” Chamabanlle á familia de Ramiro “ os da Barca “ ,porque seu bisabó e seu abó tiveran barca no Miño , entre Portomarín e Belesar .Desto fai muitos anos , cando ainda ninguén pensaba no famoso embalse que deixou Portomarín sobre as augas , e coa vila as famosas viñas .
A barca do bisabó e do abó de Ramilo non era propiamente unha barca , senón un caixón , que se sirgaba cunha corda tendida de ribeira a ribeira , e o patrón axudaba cunha pértega de guía .
Na barca pasaba o río xente , pero tamén porcos , xatos e algún cabalo .E máis dunha vez pasaron no caixón , pintado de vermello , viaxeiros que non eran do país , que ben se lles vía que eran de lonxe pola fala e pola vestimenta .
Unha vez chegou ao embarcadeiro da Ribeira esquerda un home cáseque xigante ,envolveito nunha gran capa azul con voltas coloradas e cuberta a cabeza cunha birreta mui galoneada en ouro .Calzaba botas de brillante coiro que lle chegaban aos xoenllos.
Polo que se vía viaxaba soio e a pé , e non levaba máis equipaxe que unha trompeta en bandoleira , mui lucido o metal , como si a cada paso lle estivesen pasando un pano .Ramiro contaba según a versión que dou do choio o seu bisabó .
O forasteiro mui barbado , dou os bos días e preguntou si podían pasalo á ribeira dereita , onde o agardaban cun cabalo para seguir viaxe a Ourense .O barqueiro , bisabó , como digo , de Ramiro , díxolle ao forasteiro que tiña que agardar media hora , que estaba á espera dun parente de seu , que chegaba cuns cabritos .O forasteiro alporizouse , e berrando dixo que el non era home de esperar por uns cabritos e un feirante .
O bisabó de Ramiro erre que erre que tiña que agardar polos cabritos , e o forasteiro que tiña presa e que tiña que pasalo axiña .Si houbese amosado a man cunha propina , supoñamos catro pesetas , o bisabó de Ramiro , seguro que o pasaría sin agardar ao parente cos cabritos , que podían agardar éstes pacendo , e a feira de Chantada era ainda para o día seguinte .
O forasteiro case espumeaba por aquela boca , berraba palabras forasteiras , e vendo a terquedade do bisabó de Ramilo , botou man da trompeta e tocou .Tocou un áer de alarma que debeu de escoitarse en Sarria e mesmo en Lugo .Ergueuse un gran vento frío , e da outra banda do río botouse á auga un cabalo mouro , que agollapaba sobre as ondas .O forasteiro tocou agora un áer máis suave , que parecía como asubío , decíndolle ao cabalo onde se atopaba .O bisabó de Ramiro veu un coitelo ensanguentado na man do forasteiro , e santiguose .E o santiguo salvouno , que o coitelo caíu ao chan , e o cabalo afondouse nas augas polas que agallopaba como por campo de maio .
-¿ É o forasteiro ?
Pois o forasteiro saíu voando , botando lume , e perdeuse cara ao Páramo , deixando un ronsel de fume negro .
-¡ Sería un demo tolo !, comentara contando o caso o bisabó de Ramiro .
Anos despois , perto de Triacastela , atoparon a trompeta , limpa , brillante , e na buguiña tiña un letreiro que decía “Made in England”.O forasteiro sería, en todo caso , un demo inglés .¿E qué se lle perdería en Ourense ?.
ALVARO CUNQUEIRO
Texto: © EDITORIAL GALAXIA, S.A.- Reconquista , 1 - VIGO