zaman da bu uyum yeniden tesis edilir. Uyumsuzluk durumu “acı" duygusunu, uyumluluk durumu ise "haz" duygusunu yaratır. Duygu hâlleri, hareketlerle ilgilidir. Yumuşak hareketler “haz", sert hareketler "acı", tam hareketsizlik "hazsızlık" ve "acısızlık" doğurur. Amaç, “haz" (İdoni - Hedon) olmalıdır. İrâdenin biricik hedefi budur. “İyi", "haz"ın tâ kendisidir. Diğer adı “Hazcılık" (Hedonizm, İdonismos) felsefesidir.

Lamba: Λαμπα (La-m-ba). Parlayan, ışık veren, ışık saçan. Λαμψις (Lampsis): Parlayış, aydınlık kökünden. Yunanca, “Kurt” anlamına gelen “Λύκος" (Lîkos) kelimesi de, "parlamak, aydınlatmak” anlamındaki “λαμπω"dan (labo) evrilmiştir. Yine, “Λυχνάρι" (Lihnâri): Kandil, lamba, fener ve "Λυχνία" (Lihnîa): Lamba, şamdan, kandil kelimeleri de buradan gelir. “Λαμπάδα" (Labâda): Meşâle, büyük mum ve “Λαμπτήρ" (Labtîr): Meşâle, şamdan, fener kelimeleri de aynı aileye mensubdur. İngilizce Light (Layt-Işık veya parlak) kelimesi Latince “Lux” (Luks - Güneş ya da yıldız ışığı, gün ışığı, gün, göz kamaştırıcılık, göz parlaklığı), İng; Luxury (Laksıri-Aşırı harcama, aşırı genişlik, Ilımlı olmama, Resmî ya da uç bir konumda olma, Semereli -Bereketli olma, Aşırı - Hızlı büyüme / yeşerme) kelimesi Latince “Luxuria” (Luksuria) veya “Luxus” (Luksus - Güneş sisteminin merkezî yıldızı, güneş ışığına maruz bırakma, güneşte sergileme) kelimelerinden, İng; “Lamp” (Lemp - Lampa, Işık) kelimesi Latince “Lychnus” (Likhnus - Işık, parlama, aydınlatma) kelimesinden, Fransızca “Loup” (Lu - Kurt) kelimesi, Latince “Lupus” (Kurt, Ucu sivriltilmiş demir) kelimesinden gelir. Yine Latince “Lusor” (ışıldama), “Lustro” (Arıtma, temizleme, aydınlatma, etrafında hareket etme, gözetleme), “Lustrum” (Arınma töreni, 5 yıllık dönem) kelimeleri de yukarıdakilerle aqrabadır. Türkçe’de kullanılan “Lüks lambası” da aynı kavramlardan mülhemdir. Her iki kök-dil’de de (Latince ve Yunanca) kurt kelimesinin “aydınlık ve parlaklık” kelimeleriyle ilintilendirilmesi ise ilginçtir.

Antisthenes (445-360 B.C.) Sokratis’in gözdelerinden biridir. M.Ö. 5 asır filozoflarından Gorgias rethoriğini sürdürdüğünü söyleyebiliriz. Buna göre, erdem öğretilebilir bir varlıktır; bunu 4. asırda hayatta tutabilmek için Platon ve Aristotelis çok çaba harcamış ve mantık theorileri geliştirmişlerdir. Buna ‘Kendi Mantığı’ denebilir. Bunlar, Helenistik Kinizm’in öncüleri sayılır. Antisthenes yeni bir ethic ve sosyal norm geliştirme temelinde dialoglar geliştirmiş ve Sinoplu Diogenes ve Stoa ekolü bu öğretiyi devam ettirmiştir.

Kayıb olan Herkül dialoglarından en az birinde Antisthenes Herkül’ü Kentor Hiron’u müteâkiben de Titan Prometheos’u ziyâret ederken anlatır. Her iki epizodda da Herkül’ün ilâhî Pedia’nın temsilcisi olduğuna işâret etmektedir. Birinci epizodda sıklıkla Hiron Mektebi’nin mitholojik themaları öne çıkar ve Kentor, ilâhî Pedia’nın ancak ve ancak yarı-ilâhlar ve kahramanlar tarafından tâlim edilebileceğini söyler:

"Ondan (Chiron), Eskülap’ın (Aesclapius – Tıbb ilâhı) tıbbı öğrendiğini, Aşil (Ahilleos) söyler. Herkül’den de Ud ve Astronomik literatürü tâlim etmiştir”.

