Cái bóng của                                                                         

Hoài-văn vương Trần Quốc Toản.
Hay truyện người lính nhỏ mà chính khí lớn Vũ Tiến Quang.

(Trích trong bộ Lịch-sử Thiếu-sinh-quân Việt-Nam)

        Vũ Tiến Quang sinh ngày 10 tháng 9 năm 1956 tại Kiên-hưng, tỉnh Chương-thiện. Thân phụ là hạ sĩ địa phương quân Vũ Tiến Đức. Ngày 20 tháng 3 năm 1961, trong một cuộc hành quân an ninh của quận, hạ sĩ Đức bị trúng đạn tử thương khi tuổi mới 25. Ông để lại bà vợ trẻ với hai con. Con trai lớn, Vũ Tiến Quang 5 tuổi. Con gái tên Vũ thị Quỳnh-Chi mới tròn một năm. Vì có học, lại là quả phụ tử sĩ, bà Đức được thu dụng làm việc tại Chương-thiện, với nhiệm vụ khiêm tốn là thư ký tòa hành chánh. Nhờ đồng lương thư ký, thêm vào tiền tử tuất cô nhi, quả phụ, nên đời sống của bà với hai con không đến nỗi thiếu thốn.

         Quang học tại trường tiểu học trong tỉnh. Tuy rất thông minh, nhưng Quang chỉ thích đá banh, thể thao hơn là học. Thành ra Quang là một học sinh trung bình trong lớp. Cuối năm 1967, Quang đỗ tiểu học. Nhân đọc báo Chiến-sĩ cộng-hòa có đăng bài:

         "Ngôi sao sa trường: Thượng-sĩ sữa Trần Minh,
          Thiên-thần U-minh hạ".

           Bài báo thuật lại: Minh xuất thân từ trường Thiếu-sinh-quân Việt-Nam. Sau khi ra trường, Minh về phục vụ tại tiểu đoàn Ngạc-thần (tức tiểu đoàn 2 trung đoàn 31, sư đoàn 21 bộ binh). Mà tiểu đoàn đang đồn trú tại Chương-thiện. Quang nảy ra ý đi tìm người hùng bằng xương bằng thịt. Chú bé lóc cóc 12 tuổi, được Trần Minh ôm hôn, dẫn đi ăn phở, bánh cuốn, rồi thuật cho nghe về cuộc sống vui vẻ tại trường Thiếu-sinh-quân. Quang suýt xoa, ước mơ được vào học trường này. Qua cuộc giao tiếp ban đầu, Minh là một mẫu người anh hùng, trong ước mơ của Quang. Quang nghĩ : Mình phải như anh Minh.

            Chiều hôm đó Quang thuật cho mẹ nghe cuộc gặp gỡ Trần Minh, rồi xin mẹ nộp đơn cho mình nhập học trường Thiếu-sinh-quân. Bà mẹ Quang không mấy vui vẻ, vì Quang là con một, mà nhập học Thiếu-sinh-quân, rồi sau này trở thành anh hùng như Trần Minh thì...nguy lắm. Bà không đồng ý. Hôm sau bà gặp riêng Trần Minh, khóc thảm thiết xin Minh nói dối Quang rằng, muốn nhập học trường Thiếu-sinh-quân thì cha phải thuộc chủ lực quân, còn cha Quang là địa phương quân thì không được. Minh từ chối:

           _ Em không muốn nói dối cháu. Cháu là quốc gia nghĩa tử thì ưu tiên nhập học. Em nghĩ chị nên cho cháu vào trường Thiếu-sinh-quân, thì tương lai của cháu sẽ tốt đẹp hơn ở với gia đình, trong khuôn khổ nhỏ hẹp.

