แกรี่ คาสปารอฟ คือมนุษย์ซึ่งได้ชื่อว่าฝีมือหมากรุกยอดเยี่ยมที่สุดในประวัติศาสตร์ ความเป็นมาของเขาจึงเป็นที่สนใจกับทุกคนไม่ว่าจะเล่นหมากรุกหรือไม่ เขาคือแชมป์โลกหมากรุกคนที่ 13 ที่สมศักดิ์ศรีที่สุด หลังจากที่แชมป์โลกคนก่อนคือ อนาโตลี คาร์ปอฟนั้น ได้ตำแหน่งมาจากการที่อัจฉริยะชั่วนิรันดร์ชาวอเมริกัน บ๊อบบี้ ฟิชเชอร์ แชมป์โลกคนที่ 11 ปฏิเสธกฎของ FIDE องค์กรผู้ควบคุมหมากรุกของโลก ทำให้ตำแหน่งว่างลง ทั้งที่โดยความจริงแล้วคาร์ปอฟเองก็จัดอยู่ในขั้นยอดมนุษย์ แต่ก็เป็นแชมป์อยู่บนพื้นฐานที่ว่าเพราะการสละสิทธิ์นั้น ทำให้ศักดิ์ศรีของเขา และของประเทศรัสเซียค่อนข้างด้อยลงไป จนกระทั่งวันที่คาสปารอฟผงาดขึ้นมากู้ศักดิ์ศรีคืนให้กับรัสเซียถิ่นกำเนิดอย่างสมบูรณ์แบบ

ชื่อ: Gary Kasparov
FIDE: Elo 2849 อันดับ 1
WCC: Elo 2830 อันดับ 1
สัญชาติ: รัสเซีย
วันเกิด: 13 เมษายน 1963
สไตล์: Aggressive(บุก), Tactical(ยุทธวิธี),Explosive(รวดเร็ว,คมกริบ)
จุดเด่น: การเตรียมรูปเปิดเกม, ประสบการณ์, การคำนวณซับซ้อน

เกิด 13 เมษายน 1963 (ตรงกับวันมหาสงกรานต์พอดี ปีกระต่าย 2506) ที่เมืองบาคู รัฐอาเซอร์ไบจัน ประเทศรัสเซีย นามสกุลเดิมคือ Wainshtein แต่ต่อมาเมื่ออายุได้ 12 ปีก็เปลี่ยนเป็น Kasparov ตามมารดาหลังจากบิดาเสียชีวิตไป รัสเซียก็เลยได้ K ที่ยิ่งใหญ่เพิ่มขึ้นมาอีกคน (เริ่มจาก Karpov, Kasparov และ Kramnik)

เพียงอายุ 13 ปี คาสปารอฟก็ได้รับตำแหน่งที่ 3 ในการแข่งขัน World Cadet Cup ประเทศฝรั่งเศส ปี 1976 โดยก่อนหน้านี้ไม่เคยมีใครที่ได้เป็นตัวแทนประเทศรัสเซียในอายุ 13 ปีมาก่อนเลยครับ

ปีต่อมาเขาก็สร้างปรากฏการณ์อันลือลั่นอีกครั้ง เมื่อพิชิตตำแหน่งชนะเลิศ USSR Junior Championship ด้วยคะแนนที่เหลือเชื่อคือ 8.5/9 (ทั้งหมด 9 กระดาน ชนะ 8 เสมอกระดานเดียว)!!!

ปี 1978 ความแรงของคาสปารอฟยังไม่หยุดยั้ง เขาชนะเลิศรายการที่ Minsk และ Otborochnii เป็นผู้เล่นที่อายุน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์ที่เคยมีมาที่ร่วมแข่งขันรายการใหญ่ของรัสเซีย และที่สำคัญคือชนะเลิศซะด้วย

ตอนที่เขาไปแข่งที่ยูโกสลาเวียนั้น คาสปารอฟยังไม่ได้ถูกจัดระดับคะแนน Elo เป็นหนึ่งในสองคนที่ไม่ได้เป็นแกรนด์มาสเตอร์ แต่กลับชนะเลิศรายการนั้นมาด้วยคะแนน 11.5/15 และนั่นคือคะแนนครั้งแรกในการแข่งขันระดับแกรนด์มาสเตอร์ของเขา