Pedia’nın bu boyutu Helenistik ve Roma eğitim programlarına işâret etmektedir.

“Herkül, Hiron’un misafirperverliğini sever ve överdi”.

Bu, ilâhî Pedia’nın önemli bir karakteridir.

Bu dialoğun ikinci epizodunda Herkül, Titan Prometheos tarafından azarlanır. Sebebi, içinde bulunduğu arayış ve bunların dünyevî şeyler olmasıdır. Bu qısımda Herkül’ün, insanın evrendeki yeri üzerinde yoğunlaşması istenmektedir:

“Prometheus Herkül’e şöyle dedi: Acın, uğraştığın şeylere göre çok aşağılarda. Bu acı, dünyevî mes’elere ilişkin acıdır. Terqettiğin şeyler bu dünyânın çok fevkindedir. Bu nedenle, sıradan insanlardan çok daha yüce bir seviyeye ulaşmadan kâmil insan olmayacaksın. Fakat eğer bu şeyleri öğrenirsen doğal olarak insane âid olan konuları da zâten öğrenmiş olacaksın. Eğer, sâdece buradaki şeyleri öğrenmekle yetinirsen vahşî hayvanlar gibi olacaksın. Dünyânın bu nev’i konularında gayret içinde olan ve zihninin akıl ve dikkat ölçülerinde kalan yani zaif ve dar olanın çerçevesinde takılı kalan âkîl adam olamaz. Olsa olsa gübre dağlarının tepelerinde zevk-ü safâya dalar gider”.

Hiron, Prometheos’a bir öğretmen olarak değil ve fakat tam bir filozof olarak eğitim verir. Burada sofist bir çizgiden ziyâde erdem ve akıl yürütme tâlimi görülmektedir. Antisthenes’in sofist arkaplanı yerini yavaş yavaş Sokratik bir anlayışa bırakır. Burada Platon’un ‘Protagoras’ına yaqın bir durum görülmektedir.

Antisthenes erdem ve akıl yürütme anlayışı zabtedilir veya kaybedilir değildir. Sokratis’te zabtedilebilir olduğu belirtilen bu durum Antisthenes’le bir ileri aşamaya (veya farqlı) taşınmış olmaktadır. Antisthenes’e göre, Erdem’i (Arethi) doğru anlayabilenler onun zıddına iknâ edilemezler. Erdem hâlini tasvir edebilmek için iki metafor kullanır, Antisthenes:

1) Erdem kaybedilmesi mümkün olmayan silah gibidir (Diog.L., vi. 105);

2) Erdem gediksiz sarsılmaz bir duvardır (Caizzi, fr. 90).

Bu sağlam duvarı ulaştırabilmek için uzun uzadıya eğitimlere gerek yoktur. Birkaç kısa ders bunu oluşturmak için kâfîdir. (Diog. L., iv. 29) Türlü türlü mantık anlayışını tâlim etmeye de gerek yoktur (fr. 38). Antisthenes’e göre, uzun sofistike eğitim (Pedia) erdeme taşıyıcı değildir. Şahsî misâller üzerinden yürümek suretiyle ve kısa ve etkili bir methodla sonuç alınabilir. Bu nedenle, “Erdem kendi kendine yetme ve Sokratik gücü korumak için başka hibirşeye ihtiyâc duymamadır; Erdem bir eylemler bütünüdür ve çok sayıda argümana (logoi pleistoi) ya da derse gereksinim göstermez” der. Sokratis’in bu gücü Hiron’un ‘Fisis’i (Tabi’at) kıyaslanabilir. Sokratis’in erdem anlayışı mânevî güç ve tabi’ata gerçek anlamda dönüşü ifâde eder.

Kinikler Okulu

Yaşamın biricik ereğini hiçbir şeye gereksinme duymama ve kendi kendiyle yetinme, kısaca salt özgürlük olarak erdemde bulan Sokratesçi Yunan felsefe okulu.

Kurucusu Antisthenes'tir. Okul Kinosarges'te kurulduğu için Kynikler okulu diye adlandırılmıştır. Başka bir kanıya göre de Kynik adı, kyon = köpek'ten türemiştir. Köpek gibi olmayı dile getirir. Kynikler uygarlık değerlerini hor gördükleri ve yaşama biçimleri her türlü kuralın dışında olduğu için bu adı almışlardır.

