Çocuklarda akut ve uzayan ateşin en sık nedeni infeksiyondur. Çocuklarda ateşle birlikte olan hastalıkları şöyle sıralayabiliriz:
1. İnfeksiyon hastalıkları
2. Allerjik hastalıklar.
3. Romatizmal hastalıklar
4. Kanser
5. Zehirlenmeler
6. Sinir sistemi hastalıkları
7. Metabolik hastalıklar
Ateşli bir çocukta yaşamı tehdit edici bulguların varlığı, immun yetersizlik, yaş, ateşin derecesi ve diğer önemli bulgular değerlendirilir. Ateşli çocukların çoğunda laboratuvar araştırması gerekmez.
Febril konvülziyonlar (Ateşli havaleler):
Çocuk sahibi ailelerin ve hekimlerin en sık karşılaştığı sorunlardan biri de havalelerdir. Okul çağına gelmiş her yüz çocuktan beşi en az bir defa ateşli havale geçirmektedir.
Üç aylıkla beş yaş arası çocuklarda belirli bir nedeni olmayan, kafa içi infeksiyonlarla ilişkisi bulunmayan tüm ateşe bağlı nöbetlere febril konvülziyon denmektedir.
Ateşli havaleler nedenleri açısından iki gruba ayrılır:
1. Basit febril konvülziyonlar
-6 ayla6 yaş arasında olanlar
-Kasılması 10 dakikadan kısa sürenler
-Ateşi yüksek olanlar
-Nöbet sonrası muayene bulguları normal olanlar
-EEG si (Beyin elektrosu) normal olanlar
-Genellikle aile öyküsü bulunanlar basit konvülziyon olarak değerlendirilir.
2. Komplike febril konvülziyonlar:
-6 aydan önce, 6 yaştan sonra geçirenler
-15 dakika veya daha uzun sürenler
-Ateşi yüksek olanlar
-Doğum travması veya nörolojik hastalık geçirmiş olanlar
-EEG si normal veya patolojik olanlar
-Genellikle aile öyküsü bulunmayanlar koplike olarak değerlendirilir.
Etyoloji:
Febril konvülziyonların nedeni tam olarak bilinmemektedir. Hastaların çoğunda vücut ısısının yükselmesi nöbeti başlatan etken olarak görülmektedir.
Havaleler genellikle bir üst solunum yolu infeksiyonunu veya özellikle dizanteriye bağlı bir gastroenteriti takiben olmaktadır. Döküntülü viral hastalıklardan 6. hastalık da önemli bir etkendir.
Sıklıkla kabul edilen teori, daha çok genetik bir yatkınlık sonucu, gelişimini tamamlamamış beyin hücrelerinin ısı yükselmesine aşırı bir duyarlılık göstermesidir.
Prognoz:
Basit konvülziyonlar sonrası hastalar genellikle yaşamlarını sağlıklı olarak sürdürürler. Ancak ileride tekrar konvülziyon geçirme riskleri vardır. Tedavi verilmemiş vakaların %25-50'sinde tekrarlama olasılığı vardır.
Febril konvülziyon geçiren çocukların yaklaşık %4 ünde ileride epilepsi (sara nöbeti) gelişmektedir. Bu risk ailede epilepsi öyküsü olanlarda üç kat fazladır.
Tedavi:
Febril konvülziyonların tedavisi, kasılmaların durdurulması, ateşin düşürülmesi, infeksiyonun tedavisi amaçlarına yönelik olmalıdır. Kasılmaların tedavisinde diazem grubu ilaçlar kullanılır. Korunma:
Basit febril konvülziyonlarda uzun süreli tedavi gerekmez. Çocuk ateşli bir hastalık geçirdiğinde ateş düşürücü ilaçla birlikte makattan diazem verilmesi yeterlidir. Komplike konvülziyonlarda uzun süreli tedavi yapılmalıdır.
Uzun süreli tedavide seçilecek ilaç "fenobarbital"dir. Fenobarbitalin yetersiz kaldığı durumlarda "valproat" kullanılmaktadır.
