FAMILJA E SH�NDOSH SHOQ�RIA E SH�NDOSH
LIbra Fetar
Albislam
Audio dhe Video Islame
Kur'an dhe sunnet
Bashk�sia Islame-Maqedoni
Bashk�sia Islame-Kosov
T� fillojm� prej cerdhes s� familjes, ku ndizet dhe ku fiket (shuhet) shk�ndia e drit�s s� jet�s son� � d.m.th. ku lindim, jetojm� dhe ku vdesim. Do t� fillojm� aty nga kan filluar hapat e par� t� jet�s, aty ku fillon dhe ku p�rfundon rrethi i jet�s son�. Ajo q� �sht� m� par�sore q� t�i kushtohet t�r� brengosje dhe kujdesi nga familja, e cila krijon dhe edukon an�tar�t e shoq�ris� dhe t� bashk�sis� njer�zore. N� qerdhen sht�piake t� dashuris themelohet nj� pjes� e madhe e fatit t� k�saj bote. Prej familjeve t� lumtura burojn� rrezet e lumturis� n� mbar� shoq�rin� njer�zore, kurse fat�keq�sin� e familjeve jo t� lumtura e p�rjetojn� t�r� bashk�sia. Prej familjes pra, fillojn� themelet e sh�ndosha ose jo t� sh�ndosha t� t�r� nderteses s� shoq�ris� njer�zore-gjegj�sisht bashk�sis� njer�zore. Jeta bashk�shortore �sht� themel i familjes, kurse familja themel i bashk�sis� njer�zore. Sa m� shum� qift t� lumtur bashk�shortor, aq m� shum� familje t� lumtura e t� qeta dhe n� baz� t� k�saj m� pak brengosje e probleme p�r vet shoq�rin� njer�zore. Askush m� nuk e detyron individin prej familjes s� tij sht�piak�, t� cil�s i ka borgj t�r� dashurin�, brengosjen dhe p�rkujdesjen. Dashuria dhe harmonia n� martes� dhe n� familje, �sht� k�naq�si e v�rtet�. Kjo �sht� �XHENNETI I K�SAJ BOTE�, n� t� cil�n fitoh�t xhenneti i v�rtet� i Ahiretit. Mosharmonia n� martes� dhe n� familje �sht� �XHENNETI I K�SAJ BOTE�. Aty ku �do an�tar i familjes i p�rmbush detyrat e tia familjare: Burri (bashk�-shorti) t� vetat, f�mij�t t� vetat, aty mbret�ron harmonia dhe lul�zon lumturia. Nga ajo familje ku d�gjohet grindjet, sharjet, fyrjet etj., aty nuk ka fat as lumturi. Mosharmonia n� familje rrjedh nga mungesa e vet�dijes p�r detyrimet dhe p�rgjegj�sit� ndaj familjes. Shkalla e ul�t e edukat�s morale, alkooli dhe mosbesnik�ria bashk�shortore, jan� shkaktar�t m� t� shpesht� p�r shuajtjen e vet�dijes familjare. Megjith�at�, fatkeq�sit� m� t� shumta familjare jan� pasoj� e p�rdorimit t� alkoolit dhe numri m� i madh i familjeve t� deshtuara jan� t� dh�na pas alkoolit. N� at� familje ku bashk�shorti �sht� i dehur, i keq dhe jo i sjellsh�m, e nuk kujdeset p�r sht�pin�, bashk�shorten, f�mij�t apo aty ku bashk�shortja orjentohet drejtimeve t� ndaluara (haram) dhe e len anash sht�pin�, bash-k�shortin e f�mij�t krijohen arrogant t� rinj�, aty ku jan� t� pranishme grindjet dhe rrahjet e p�rditshme, shikojm� �XHEHENNEMIN E V�RTET� T� K�SAJ BOTE� , n� vujtjet e t� cilit fitohet xhehennemi i v�rtet� i Ahiretit. P�r at� islami i ka kushtuar kujdes t� madh marr�dhanieve bashk�shortore dhe familjare. N� m�nyr�n m� t� ashp�r ka urdh�ruar rrespektimin e t� drejtave dhe detyrave n� mes bashk�shortit dhe bashk�shortes. N� m�nyr� m� t� rrept jan� t� mbrojtura autoriteti dhe dinjiteti i �do qifti bashk�shortor q� n� m�nyr� reciproke detyrohet t� �mohet dhe nderohet. Pastertia e jet�s bashk�shortore �sht� e pacenueshme dhe nuk ka asnj� arsye, asnj� shkak, i cili mund ta arsyetoj� thyerjen e besimit n� jet�n bashk�shortore. Jeta e p�rbashk�t n� bashk�si jasht�martesore �sht� e gjykuar si thyerje e besimit n� jet�n bashk�shortore. E kjo �sht� k�shtu e gjykuar n� interes t� jet�s s� qet� dhe t� lumtur pasardh�sve t� pafajsh�m, t� cil�t nuk guxojn� pa fije faji t�i perjetojn� gabimet e t� tjer�ve. Jeta bashk�shortore duhet te vendoset n� temele sa m� t� sh�ndosha, t� p�rforcuar me dashuri, me mirkuptim e pelqim, t� bashk�-short�ve, e krejt kjo n� interes t� p�rbashk�t t� pasardh�sve dhe ardhmeris� s� tyre