Antisthenes ile Diogenes’in oluşturdukları Sokratesçi öğreti...

Sokrates’in öğrencisi Atinalı Antisthenes, bir hayli yaşlandığı sırada, bütün dünya zevklerine ve özentili felsefelere sırt çevirmişti. Soylular arasında ve zevkli bir ömür sürerek yaşlandığı halde birdenbire doğaya dönmüş, doğaya uygun yaşamayı yeğlemişti. Köleler gibi giyiniyor ve “ zevk almaktansa ölmeyi yeğlerim” diyordu. Öğretmeninden öğrendiği erdem anlayışını herkesin anlayabileceği bir dille anlatmaya başlamıştı. Her türlü mal ve mülk edinmeye, kölelik ve aile kurumlarına, din inançlarına karşı çıkıyor ve çevresindekilere iyilik öğütleri veriyordu. Gerçekleştirmek istediği, bir çeşit çilecilikle insanın tam bağımsızlığını kazanabileceği ve böylelikle mutluluğa kavuşabileceği düşüncesini okullaştırmaktı. Antisthenes’e göre insanın ereği mutluluktur, mutluluk da her türlü bağdan kurtulmuş içsel bir özgürlükle gerçekleşir. İstenilecek tek şey erdem, kaçınılacak tek şey erdemsizliktir. Gerçek erdem, insanın hiçbir değere bağlı ve tutsak olmamasıyla elde edilir. Bunu sağlamak için de insanın bütün tutkularından sıyrılması gerekir.

Öğretiye köpeksi adının verilmesi Antisthenes’in öğrencisi Diogenes yüzündendir. Diogenes Antisthenes’in mesihvarî sözlerine uyarak her şeyden el etek çekip bir köpek gibi yaşamaya başladı. Ölüleri gömmek için kullanılan toprak bir kap içinde yaşıyor ve felsefesini eylemiyle gerçekleştiriyordu. Diogenes Antisthenes’in aklından bile geçirmediği bir biçimde bütün geleneği yadsıyarak her türlü ruhî ve bedenî isteklere sırt çevirmiş, kendisini doğanın içinde tabiî bir varlık gibi özgür kılmıştı. Gerçek erdeme böylesine bir özgürlükle varılabileceği kanısındaydı.

Kinikler her türlü gelenek ve göreneğe karşı çıktıklarından kinizm deyimi, törebilim kurallarını hor görme ırası anlamında da kullanılmıştır. Bu anlamda utanmazlık demektir.

Kinizm, Sokratesçi bir okuldur. Antisthenes da Sokrates gibi töresel bir amaca yönelmeyen bilimleri küçümser, erdemin bilgiyle elde edilebileceğini savunur, yaşamın amacı olan mutluluğu erdemlilikte bulur.

Kinik felsefe Sokrates’in talebelerinden Antisthenes tarafından kurulmuştur. O, özellikle Sokrates’in kanâatkârlık öğretisinden etkilenmişti.

Antisthenes, soylu bir hayattan sonra ileri yaşlarda dünyâdan el etek çekmeyi tercih etti. Bütün özentili felsefenin değersiz olduğunu söyledi. ‘Zevk almaktansa ölmeyi yeğlerim’ diyordu.

Felsefe ile az haşır neşir olanların bile ismini duyduğu bir filozof da Sinoplu Diogenes’tir (Diojen). İskender ile karşılaştığında söylediği ünlü sözü bilmeyen yoktur.

Kendisinden ne dilediğini soran Büyük İskender’e şöyle der;

« Gölge etme başka ihsân istemem ».

Kinikler insanın sağlıklı olmalarına kafa yormak gerekmediğini söylerler. Aynı şekilde acı ve ölümü dert etmeye de gerek yoktur.

1- Hayatın anlamını hazda bulan dünya görüşü.

2- Haz=hedone'yi ahlâq ilkesi olarak kabul eden; ahlâq eyleminin ereğini ve ölçeğini hazda bulan ahlâq öğretisi. Burada ya ‘bir ânlık duyusal haz’, ya da ‘sürekli haz (ruhî haz)’ söz konusudur.

