|
|
Biyografi Do�um tarihi:
26 Temmuz 1928 Stanley Kubrick New York'ta do�mu�tu ve okuldaki k�t� notlar�na ra�men zeki bir �ocuk olarak g�r�lm��t�. Ortam de�i�ikli�inin akademik performans�n� y�kseltece�ini umarak babas� Jack onu, 1940'ta day�s� Martin Perveler'in yan�na, Pasadena, Kaliforniya'ya g�nderdi. 1941'de gramer okulunun son y�l� i�in Bronx'a d�nd���nde hem tutumunda hem de karnesinde de�i�iklikler g�r�ld�. O�lunun ilgisini �ekebilmek amac�yla Jack, Stanley'e satran� ��retme karar� verdi ve amac�na ula�t�. Kubrick oyunu tutkulu bir �ekilde oynad� ve k�sa bir s�re i�inde �ok ba�ar�l� bir oyuncu oldu. Daha sonraki y�llarda satran� Kubrick i�in �nemli bir ara� oldu. Satranc� hem inat�� oyuncular�n �stesinden gelmek i�in hem de filmlerinde artistik bir motif olarak kulland�. Jack Kubrick'in o�luna on ���nc� do�um g�n� i�in bir foto�raf makinesi hediye etmesi daha da yerinde bir karard�. Kubrick �ok co�kulu bir foto�raf�� oldu ve New York'ta dola�arak foto�raflar �ekmeye ve arkada��n�n evinde tab etmeye ba�lad�. Look dergisine �ekti�i bir foto�raf� satt�ktan sonra onlar�n kadrolu foto�raf��lar�yla ili�ki kurmaya ba�lad� ve 17 ya��nda stajyer foto�raf�� olarak i� teklifi ald�. "Look" dergisinin verdi�i bir tak�m g�revleri yap�yor ve s�kl�kla sinemaya gidiyordu. Bir s�re sonra arkada�� Alexander Singer'la birlikte film yap�m�na ba�lamay� planlad�lar ve Kubrick 1950'de t�m birikimlerini "Day of the Fight" (1951) adl� belgeselin yap�m�na yat�rd�. Bunu birka� �smarlama belgesel izledi (Flying Padre (1951) ve The Seafarers (1952)), ama b�ylece yat�r�mc�lar�n�n ilgisini �ekerek ve Central Park'taki satran� ma�lar�nda g�z�n� d�rt a�arak Kaliforniya'da "Fear and Desire" � �ekmeyi ba�ard�. Bu filmi yapmak ho� bir deneyim de�ildi. Kubrick'in lisedeki a�k� Toba Metz'le olan evlili�i �ekimler bitmeden sona erdi. Filmin kendisine gelen �e�itli ele�tirilerin yan�nda Kubrick a�ikar olan y�netmenlik becerileri hakk�nda bir �ok iyi ele�tiri ald�. Kubrick'in bundan sonraki iki filmi "Killer's Kiss(1955) ve "The Killing"(1956) Hollywood'un onu farketmesini sa�lad� ve 1957'de "Paths of Glory"(1957) filminde Kirk Douglas'� y�netti. Daha sonra Douglas, Kubrick'i "Spartacus"un (1960) yap�m� i�in onun projenin b�y�kl���nden �ekinip, daha fazla i�birli�i yapaca��n� umarak �a��rd�. Ama olay b�yle geli�medi ve Kubrick t�m projeyi �stlendi ve kendi fikirlerini ve standartlar�n� uygulatt�.Bir �ok �al��an onun stilinden ho�lanmad�: cinematographer Russell Metty yap�mc�lara Kubrick'in, onun i�ini yapt��� konusunda �ikayette bulundu. Kubrick'in buna tepkisi ona orada oturmas�n� ve hi� bir �ey yapmamas�n� s�ylemek oldu. Metty s�yleneni yapt� ve ironik bir �ekilde Akademi �d�l�n� ald�. Kubrick'in bir sonraki projesi "One-Eyed Jacks"te (1961) Marlon Brando'yu y�netmekti, ama uzla�malar bozuldu ve sonunda Brando filmi kendi y�netti. Hollywood'da hayal k�r�kl��� ve ba�ar�s�z ikinci bir evlilikten sonra, Kubrick bundan sonraki t�m filmlerini yapaca�� �ngiltere'ye yerle�ti. Kubrick, ilk UK filmi "Lolita"y�(1962) �ekerken, o d�nemde bir filmin