           Chiều hôm ấy Quang tìm đến Minh để nghe nói về đời sống trong trường Thiếu-sinh-quân. Đã không giúp bà Đức thì chớ, Minh còn đi cùng Quang tới nhà bà,  hướng dẫn bà thủ tục xin cho Quang nhập trường. Thế rồi bà Đức đành phải chiều con. Bà đến phòng 3, tiểu khu Chương-thiện làm thủ tục cho con. Bà gặp may. Trong phòng 3 tiểu khu, có trung sĩ 1 Cao Năng Hải, cũng là cựu Thiếu-sinh-quân. Hải lo làm tất cả mọi thủ tục giúp bà. Sợ bà đổi ý, thì mình sẽ mất thằng em dễ thương. Hải lên gặp Thiếu-tá Lê Minh Đảo, tiểu khu trưởng trình bầy trường hợp của Quang. Thiếu-tá Đảo soạn một văn thư, đính kèm đơn của bà Đức, xin bộ Tổng-tham-mưu dành ưu tiên cho Quang.

        Tháng 8 năm 1968, Quang được giấy gọi nhập học trường Thiếu-sinh-quân, mà không phải thi. Bà Đức thân dẫn con đi Vũng-tầu trình diện. Ngày 2 tháng 9 năm 1969, Quang trở thành một Thiếu-sinh-quân Việt-Nam.

        Quả thực trường Thiếu-sinh-quân là thiên đường của Quang. Quang có nhiều bạn cùng lứa tuổi, dư thừa chân khí, chạy nhảy vui đùa suốt ngày. Quang thích nhất những giờ huấn luyện tinh thần, những giờ học quân sự. Còn học văn hóa thì Quang lười, học sao đủ trả nợ thầy, không bị phạt là tốt rồi. Quang thích đá banh, và học Anh-văn. Trong lớp, môn Anh-văn, Quang luôn đứng đầu. Chỉ mới học hết đệ lục, mà Quang đã có thể đọc sách báo bằng tiếng Anh, nói truyện lưu loát với cố vấn Mỹ.

        Giáo-sư Việt-băn của Quang là thầy Phạm Văn Viết, người mà Quang mượn bóng dáng để thay thế người cha. Có lần thầy Viết giảng đến câu :

        " Nhân sinh tự cổ thùy vô tử,
        Lưu thủ đan tâm chiếu hãn thanh "
        (Người ta sinh ra, ai mà không chết. Cần phải lưu chút lòng son vào thanh sử).

        Quang thích hai câu này lắm, luôn miệng ngâm nga, rồi lại viết vào cuốn sổ tay.

        Trong giờ học sử, cũng như giờ huấn luyện tinh thần, Quang được giảng chi tiết về các anh hùng : Hoài-văn vương Trần Quốc Toản, thánh tổ của Thiếu-sinh-quân, giết tươi Toa Đô trong trận Hàm-tử. Quang cực kỳ sùng kính Bảo-nghĩa vương Trần Bình Trọng, từ chối công danh, chịu chết cho toàn chính khí. Quang cũng khâm phục Nguyễn Biểu, khi đối diện với quân thù, không sợ hãi, lại còn tỏ ra khinh thường chúng. Ba nhân vật này ảnh hưởng vào Quang rất sâu, rất đậm.

          Suốt các niên học từ 1969-1974, mỗi kỳ hè, được phép 2 tháng rưỡi về thăm nhà, cậu bé Thiếu-sinh-quân Vũ Tiến Quang tìm đến các đàn anh trấn đóng tại Chương-thiện để trình diện. Quang được các cựu Thiếu-sinh-quân dẫn đi chơi, cho ăn quà, kể truyện chiến trường cho nghe. Một số ông uống thuốc liều, cho Quang theo ra trận. Quang chiến đấu như một con sư tử. Không ngờ mấy ông anh cưng cậu em út quá, mà gây ra một truyện động trời, đến nỗi bộ Tổng-tham-mưu Việt-Nam, bộ Tư-lệnh MACV cũng phải rởn da gà! Sau trở thành huyền thoại. Câu truyện như thế này:

         Hè 1972, mà quân sử Việt-Nam gọi là Mùa hè đỏ lửa, giữa lúc chiến trường toàn quốc sôi động. Bấy giờ Quang đã đỗ chứng chỉ 1 Bộ-binh. Được phép về thăm nhà, được các đàn anh cho ăn, và giảng những kinh nghiệm chiến trường, kinh nghiệm đời. Quang xin các anh cho theo ra trận. Mấy ông cựu Thiếu-sinh-quân, trăm ông như một, ông nào gan cũng to, mật cũng lớn, lại coi trời bằng vung. Yêu cậu em ngoan ngoãn, các ông chiều...cho Quang ra trận. Cuộc hành quân nào mấy ông cũng dẫn Quang theo.
        Trong môt cuộc hành quân cấp sư đoàn, đánh vào vùng Hộ-phòng, thuộc Cà-mau. Đơn vị mà Quang theo là trung đội trinh sát của trung đoàn 31. Trung đội trưởng là một thiếu-úy cựu Thiếu-sinh-quân. Hôm ấy, thông dịch viên cho cố vấn bị bệnh, Quang lại giỏi tiếng Anh, nên thiếu-úy trung đội trưởng biệt phái Quang làm thông dịch viên cho cố vấn là thiếu úy Hummer. Trực thăng vừa đổ quân xuống thì hiệu thính viên của Hummer trúng đạn chết ngay. Lập tức Quang thay thế anh ta. Nghĩa là mọi liên lạc vô tuyến, Hummer ra lệnh cho Quang, rồi Quang nói lại trong máy.

        Trung đội tiến vào trong làng thì lọt trận điạ phục kích của trung đoàn chủ lực miền, tên trung đoàn U-minh. Trung đội bị một tiểu đoàn địch bao vây. Vừa giao tranh được mười phút thì Hummer bị thương. Là người can đảm, Hummer bảo Quang đừng báo cáo về Trung-tâm hành quân. Trận chiến kéo dài sang giờ thứ hai thì Hummer lại bị trúng đạn nữa, anh tử trận, thành ra không có ai liên lạc chỉ huy trực thăng võ trang yểm trợ. Kệ, Quang thay Hummer chỉ huy trực thăng võ trang. Vì được học địa hình, đọc bản đồ rất giỏi, Quang cứ tiếp tục ra lệnh cho trực thăng võ trang nã vào phòng tuyến địch, coi như  Hummer còn sống. Bấy giờ quân hai bên gần như lẫn vào nhau, chỉ còn khoảng cách 20-30 thước.

        Thông thường, tại các quân trường Hoa-kỳ cũng như Việt-Nam, dạy rằng khi gọi pháo binh, không quân yểm trợ, thì chỉ xin bắn vào trận địa địch với khoảng cách quân mình 70 đến 100 thước. Nhưng thời điểm 1965-1975, các cựu Thiếu-sinh-quân trong khu 42 chiến thuật  khi họp nhau để ăn uống, siết chặt tình thân hữu, đã đưa ra phương pháp táo bạo là xin bắn vào phòng tuyến địch, dù cách mình 20 thước. Quang đã được học phương pháp đó. Quang chỉ huy trực thăng võ trang nã vào trận địch, nhiều rocket (Hỏa-tiễn nhỏ), đạn 155 ly nổ sát quân mình, làm những binh sĩ non gan kinh hoảng. Nhờ vậy, mà trận địch bị tê liệt.

        Sau khi được giải vây, mọi người khám phá ra Quang lĩnh tới bẩy viên đạn mà không chết: trên mũ sắt có bốn vết đạn bắn hõm vào; hai viên khác trúng ngực, may nhờ có áo giáp, bằng không thì Quang đã ô-hô ai tai rồi. Viên thứ bẩy trúng...chim. Viên đạn chỉ xớt qua, bằng không thì Quang thành thái giám.

        Trung-tá  J.F. Corter, cố vấn trưởng trung đoàn được trung đội trưởng trinh sát báo cáo Hummer tử trận lúc 11 giờ 15. Ông ngạc nhiên hỏi:
        _ Hummer chết lúc 11.15 giờ, mà tại sao tôi vẫn thấy y chỉ huy trực thăng, báo cáo cho đến lúc 17 giờ?
        Vì được học kỹ về tinh thần trách nhiệm, Quang nói rằng mình là người lạm quyền, giả lệnh Hummer, thay Hummer chỉ huy. Quang xin lỗi Corter. Trung-tá J.F. Corter tưởng Quang là lính người lớn, đề nghị gắn huy chương Hoa-kỳ cho Quang. Bấy giờ mới lòi đuôi chuột ra rằng các ông cựu Thiếu-sinh-quân đã uống thuốc liều, cho thằng em sữa ra trận.