Kyrene okulunun kurucusu olan Aristippos hazcılığın da kurucusu sayılır. Aristippos'a göre haz veren şey iyidir, acı veren de kötü haz ile iyi aynı şeydir. İnsan her şeyden sevinç duymaya çalışmalı, her yaşama durumunda iyiyi, sevincin kaynağını bulmak istemelidir. Ancak Aristippos'un göz önünde bulundurduğu bir ânlık haz duygusudur. Bu öğreti daha ruhî biçimde Epikuros'ta da karşımıza çıkıyor. Ona göre de, biricik ‘iyi’ hazdır, "haz bütün eylemlerimizin ereği olmalıdır". Ancak Epikuros mutluluğun temelini ruhun dinginliğinde bulur, ruhî hazları duyusal hazların üstünde görür ve en yüksek erek olarak koyar; çünkü yalnız ruhî hazlar gelip geçici olmayan hazlardır, sürekli bir ruh durumu sağlarlar.

Kısaca Hedonizm veya Epikurosçuluk öğretisi de bu. Buna fransızlar ‘Jouir du temps present’ (Mevcud ândan keyf almak, haz almak) derler.

Fakat, Epikuros ruhun dinginliğini mutluluğun ölçüsü saymakla ona üstün bir mânâ ve güç yüklemektedir. Ruhî haz gelip geçici (efemer) değil bâkîdir.

Birbirinin zıddı gibi görünen iki öğretinin – ki, hazcılık ve negatif hazcılık (kinizm) diye de söyleyenler vardır – aslında birbiriyle bir biçimde kesiştiğini söylemek abartılı olmayacaktır.

Hazz : Sevinç duyma, hoşlanma, zevklenme. Saadet. Tali’. Nasib. Nimet ve sürûru mucib şey.

Hazz : Kesme. Kısaltma. Kazmak. Yırtmak. Silmek.

Hazz : Hafif gövdeli. Bir cins ot.

Hazz : (Huzuz) Deniz Koyunu. Vurmak. Duvar üzerine direk koymak.

Hazz : Kandırmak.

Hazz : Yün.

Hazza’ : Nâlin yapıcı, nalbant.

Ve ;

Hazzal : Ehline ve ailesine sarfedecek birşey bulamayan faqîr.

Hez : Eğlence. Ciddî olmayan kelâm.

Hez’ : Kırmak.

Hezhaz : Keskin kılıç. İki ucu keskin kılıç. Aygırları boyunlarından sıkıp zebun eden yavuz aygır.

Hezz : Hızlı okumak. Sür’âtli kesmek.

Hezz : Hareket ettirmek. Depreştirmek. Tahrik.

Hezz : Vurmak, dövmek. Isırmak.

Hezza : İnsan topluluğu, hayvan sürüsü.

Huz : Al emri. Al.

Huz’ : Alçaklık yapmak

Huz : Tuz ağacı. Denize yaqın yerlerde posası denize düşüp rüzgârla dalga döve döve kehribar olur.

Hâlimiz, bir Şehvet’ül Kelbiyye : Köpek gibi iştahlı olmak (Obezite, Şişmanlık) ve aşırı cinsî azgınlık (Nemfomani, parafilia, satiriasis) durumuna çok denk düşmektedir. Bunun Epikurosçu hazcılıkla ilgisi yok, burada ruhun ebedî dinginliği yok. Sâdece hayvandan aşağı bir sefâlet durumu mevcud. Kaba bir hedonizm ve oynaşma (astia) merakımız var. Duyduğumuz bir acı varsa ki, çok şübheli, kiniklerin kafa patlattığı acıyla veya yoksullukla bir alâkası olamaz.

