Có những lúc mơ màng êm trôi, gặp những anh cổ thụ đứng bên bờ cúi đầu thì thầm tình tự bằng những lời không ngôn ngữ. Có lắm lúc tôi ghé ngang nhà của các anh cồn đất, tán gẩu với cô đơn. Lâu lâu tôi được ngắm những cô thôn nữ bên bờ khi các nàng giặt giũ. Trả giá cho cái nhìn say đắm của tôi, Các cô thảy vào lòng tôi biết bao cay đắng, bẩn thỉu từ trong các áo quần, chén đũa sau những bữa cơm chiều với gia đình. Giá của cuộc đời thôi. Tôi lặng lẽ chấp nhận. Bù lại, tôi mang theo phù sa từ thượng nguồn thăm thẳm, làm quà tặng cho các cánh đồng hiền hoà.
   Tôi tặng cho các bác ngư phủ những mẻ tôm cá ngọt tươi. Các em nhỏ đã chẳng thí ch nhảy trọn vào lòng tôi, bơi lội trong dòng nước chan hòa hay sao? Đó là những giờ phút vui nhất.
   Tôi mến những ông lái đò dọc, yêu những cô lái đò ngang. Họ là những tri kỷ của tôi. Khách của họ, cũng là khách của tôi, khi quen, khi lạ. Có nhiều khách là những chiến sĩ đầy khí phách hiên ngang. Họ đã từng làm nên lịch sử oai hùng. Họ là ai? người hỏi tôi, "chuyến đò kia là địch hay bạn ?" Tôi lặng lẽ cau mặt buồn tênh. "Dường như là người Việt Nam! Tôi đưa anh đi xây lý tưởng của anh, thế thôi. Anh hài lòng chứ?"
   Lâu lâu, một cơn gió bão ào đến, tát vào mặt tôi liên miên. Đương nhiên, tôi cau mày hay nổi sóng. Tội cho những chiếc thuyền bé con trên sông, chao đảo, sợ hãi trước cơn thịnh nộ của tôi (hay của gió bão?). Rồi không lâu, tôi đã trả lại cho người mặt nước bình yên, có khi tràn lấp mông mênh, có khi co ro thu gọn giữa hai bờ sần sùi, mốc lỡ, và ngơ ngáo khô ng chịu nổi. Hàng rễ cây dừa xù xì như những chùm râu chưa tỉa của các anh chàng ngóng gái, hối thúc tôi phải trở lên mau như đã hẹn mỗi ngày.
   Dường như tôi chảy triền miên ra ngoài đại dương, biến hình trong đó, nhưng kỳ thật, tôi chưa hề tách rời khỏi miền Nam nước Việt.