İnfeksiyon hastalıkları; bakteri, virüs, mantar ve parazitler gibi değişik mikroorganizmalar tarafından oluşturulan hastalıklardır.
Bu mikroorganizmaların çapları gözle görülebilecek kadar büyük (çeşitli parazitler) olabildiği gibi; elektron mikroskobu ile bile zor görülebilen virüsler olabilir.
Mikroorganizmalar girdikleri canlının vücudunda ateş başta olmak üzere değişik patolojiler oluştururlar. Tıbbın en geniş konularından biri olan infeksiyon hastalıkları her yıl binlerce çocuğun ölümüne ya da sakat kalmasına yol açmaktadır.
İnfeksiyon hastalıklarının en sık görülen bulgusu ateştir. Hastalıklara geçmeden önce ateşe ve ateşin neden olduğu havalelere bir göz atalım.
Ateş:
Vücut ısısının anormal yüksekliği olan ateş, asırlardan beri bir hastalık belirtisi olarak kabul edilmektedir. Vakaların çoğunluğunda ateş bir infeksiyona bağlıdır.
Vücut sıcaklığı beyinde bulunan termoregülatör merkezin kontrolü altında organizmanın ısı yapımı ve ısı kaybının dengelenmesi ile düzenlenir.
Vücut sıcaklığı kişiden kişiye farklılık gösterdiği gibi, aynı gün içinde de değişiklik gösterir. Hiperaktif çocuklarda vücut ısısı değişkendir. Aşırı giyinme, fizik aktivite, sıcak hava, yemek sonrası gibi durumlarda hastalık olmaksızın vucut ısısı yükselebilir.
Vucut sıcaklığı ölçülürken çocuk istirahatte olmalı, yemekten hemen sonra ölçülmemelidir.
Vücut sıcaklığı cıvalı veya elektronik termometrelerle ölçülür. Küçük çocuklarda rektal yoldan veya koltuk altından derece üç dakika tutularak ölçülür. Büyüklerde ise oral veya koltuk altı kullanılabilir.
Mikroorganizmaların çoğalmasını ve yayılmasını önlemek için termometre kullanıldıktan sonra silinmeli ve antiseptik kimyasal bir madde ile temizlenmelidir.
Ateş, vücuda zarar veren bir duruma veya hastalığa yanıt olarak vücut sıcaklığının 38 derecenin üstüne çıkması olarak tanımlanır. Hipertermi vücut sıcaklığının anormal (40 derece üstü) yükselmesidir.
39.5 derecenin altında olan ve uzun sürmeyen ateşin çocuk üzerine çok kötü bir etkisi yoktur. Hafif ateşin hastalığın iyileşmesinde yararları bile olmaktadır.
Deneysel olarak ateşin yararlı etkileri gösterilmekle birlikte ağır hastalarda, havale riski olanlarda veya 39.5 dereceyi geçen durumlarda ateş tedavi edilmelidir. Asetaminofen ve salisilatlar etkili ateş düşürücülerdir.
Kalp ve akciğer hastalığı olanlarda vücut sıcaklığının yükselmesi ciddi sonuçlar doğurabilir.
Yine ateş beynin oksijen gereksinimini arttırır, havale eşiğini düşürür. Ateş 42 dereceye ulaştığı zaman kalıcı beyin hasarı olabilir.