Modernizmin içeriğinde "akılclık (rationalism), bilimcilik (Scientism), bireysellik (bireysel özgürlükçülük – invidual liberalism), dünyevîlik (mondenlik, sekülerlik), hazcılık (hedonizm) ve faydacılık (pragmatizm)" var; başta Hıristiyanlık olmak üzere hemen bütün öğretiler ve onların çevreleri, liderleri, ayakta kalabilmek için modernizm ile uzlaşmışlar, kendilerini inkâr mâhiyetinde de olsa birçok tavizler vermişlerdir. Tanımladığımız mânâda modernizme itirazı olan; akla, bilime, özgürlüğe, dünyâ hayatında yaşanacak hazza ve elde edilecek faydaya, temelde karşı çıkmamakla beraber bütün bunların sınırlarını koyan, madde ile mânâ, arasındaki hassâs dengeyi öngören bir tek dîn kalmıştır ki o da İslâm'dır. Modernizmi temsil eden Batı'nın bu yüzden İslâm'a ciddî bir itirazı var, onu ‘uslandırmak’, diğer dînlere yaptığı gibi onu da ‘uyumlu’ hâle getirtmek istiyor. Diyalog modernizmin, manevîyat yıkıcı tarafına yönelik bir mücâdeleyi, ortak değerlerin korunması için işbirliğini hedeflediği sürece meşrû olabilir. Ama kendi toplumu içinde dışlanmış, her geçen gün prestij ve cemâat kaybeden ve daha da kötüsü judaizmin hazzına ve tuzağına düşmüş bir dîn kurumunun, çeşitli hîleler ve takiyyelerle başka dîn coğrafyalarında kendine mensub kazanma ve hayat alanı arama amacına yönelik bir "diyalog" faâliyetine karşı militan olmak gerekir.

Olayı düşünsel bağlamından alıp biraz siyâsî sahaya taşıdık. Şimdi de Peter Sloterdijk’e değinelim :

Bunun karşısında ise “kinizm“ (Kynismus) bulunur: Dünyanın “yarı -akılsallığına“ karşı aşağıdan (“köpeksi“) itiraz. “Kinikler“in prototipi, akılsal karmaşık düşünce sakatlığına ve felsefî safsatalara, somut bir tek-anlamlılıkla ve logosun reddiyle yanıt veren fıçılı filozof, Sinoplu Diojen’dir. Sloterdijk, aklın “idealist yabancılaşması”nın karşısına “kinik” felsefe reddini, “düşünmenin zirvesinde” dışarıya bir adım atmayı koyar. Bu, aralıksız Yapma’nın yerine ara sıra Bırakma’yı koyan, içinde “nesnel olan”ın kendini edilgen bilince algılattığı, eleştirel olarak aydınlatılmış bir “öznel akıl”ın iyileştirilmesi çağrısı, kısaca, daha fazla “olmaya-bırakma” talebidir.

Sloterdijk 1999’da yayımladığı İnsanat Bahçesi İçin Kurallar kitabıyla da geniş yankı uyandırdı. Orada, insanın iyileştirilmesi konusunda daha ileri düşünceler dile getiriyordu. Sloterdijk’in, Nietzsche örneğini takib eden şimdiki-zaman-felsefesi, “insan-bakımı ve insan-nesli üzerine bir söylem“ geliştirir ve bu arada bir “antropoteknoloji“ gündeme getirir. Bu antropoteknoloji, “doğum kaderciliği“nin yerine “seçmeli doğum“u veya “doğum öncesi seçim“i koyan çağdaş biyoloji teknolojisini kullanmaktadır. Sloterdijk’in tahrikleri ciddî bir tartışma yarattı. Eleştirmenlerin çapraz ateşinde kaldı. “Olmaya-bırakmak”tan iz yoktu. Artık sâdece aydınlanmaya dayanmayı istemeyen iyileştirme felsefesi hevesi, giderek, farqına varmadan, yeniden, bir Bırakma felsefesi olmaktan çıkıp Yapma felsefesi hâline geldi.

Yani nereye gidiyorum, ben? Yukarıdaki ‘Kion’ (Köpek) ve Hedon (Hazz) konusu bu çalışmanın tamamını mı teşkil edecek yoksa? Hayır hayır, kesinlikle öyle değil. Başka bir dünyâ var meselesidir biraz. Tabiî ki, şahsen ikisini de benimsemiyorum. Anthropoteknolog da değilim. Anthropoteknologluk insanlık denen değerin bittiği yerde başlar. İnsanı bırakmak ne kelimedir, hele onu yapmak nice bir iştir, nasıl bir pratiktir? Anthropoteknoloji (mi) diyeceğiz artık? Ne derlerse desinler, ‘İnsan teknolojisi’ varsa orada beşeriyet na-mevcuddur.

Yerlerinde oturmuş ve bir türlü kalkamayan sayısız insan, onbinlerce yanyana gelmiş oturan zekâ, bir tane coşkulu ve tutkulu zekânın yanında bir anlam ifâde edemez. Geveze dudakları olan onbinlerce adam ile altun dilli adamın kıyası herhâlde barbar bir ağacın üstünde oturup sıkıcı türküler çığıran Trakya sığırcığı ile bülbülün iç parçalayan muhteşem şarkılarını karşılaştırmaya benzer. Telef olana dek azâbını şakıyan bir bülbülün hissiyâtı ile diğerininki eşit olabilir mi ?