pazarlanmas�n� �ok fazla zedeleyebilecek olan sans�r kurallar�na �ok dikkat etti. "Dr. Strangelove or: How Learned to Stop Worrying and Love the Bomb" (1964) Kubrick i�in �ok b�y�k risk ta��yordu ��nk� bundan �nce "n�kleer" bir komedi unsuru olarak g�r�lm�yordu. Asl�nda bu film bir dram olarak yaz�lm��t� ancak Kubrick yazd��� fikirlerin ciddiye al�namayacak kadar komik oldu�una karar verdi. Filmin ele�tiri ve pazarlama ba�ar�s� Kubrick'e bundan sonra istedi�i herhangi bir projeyi ger�ekle�tirebilmesi i�in gerekli finansal ve artistik �zg�rl��� kazand�rd�. Bu d�nemde Kubrick'in odak noktas� geni�ledi, her zaman de�i�ik a�amalarda olan birka� projeyle ayn� anda ilgilendi: "Blue Moon" (Hollywood'un ilk pornografik filmi hakk�nda bir hikaye), "Napoleon" (tarihi bir biyografi, st�dyonun benzer projelerdeki kayb�ndan sonra tamamlanmadan b�rak�lm��) "Wartime Lies" (2. d�nya sava�� sonras� Avrupa'da ge�en bir dram, bu da Schindler's List'in(1993) yap�m�na ba�land���nda tamamen b�rak�lm��) ve "Rhapsody" (daha sonra "Eyes Wide Shut" (1999) olarak �ekildi) Daha sonra bitirilen ilk film sci-fi yazar� Arthur C. Clarke'la birlikte �al��t��� "2001:A Space Odyssey"(1968) o zamana kadar yap�lm�� en iyi sci-fi film olarak kar��land�, an�nda en sevilen k�lt filmler aras�na girdi ve daha sonraki bilimkurgu filmleri i�in bir standart yerle�tirdi. Kubrick'in bundan sonraki �al��mas� "A Clockwork Orange"�n (1971) yaratt��� tart��malar "Lolita"n�nkini(1962) a�t�. Bu sefer cinselli�in d���nda �iddetin ortaya konu�u hakk�nda da tart��malar oldu. Barry Lyndon (1975) Kubrick'in hem profesyonel hem de �zel hayat�ndaki d�n�m noktas�n� g�sterir. T�m ekipten ba�l�l�k ve m�kemmellik konusundaki ac�mas�z istekleri efsane oldu. Oyuncular hi� ara vermeden d�zinelerce sahne �ekmek zorundalard�. �rlanda da orduyu i�eren bir film �ekerek, Kubrick IRA'n�n onu hedef olarak ilan etti�ine y�nelik raporlar ald�. Prod�ksiyon hemen �lke d���na ta��nd� ve Kubrick'in mahremiyet ve g�venlik konusundaki istekleri onun m�nzevi bir insan olarak tan�nmas�na yol a�t�. "The Exorcist"in(1973) devam�n� y�netme teklifini kabul etmedi ancak daha sonra kendi gerilim filmini yapt�:"The Shining"(1980)Yine t�m ekipten ve oyunculardan talepleri konusunda dedikodular d�nmeye ba�lad�. �ddialara g�re Stephen King (film onun roman�ndan uyarlanm��t�) Kubrick'in uyarlamas�n� hi� be�enmemi�ti (asl�nda daha sonra kendi senaryosunu yazd� ve "The Shining"(1997)(mini) olarak film yapt�.) Kubrick'in bundan sonraki �al��mas�na kadar aradan epeyi zaman ge�ti: "Full Metal Jacket" yedi y�l sonra ��kt�. Bu s�re i�inde evliydi ve �ocuklar�yla birlikteydi ayn� zamanda evinde olduk�a b�y�k de�i�iklikler yapt�. Bir ele�tirmen taraf�ndan "Platoon"un (1986) h�manist hikayesinin karanl�k y�z� olarak g�r�len "Full Metal Jacket" Kubrick'in sa�lam ele�tirel be�eni ve gi�ede kar miras�na eklendi. 1990larda Kubrick Brian Aldiss'le "A.I."(????)'da beraber �al��maya ba�lad� ve son filmi olan "Eyes Wide Shut"ta (1999) Tom Cruise ve Nicole Kidman ile al���lmad�k g�venlik ve mahremiyet ko�ullar� i�inde �al��t�. |