คาสปารอฟปรากฏชื่อขึ้นในอันดับคะแนนของ FIDE ครั้งแรกในเดือนกรกฎาคม 1979 ที่ระดับ Elo 2545 ถัดไปอีกแค่ 5 เดือน คือเดือนมกราคมก็เลื่อนขึ้นมาเป็น Elo 2595 อีกสองเดือนถัดมาก็ได้รับตำแหน่งแกรนด์มาสเตอร์ และเดือนสิงหาคมปีเดียวกันนั้นเอง คาสปารอฟก็ชนะเลิศตำแหน่งแชมป์โลกเยาวชนครั้งที่ 19(อายุไม่เกิน 20) โอย..! ช่วยผมเติมเครื่องหมายตกใจทีครับ เอาทุกประโยคในย่อหน้านี้นั่นแหละ

เมื่ออายุย่างเข้าสู่ 20 ปี คาสปารอฟก็กรุยทางขึ้นสู่การเป็นแชมป์โลกด้วยการพิชิต Vasily Smyslov อดีตแชมป์โลกปี 1957 ในการแข่งขันรอบสุดท้ายของการสรรหาผู้ท้าชิง ได้รับสิทธิขึ้นชิงแชมป์โลกกับ อนาโตลี คาร์ปอฟเจ้าของตำแหน่งแชมป์โลก โดยระดับ Elo ของคาสปารอฟขณะนั้นทะลุไปถึง 2710 มากกว่าของแชมป์โลกที่มีเพียง 2700 ซะอีก!

ศึกระหว่าง 2 K ผู้ยิ่งใหญ่ครั้งแรกจัดขึ้นมาราธอนข้ามปี 1984-85 แข่งให้ได้ผู้ชนะ 6 กระดานคนแรก ไม่นับกระดานเสมอ ปรากฏว่าครั้งแรกนี้ใช้เวลายาวนานมาก เพราะมีการเสมอกันแทบทุกกระดาน ทาง FIDE จึงยกเลิกการแข่งโดยไม่มีการตัดสิน

ศึกครั้งที่สองจัดขึ้นที่กรุงมอสโควเช่นเดียวกัน ปลายปี 1985 โดยมีการเปลี่ยนแปลงกติกา คราวนี้คาสปารอฟชนะไปด้วยคะแนน 13-11(ชนะ 5 แพ้ 3 เสมอ 11) เขาจึงได้รับตำแหน่งแชมป์โลกคนที่ 13 เมื่อมีอายุได้เพียง 22 ปี 7 เดือน อายุน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์อีกเช่นเคย!

หลังจากนั้นมีการแข่งของทั้งสองขึ้นอีก 3 ครั้ง(1986,1987,1990) และคาสปารอฟเป็นฝ่ายเอาชนะได้ทุกครั้ง

หลังจากครองตำแหน่งแชมป์โลก อายุ 26 ปีคาสปารอฟก็ก้าวข้ามขีดจำกัดของมนุษยชาติอีกครั้ง เมื่อทำคะแนน Elo ผ่าน Bobby Fischer สุดยอดอัจฉริยะชั่วนิรันดร์ฮีโร่อเมริกันที่คว้าตำแหน่งแชมป์โลกคนที่ 11 ไปได้ ท่ามกลางจอมยุทธรัสเซียซึ่งล้วนแล้วแต่มีดีกรีระดับอดีตแชมป์โลกราวๆครึ่งโหล!! ตอนที่คะแนนสูงสุด ฟิชเชอร์ทำได้ 2785 แต่ปีนั้นคาสปารอฟกลายเป็นมนุษย์คนแรก และเป็นคนเดียวมาจนถึงปัจจุบันที่ได้ Elo มากกว่า 2800!!!

ปี 1993 คาสปารอฟก็ดำเนินรอยตามฟิชเชอร์เมื่อเกิดข้อขัดแย้งกับ FIDE จนทำให้เขาต้องสละตำแหน่งแชมป์โลกของ FIDE มาตั้งองค์กรใหม่คือ PCA(Professional Chess Association) ร่วมกับ Nigel Short อัจฉริยะอันดับหนึ่งแห่งอังกฤษ

นับตั้งแต่ครั้งนั้นตำแหน่งแชมป์โลกของ FIDE ก็เสื่อมคลายความศักดิ์สิทธิ์จากที่เคยเชื่อถือกันว่า เจ้าของตำแหน่งคือยอดคนที่เก่งที่สุดในโลกแห่งยุคสมัยนั้น นับแต่ยุคของ บ๊อบบี้ ฟิชเชอร์ มาจนถึง แกรี่ คาสปารอฟ ได้พิสูจน์แล้วว่าตำแหน่งแชมป์โลกขององค์กรนี้ เป็นเพียงผู้ชนะการแข่งขันในรายการยิ่งใหญ่รายการหนึ่งเท่านั้น โอ..อนิจจา!