Doğrudur, kutsal bir koro ve onun temsili olan koro başı (korifeos) devlet için faideli olanı tavsiye edecektir. Bize öyle görünür ki, yurttaşlar eşittir ! ve dahi korkulardan muaf sayılırlar. Geçmişteki çekincelerden uzak durmaları gerekir. Köpekçiliğe falan gerek yoktur. Suçlu değillerdir asla. Beş para etmez bir kişinin devletin bir üyesi olması kabul edilemez. Bu utanç vericidir. Köleler bir günde efendi, çapulcular bir günde kaptan-ı deryâ olamazlar. Babalarıyla berâber denizlerde fırtınalar atlatmayan, savaşlar kazanmayan adamları sitede âmir yapmak neyin nesidir ? Birileri bize, ‘öfkenizi dindirin, sâkin olun, çok bilge (tabi’âtlı) adamlar olun, aqraba-i taallukatınızla ve onurlu yurttaşlarınızla uyumlu bir hayat sürün, müttefiqlerinizin takdirini kazanın, eğer çok kibirli olur haddinizi aşarsanız devlet kendini tekrar dalgaların akışına bırakır ve o dalgaların tepelerinde büyük boğuşmalar olur. Bu durumda gelecekte iyi niyetlerimizi muhafaza edemeyebiliriz’ mi demek istemektedir. Birileri bizden ya kinik ve yahut hazcı olmamızı mı istiyor ?

Eğer, hayatı ve yüce karakterleri okuyabilecek dosdoğru bir zihnim ve ruhum varsa neden daha dün ağaçtan inen maymunlara sıra vereyim? Şehirlerimi altüst edip mahveden o maymun değil mi? Yüzme bilmeden denize giren, dil bilmeden kriptolog olmaya tevessül eden, beyni bir kum yığınından ibâret, kül suratlı, sahtekâr ve toksik maymun : Daha fazla beklemeyecektir. Ahvâli bu olan maymun, bu ptoma ne anlar barıştan ne bilir savaşı, haysiyeti, yüce duyguları, insanlık hasletlerini, perdeleri, rüyetleri. Bu sarhoş bastonsuz ne zaman yürüdü.

Başımızdaki kinikler de, hazcılar da yurttaşlar adı altında şehirleri cehenneme çeviren, suratsız sikkeler kestiren yeni dumanlara üfleyen ecinni taifeleri. Falsifie edilmiş kentlerin çakallarına karşı fıçıda yaşamak direniş veya marifet olarak önümüzde İguana kızartması. Ye !!! Leman çevresi bağlarının çok özel üzümleri misâli, spesialite. Legal tınılı mırıltılara karşı teminatlı memurlarla bulaşık bir danışıklı bir kanlı düğün. Duvarlarda bir yazı : La Justice nulle part, La Police partout. Yani ; Adâlet hiçbir yerde, Polis her yerde. Hiçbir yerde ve her yerde olan (ve olmayan) ikili. Şehir (Poli) ve Adâlet. Bir bronz parçasına üşüşen vandaldan daha bayağı billboard insanı. Yüzü çamurla kaplı korolar, ne kadar adam gibi adam varsa hepsine kasd eden cehennem kurbağalarından oluşan bir bataklık ülkesidir artık. Kakofonilerle, yalancı kırmızı şapkalı kızlarla, kalpazanlarla, abstinence (yoksunluk) sendromuyla kuşatılmış, cibreler ve cüruflar ülkesinde herkes zâten ve doğalından hırıltılarla solumaktadır. Kızıl saçlı bir despotu, yedd-i emîni, âşığı olmayan şehirlerde ‘günâh yüklenen’ kurbanlar (victimes expiatoires) bile kalmadı. Aklın ve ruhun kalmadığı yerde haz akıl köpek de ruh hükmündedir. Eğer, acısını ve çilesini çekebileceğimiz bir şey kaldıysa hâlâ bu azîzlerin ve azîzelerin feyzi ölçüsünde mümkün olacaktır. Gerisi anthropolojik bir şiddetten ibâret…