t� lumtur. Detyrimet (obligimet) n� mes bashk�short�ve pak a shum� sot jan� t� njohura p�r t� gjith�. Por gjithnj� edhe sot, n� at� drejtim parase gjithash m� e r�nd�sishmia �sht� rrespektimi i p�rbashk�t i vlerave t� martes�s, besnik�ria n� mes bashk�short�ve dhe nderi e dinjiteti n� jet�n e paster e t� moralshme elemente k�to t� cilat e fuqizojn� bashk�jetesen dhe paqen n� jet�n bashk�shortore. Bashk�shortit t� kujdessh�m, i cili n� radh� t� par�, parasegjithash e mbart� kujdesin e famijes, ai �sht� i udh�zuar nga Islami. N�se bashk�shorti me q�llim ndeshet me k�t� porosi t� Islamit, ai me k�t� krijon kushte p�r marr�dhanie jo t� sh�ndosha n� martes� dhe n� familje. Bashk�-shorti �sht� pararoja-roja dhe mbrojt�si i par� i familjes, andaj edhe m� p�rgjegj�si p�r fatin e saj- � M� i miri musliman �sht� ai i cili �sht� m� i disponuari, a m� t� mir�t n� mes jush jan� ata t� cil�t kan� maradh�nie t� mira ndaj bashk�-shorteve t� tyre�. Ka th�n� Muhammedi s.a.v.s. Ka shum� njer�z t� cil�t gabojn� kur i n�n�mojn� pun�t sht�piake, edhe pse nj� fjal� popullore thot�: �Sht�pia nuk qendron n� tok� por n� gruan�. �Shumica, sjelljet arrogante marr�dhaniet tiranike ndaj bashk�shorteve t� tyre nuk i trajtojn� m�kat, por aq m� keq si e drejt� e tyre. K�sisoj qendrimi �sht� q� nga themeli gabim dhe primitiv. Veprimet e tilla jan� gabime t� pafalshme, nga se n� vullnetin e mir�, n� fjal� t� bukura dhe n� veprime t� njer�zishme askush nuk ka m� shum� t� drejt� se bashk�shortja e ndershme.-� T� drejtat e gruas jan� t� shenjta. P�r at� keni kujdes q� ndaj bashk�shorteve t� silleni n� m�nyr� sa m� t� bukur dhe njer�zore, sepse edhe ato b�jn� pjes� n� t� drejtat e saja t� pranuara �. K�shtu ka th�n� Muhammedi s.a.v.s. �Bashk�shortja e ndershme dhe fisnike �sht� pasuria m� e madhe...� edhe m� tej vazhdon Pejgamberi s.a.v.s. sepse bashk�shortja e till� e �mon bashk�shortin e vet. E �mon pun�n, mundin dhe kujdesin e tij p�r familje. Ajo ia ruan sht�pin� kujdeset dhe i edukon f�mij�t e tij�. Bashk�shortja �sht� mbikqyrese dhe kujdestare n� sht�pin� e bashk�shortit t� saj dhe do t� jep llogari p�r kopen e saj�. Gjithashtu ka th�n� Pejgamberi s.a.v.s. Sjellja pa p�rgjegj�si ndaj sht�pis� dhe f�mij�ve, �sht� m�kat i madh p�r gruan, sepse, si� e dim� kjo �sht� detyr� kryesore e saj. N� baz� t� kuptimit dhe kryerjes s� k�saj detyre �mohet vlera e gruas, sa bukur �sht� shprehur p�r k�t� i D�rguari s.a.v.s.: � Gjith�sia dhe t� gjitha gj�rat n� bot� kan� vler�n e vet, por bashk�-shortja e ndershme dhe e vetdijshme e ka vleren m� t� madhe�. Se bashk�shortja e vetdijshme dhe fisnike ka vlera t� m�dha, shembulli m� i mir� �sht� i H. Fatimes r.a. vajzes s� Muhammedit s.a.v.s. dhe bashk�shortja e H. Alis r.a. ku p�r mbijetesen e mamiljes b�nte edhe pun� fizike, si� tregon H.Ajshja r.a.: �Prej pun�s s� r�nd� duart i qaheshin por ajo mburrej me pun�n e saj e nuk i vinte turp. N� kohen ton� n� mesin e motrave, bashk�shortore dhe n�nave tona ka t� atilla q� nuk e duan pun�n e aq m� keq kujdes shum� t� vog�l i kushtojn� bashk�shortit e sht�pis� dhe edukimit t� f�mijve. E pafalshme �sht� sidomos veprimet e pap�rgjegj�si prindrore t� disa n�nave t� cilat nuk i mbajn� n� gji f�mij�t e tyre, por q� nga dita e par� i ushqejn� me qum�sht artificial, p�r arsye t� ruajtjes s� bukuris� trupore. Edhe dergimi i f�mijve n�p�r kopshte f�mij�sh apo l�nia e f�mis� n� duart e personit tjet�r pa ndonj� arsye t� arsyeshme, e sidomos kur atyre u mungon p�rvoja n� at� drejtim, �sht� e tmerrshme p�r f�miun, familjen dhe shoq�rin�. F�miu ka nevoj� t� domosdoshme p�r dashurin� prind�rore, ajo e rrit�, e frym�zon dhe i jep vullnet atij.