        Đúng ra theo Quân-luật, mấy ông anh bị phạt nặng, Quang bị đưa ra tòa vì "Không có tư cách mà lại chỉ huy". Nhưng các vị sĩ quan trong sư đoàn 21, trung đoàn 31 cũng như cố vấn đều là những người của chiến trường, tính tình phóng khoáng, nên câu truyện bỏ qua. Quang không được gắn huy chương, mà mấy ông anh cũng không bị phạt. Hết hè, Quang trở về trường mang theo kỷ niệm chiến đấu cực đẹp trong đời cậu bé, mà cũng là kỷ niệm đẹp vô cùng của Thiếu-sinh-quân Việt-Nam. Câu truyện này trở thành huyền thoại. Huyền thoại này lan truyền mau lẹ khắp năm tỉnh của khu 42 chiến thuật : Cần-thơ, Sóc-trang, Bạc-liêu, Cà-mau, Chương-thiện. Quang trở thành người hùng lý tưởng của những thiếu nữ tuổi 15-17 !

        Năm 1974, sau khi đỗ chứng chỉ 2 bộ binh, Quang ra trường, mang cấp bậc trung sĩ. Quang nộp đơn xin về sư đoàn 21 bộ binh. Quang được toại nguyện. Sư  đoàn phân phối Quang về tiểu đoàn Ngạc-thần tức tiểu đoàn 2 trung đoàn 31, tiểu đoàn của Trần Minh sáu năm trước. Thế là giấc mơ 6 năm trước của Quang đã thành sự thực.

        Trung-đoàn 31 bộ binh đóng tại Chương-thiện. Bấy giờ tỉnh trưởng kiêm tiểu khu trưởng Chương-thiện là Đại-tá Hồ Ngọc Cẩn, tham mưu trưởng tiểu khu là Thiếu-tá Nguyễn Văn Thời. Cả hai đều là cựu Thiếu-sinh-quân. Đại-tá Cẩn là cựu Thiếu-sinh-quân cao niên nhất vùng Chương-thiện bấy giờ (36 tuổi). Các cựu Thiếu-sinh-quân trong tiểu đoàn 2-31 dẫn Quang đến trình diện anh hai Cẩn. Sau khi anh em gặp nhau, Cẩn đuổi tất cac tùy tùng ra ngoài, để anh em tự do xả xú báp.

        Cẩn bẹo tai Quang một cái, Quang đau quá nhăn mặt. Cẩn hỏi:
        _ Ê ! Quang, nghe nói mày lĩnh bẩy viên đạn mà không chết, thì mày thuộc loại mình đồng da sắt. Thế sao tao bẹo tai mày, mà mày cũng đau à?
        _ Dạ, đạn Việt-cộng thì không đau. Nhưng vuốt anh cấu thì đau.
        _ Móng tay tao, đâu phải vuốt?
       _ Dạ, người ta nói anh là cọp U-minh thượng...Thì vuốt của anh phải sắc lắm.
        _ Hồi đó suýt chết, thế bây giờ ra trận mày có sợ không?
        _ Nếu khi ra trận anh sợ thì em mới sợ. Cái lò Thiếu-sinh-quân có bao giờ nặn ra một thằng nhát gan đâu ?
        _ Thằng này được. Thế mày đã trình diện anh Thời chưa?
        _ Dạ anh Thời-thẹo không có nhà.
        Thiếu-tá Nguyễn Văn Thời, tham mưu trưởng Tiểu-khu, uy quyền biết mấy, thế mà một trung sĩ 18 tuổi dám gọi cái tên húy thời thơ ấu ra, thì quả là một sự phạm thượng ghê gớm. Nhưng cả Thời lẫn Quang cùng là cựu Thiếu-sinh-quân thì lại là một sự thân mật. Sau đó anh em kéo nhau đi ăn trưa. Lớn, bé cười nói ồn ào, như không biết tới những người xung quanh.