Küçük bebeklere inek sütü ancak kaynatılıp su ve şeker ilave edilerek verilebilir. Sütün kaynama derecesinde 2- 3 dakika kaynatılması yeterlidir. Sütü sulandırmak için kaynatılmış su kullanılmalı; sulandırma 1 aya kadarki bebeklerde yarı yarıya, 1- 4 ay arasında ise 2 ye 1 oranında (2 kısım süt, 1 kısım su) yapılmalıdır. 4 aylıktan büyük çocuklarda inek sütünü sulandırmaya gerek yoktur. Ayrıca 100 gr. süte 1 çay kaşığı toz şeker konulmalıdır.
YAPAY BESLENME:
Hiç anne sütü almayan bebeklerde uygulanır. Annede veya çocukta anne sütünün verilmesini engelleyen bir takım bozukluklar varsa yapay beslenmeye başlanmalıdır. Karışık beslenen bir bebekte anne sütü salgısının giderek azalması da yapay beslenmeye neden olmaktadır.
Kullanılacak en uygun besin, bileşimi anne sütüne benzer şekle getirilmiş süt formülleridir.
Bu formüllerin verilemediği durumlarda kaynatma, sulandırma ve şeker ilavesi ile bileşimi değiştirilmiş inek sütü verilir.
Verilecek miktarlar çocuğun isteğine göre değişir. Günlük besin gereksiniminin bir çocuktan diğerine farklılıklar gösterebileceği unutulmamalıdır.
Formül sütler yeterli miktarda vitamin içerdiklerinden özel bir durum olmadıkça vitamin verilmesine gerek yoktur. Uygun şekilde yapılmak koşulu ile yapay beslenen çocuk, anne sütü alan çocuk kadar iyi bir büyüme-gelişme gösterir.
Büyüme, vücut hacminin ve kütlesinin artması demektir. Gelişme ise biyolojik işlevlerin kazanılmasını ifade eden bir terimdir. Büyüme, organizmadaki hücre sayısının ve hücrelerin büyüklüğünün artması ile ilgilidir. Gelişme ise hücre ve dokuların yapı ve bileşimindeki değişimler sonucu oluşur.
Çocuk organizmasını erişkinden ayıran en önemli özellik sürekli bir büyüme, gelişme ve değişme içinde olmasıdır. Çocuğun sağlığını bozan durumlar büyüme ve gelişmeyi yavaşlatır, durdurur ya da normalden saptırır.
Hastalık belirtileri göstermeyen, takvim yaşına uygun bir vücut büyümesi, fizyolojik olgunlaşma, ruh ve zeka gelişimi gösteren çocuk "sağlıklı" olarak tanımlanır.
Sağlık durumunun değerlendirilmesi daima değişik yaşlardaki normal çocukların anatomik ve fizyolojik özellikleri göz önünde tutularak yapılır.
Çocuğun büyüme ve gelişmesinin yaşına göre normal, geri ya da ileri olduğunun saptanması çocuk hekimlerinin muayenesinin en önemli bölümünü oluşturur.
Büyüme ve Gelişmeyi Yönlendiren Kurallar:
1. Döllenmeden ergenliğin sonuna kadar devam eden büyüme ve gelişme belirli dönemlerde hızlanma ve yavaşlamalar gösterir. Anne karnındaki çocuk en hızlı şekilde büyür. Doğumdan sonra başlangıçta hızlı olan büyüme ve gelişme giderek yavaşlar. 3-4 yaş ile 9-10 yaş arasında oldukça yavaşlar; ergenlik dönemine yaklaşırken yeniden bir hızlanma gösterir.
2. Tartı, boy, göğüs çevresi, kas ve iskelet sistemi, kalp, karaciğer ve böbrekler gibi birçok iç organın büyümesi genel büyüme eğrisini izler. Bunun yanında beyin ve sinir sistemi gelişmesi başlangıçta çok hızlıdır, giderek yavaşlar, 5 yaşında yetişkinin %90' ına ulaşır. Genital sistemin büyüme ve gelişmesi ise başlangıçta çok yavaştır; 10-12 yaşlarında hızlanır.
3. Büyüme ve gelişmede belirli bir sıra düzeni vardır. Başlangıçta en hızlı beyin büyür; ilk 6 aydan sonra göğüs çevresi hızla artar; 9-12 aydan sonra kol ve bacakların büyümesi ön plana geçer.
4. Normal çocuklar arasında genetik yapıya bağlı olarak boy, vücut yapısı, büyüme temposu ve kişilik yönlerinden büyük farklılıklar vardır. Bu nedenle değişik ay ve yaşlarda vücut ölçümleri, biyolojik değerler ve diğer özellikler için alt ve üst sınırların bilinmesi gerekir.