นิเกล ชอร์ต นั้นมีอายุน้อยกว่าคาสปารอฟ 3 ปี แต่กลับมีประวัติอันงดงามสุดยอดถึงขนาดที่มีลงในหนังสือ The Encyclopedia of Chess ซึ่งตีพิมพ์ในขณะที่เขามีอายุเพียง 12 ปี เพราะปีนั้นเองที่เขาสามารถพิชิตแชมป์อังกฤษ 10 สมัย และได้ตำแหน่งแชมป์ประเทศอังกฤษไปครอง!! นับเป็นสุดยอดฝีมือในประวัติศาสตร์ของอังกฤษ เช่นเดียวกับที่คาสปารอฟเป็นสุดยอดฝีมือในประวัติศาสตร์ของรัสเซีย ดังนั้นเมื่อชอร์ตสามารถเอาชนะคาร์ปอฟได้สิทธิชิงแชมป์โลกของ PCA ปี 1993 กับคาสปารอฟ ศึกนี้จึงสมศักดิ์ศรี และมีผู้รอคอยมากที่สุด

และผลก็คือคาสปารอฟชนะไป 12.5/7.5

วิศวนาธาน อานันท์ ฉายาพยัคฆ์ร้ายที่คู่แข่งต่างก็มุ่งหวังที่จับใส่กรง อีกฉายาคือพายุหมุนบ่งบอกสไตล์การเล่นที่ฉับไว เฉียบคม ไม่มีแกรนด์มาสเตอร์ของอินเดีย หรือของเอเชียคนใดที่จะมีระดับใกล้เคียงกับเขา อาจกล่าวได้ว่าทั้งโลกนี้ในยุคปัจจุบัน นอกจากคาสปารอฟแล้ว อานันท์สามารถปราบได้หมดทุกคน!!

ระดับ Elo สูงสุดที่อานันท์ทำได้คือ 2795 ก้าวข้ามฟิชเชอร์ไปจ่อ 2800 เป็นเครื่องการันตีพรสวรรค์สุดยอดของเขา ซึ่งถึงระดับที่สามารถมองหมากได้ 8-9 ชั้นด้วยการเหลือบมองเพียงแวบเดียว!!

หลังจากเป็นอันดับ 2 ของโลกอยู่ไม่นาน อานันท์ก็ได้สิทธิชิงแชมป์โลกของ PCA ในปี 1995 และเป็นอีกศึกที่น่าประหวั่นพรั่นพรึงที่สุดสำหรับคาสปารอฟ

ผลก็คือคาสปารอฟป้องกันตำแหน่งไว้ได้ด้วยคะแนน 10.5/7.5

จะเกิดอะไรขึ้น ถ้ามียอดฝีมือที่ความจำไม่มีวันลบเลือน คิดได้เร็วในระดับ 2 ล้านตาใน 1 วินาที! รู้รูป Opening ทุกแบบที่เคยมีในประวัติศาสตร์ รูป Ending ทุกรูปที่เป็นไปได้ ข้อสำคัญคือไร้ความกดดัน ไร้ความรู้สึก คำแรกที่นึกขึ้นได้สำหรับนิยามของคุณสมบัตินี้ก็คือ "ปีศาจ"!!! และมันก็ได้เกิดขึ้นด้วยฝีมือของ IBM บริษัทคอมพิวเตอร์อันดับหนึ่งของโลกที่วิจัยพัฒนา โครงการนี้มาตั้งแต่ปี 1989 และตั้งชื่อมันว่า Deep Blue

ปี 1996 ครั้งแรกที่พบกัน คาสปารอฟเอาชนะไปได้ด้วยคะแนน 4-2

ปี 1997 ถัดมาปีเดียว IBM พัฒนาให้ Deep Blueมีความเร็วเป็น 2 เท่า ให้มีความฉลาดด้านปัญญาประดิษฐ์ยิ่งขึ้น เมื่อมาพบกันอีกคราวนี้ Deep Blueเป็นฝ่ายชนะ 3.5-2.5

ยังเป็นที่กังขามาถึงปัจจุบัน จากข้อสังเกตของคาสปารอฟซึ่งเรียนจบคอมพิวเตอร์ และเป็นนักเขียนโปรแกรมหมากรุกตัวยง กล่าวถึงตาเดินตาหนึ่งในการแข่งขัน เป็นตาไร้ความหมายของคอมพิวเตอร์ ซึ่งไม่มีทางคำนวณความได้เปรียบได้ไม่ว่าวิธีใด แต่ Deep Blue กลับเดินตานั้นได้อย่างน่าอัศจรรย์ ข้อสำคัญคือทีมงานที่เดินหมากแทน Deep Blue นั้นเป็นนักหมากรุกแกรนด์มาสเตอร์ระดับแนวหน้าหลายคน อาจจะมีการเล่นกลหรือไม่?

