montejo
jaro-8, n-ro 1, 2000

ĉefpagxo

esperanto en nepalo

gerda malaperis

fotoj

 

enhavoj

la 2a Internacia Himalaja Renkontiĝo

Bonvolu Ne Doni Akvon (Poemo)

Esperanto ĉe Everesto

Unua Nepala Verkisto de Romanoj

Akvofontoj en Nepalo

Narendra Bhattaraj Nia vic prezidanto

Nepalo- La Lando de Festivaloj

Festivaloj de Nepalo

Trovado de Kulpoj

Bhaktapuro-Urbo de Adeptoj

La Nepala Kuirado

Luri-La Knabino de Sarangkot

Budhismaj Stupoj

 


Kelkaj Interesaj Kutimoj de Nepalo

La nepala vivmaniero estas plena je kulturaj mirindaĵoj.  Tiuj kiuj volas akiri pli bonan komprenon de la nepala vivstilo devas unue scii ion pri la baza kultura heredaĵo de Nepalo. Jen kelkaj interesaj nepalaj kutimoj por instigi vian scivolon.

Akceptado de gastoj
           
Gastoj en Nepalo tradicie estas traktataj kiel dioj, ranĝante nur post tiuj. Akceptante gaston, oni kutime kunpremas la manojn antaŭ si kaj diras "Namste" aŭ "Namaskar" kun rideto. Ŝerpoj, la famaj montgrimpistoj de Nepalo, metas khataon, simplan blankan tukon el katuno, ĉirkaŭ la kolon de gastoj. Girlandoj esats ĉiam signo de respekto  por tre gravaj perdonoj. "Dhanjavad" estas la vorto uzata por danki iun pro afableco aŭ iu servo.

La ruĝa tika  kaj nigra gazal
 
           Laŭ nepala kutimo, ruĝa marko(nomata tika) metita sur la frunton signifas la benon de Dio. Ĝi troviĝas en diverdaj koloroj laŭ ceremonio. La ruĝa tika estas tre populara en hinduaj kaj budhaj komunumoj. Krome oni metas kolirion (gazal) ĉe la okiloj de infenoj, kio celas al eviti okumalsanojn. Plenkreskuloj uzas ĝin kiel losmetikon.

Juneco kaj amo
           
Nepalaj junuloj ne elmontras siajn koraferojn. Fari amon publika spektaklo ĉagrenas kaj eĉ  hontigas rigardantojn. Knaboj promenantaj  manenmane aŭ manĉirkautajle estas ordinara vidaĵo, kiu indikas nenion pli ol amikecon.

Geedziĝa kaj familia ligiteco
           
En lokaj ĵurnaloj infana geedziĝo, poligamio kaj poliandrio estas okazoj por interesaj rakontoj. Ili ĉiuj fakte estas kontraŭleĝaj. Geedziĝoj en Nepalo ankoraŭ estas pleje aranĝitaj, sed tio ne nepre signifas ke la gefianĉoj e havas  iun influon sur la decido de diaj gepartoj. Malgraŭ ke la plejmulto el geedziĝoj estas aranĝitaj, tamen eksedziĝoj elcente estas mekredeble maloftaj. La minimuma aĝo de geedzoj estas dudek unu jaroj por knaboj kaj dek ok jaroj por knabinoj. LA soruacio antaŭ dudeko da jaroj estis tute malsama. La familia logiteco en Nepalo estas fortega.

Virinaj vestoj
           
Per ju pli da vestaĵoj nepalaj virinoj sin vestas, des pli da admiro ili allogas al si, kaj des pli ŝajnigas ŝin bonaj. Tiel, ciam indas ke vizitantinoj ne sin vestu per tro malanunda kostumo en publiko. Tio povas hontigi pli aĝain nepalanojn, kelkaj el kiuj eĉ povas fari malagrablajn rimarkigojn.

Manĝaj kutimoj
           
Nepalanoj ne manĝas ion kio estas jam tuŝita de la buŝo aŭ lipoj de iu alia. Tia utraĵo estas rigardata malpura aŭ makula, kaj oni nomas ĝin nepallingve gutho. Nepalanoj tial ne uzas telerojn de aliaj ĝis  tiuj estas plene purigitaj.

            Plenagaj nepalanoj estas striktaj pro siaj manĝaj kutinoj kaj ĝenerala konduto. Ili estas aparte ofendiĝema ankaŭ pro la trinkado de akvo. Ortodoksa nepalano, vidante senkastulon tuŝi lian trinkaskvujon povas tuj koleriĝi.

            Multaj nepalanoj kutimas trinki akvon el poro nomota karuva, farita el kupro aŭ latuno, kun elfluileto aŭ tubeto en ĝi. Prezenti akvon en glaso estis antaŭ nelonge rara fenomeno. Oni atentas ke la lipoj ne tuŝu la poton dum trinkado. Lavi la manojn antaŭ kaj post manĝo kaj tralavi la buŝon estas bona konduto.

Societumado
           
La gastiganto ordinare ne manĝas kun la gastoj en tradicia nepala hejmo. Lia ĉefa zorgo estas gastigi ilin per parolado kaj regalado. Rompi ĉi tiun tradicion estus tre malĝentila laŭ ortodoksulo. Edzinoj en Nepalo kiuj rezistas la modernoĝo ne ŝatas akompani siajn edzojn al grandaj festoj.

Privateco en familio
            La kuirejo en tradicia familio, aparte en Katmando valo, estas kvazaŭ sankta templo. Tipa nepala domo en Katmando havas kuirejon konstruitan en la surpa etaĝo. Nepalanoj kutime regardas siajn kuirejojn, preĝejojn kaj provizejojn kiel la plej gravajn lokojn en siaj hejmoj. Oni povus facile ĉegreni iun, rekte marŝante en iun el tiui ĉambroj sen permeso de la familicefo.

 

   
2001 Nepala Esperanto-Asocio
Hosted by www.Geocities.ws

1