แต่ที่แน่ๆจนถึงปัจจุบัน คาสปารอฟได้ท้า Deep Blue มาแข่งเกมตัดสินหลายครั้งแล้ว แต่ทาง IBM ไม่เคยคิดรับคำท้าอีกเลย

ศึกส่งท้ายสหัสวรรษที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ถูกจัดขึ้นด้วยความร่วมมือระหว่างคาสปารอฟ กับบริษัทยักษ์ใหญ่ไมโครซอฟท์ นั่นคือการใช้สื่อแห่งโลกยุคอนาคต "อินเตอร์เน็ต" เปิดกระดานหมากรุกโดยเกมนี้คาสปารอฟเป็นฝ่ายขาว ให้ทีมโลกเป็นฝ่ายดำ ผลัดกันเดินวันละตา โดยมียอดฝีมือ 4 คนคอยให้คำแนะนำว่าวันนี้ควรเล่นตาใดดีที่สุด แล้วลงคะแนนเสียงข้างมาก มีแกรนด์มาสเตอร์ระดับแนวหน้าคอมเมนท์เกมทุกตา ผมเองก็เป็นคนหนึ่งอยู่ในทีมโลกเหมือนกัน ในการเปิดเกมทีมโลกสร้างเซอร์ไพรซ์โดยเปิดเกมในรูปที่ไม่เคยมีมาก่อน(Novelty) มีการบัญญัติชื่อไว้แล้วว่า Sicilian B52 "World Variation" และเป็นแต้มที่ดีมากกดดันแชมป์โลกต้องหาเสมอตลอดเกม! แต่แล้วก็พลาดท่าจนได้ในตอนปิดเกม การคำนวณที่ซับซ้อนเหลือเชื่อของคาสปารอฟ ทำให้เอาชนะทีมโลกไปได้

คงไม่ต้องเอ่ยอ้างความเก่งกาจของมืออันดับสองของโลกคนปัจจุบันรายนี้ ก่อนการแข่ง BGN World Championship 2000 ผู้ที่ได้สิทธิชิงแชมป์โลกจากคาสปารอฟก็คือ Alexei Shirov ยอดยุทธจากแดนกระทิงดุสเปนผู้ซึ่งได้ชื่อว่ามีแต้ม Sacrifice คมกริบระดับสุดยอด ดุดันยิ่งกว่าคาสปารอฟซะอีก แต่ด้วยเหตุผลบางประการทำให้การแข่งขันของทั้งสองไม่เกิดขึ้น กลับกลายเป็นว่าสิทธิตกมาที่วลาดิเมียร์ ครัมนิค ซึ่งพลาดท่าให้กับชิรอฟในการแข่งสรรหาผู้ท้าชิง

น้อยคนในโลกจะไม่ยอมรับว่าครัมนิคคือผู้ที่เหมาะสมกับศึกนี้มากกว่าชิรอฟทุกประการ การเดินหมากที่มี Stablity มากที่สุดด้วยสไตล์ Classical คือเน้นตำแหน่งหมาก โครงสร้างพอน มาปะทะความดุดันของสไตล์ Hypermodern เน้นความสัมพันธ์ของตัวหมากใหญ่ และการเตรียม Opening ขั้นสุดยอดของคาสปารอฟ น่าจะถูกคู่ที่สุดแล้วในยุคนี้

จาก 9 กระดานที่ผ่านมาเป็นเครื่องพิสูจน์แล้วว่า ครัมนิคคือคลื่นลูกถัดไปที่มีโอกาสพิชิตคาสปารอฟมากที่สุด ตอนนี้ครัมนิคมีคะแนนนำไปแล้ว 5-4 เหลืออีก 7 กระดานผลจะเป็นอย่างไร ก็ขอเชิญติดตามต่อไปได้ที่นี่เลยครับ ทุกอังคาร,พฤหัส,เสาร์ และอาทิตย์ 21:00 น. ไปจนถึง 4 พฤศจิกายน ศกนี้