Magnetron fırın lambası 

TB6BHK   Hüsnü Köktürk   [email protected]
Mikro dalga fırının içinde bir adet "Magnetron" ismi verilen vacuum microwave tube var.  Bu lambalar mutfak fırın cihazlarının içinde, önce hurdacılara oradan eritme fırınlarına gidiyor. Magnetron lamba Anot 4000v    flaman AC 3 --3,5V  9..12A     500..1000W. Evet 1000 Watlık radar frekanslı lambalar demir fiyatına hurdacılardan  geri dönüşüm fırınlarına gidiyor.
https://www.youtube.com/watch?v=42UF_kED34Q
https://www.youtube.com/watch?v=42UF_kED34Q       Lamba değerleri yaklaşık değerlerdir. Kesin rakamlar ve lamba numaraları datasheetlerde  aranmalıdır.  Ayrıca uyarı yazıları bulunmalı dikkate alınmalıdır. Magnetron tube

Bu lambalar güç lambası.

 Nedeni et kızartacak, 5...10 vat bu iş için yetmez. Güç lambalarının flaman telleri güçle orantılı olarak yüksek amper istiyor. 30w lambanın flaman amperi  0.5A ise 300 w lambanın flaman amperi 2..3 A gibi yükseklerde olacak.
Acizane sahsen ben H.K  gök dalgalarının ve CB cilerin çok aktif olduğu 1980-1990 yılları arasında bazı lambalı devreleri görme ve  döküman bulma imkanım olmuştu. Lamba konusunda hurdacılar da  çok zengindi. O yıllardan kalma bilgilerime istinaden diyebilirim ki. Lambanın çalışması için Flaman voltaj ve amperi şart. Ama flaman tam kızarmaz az kızarır sa tam bize göre düşük güç çıkar. Anot voltajı dahi öyle. Voltu az verirsen lamba da gücü az verir. Eski yıllarda Birçokları transistörlerin bulunmadığı yıllarda anot voltajı 12v olan portatif el telsizleri kullanırdı. Aşağıdaki adreste bu lambalara ait bir liste.
https://www.geocities.ws/husnu66tr/smv-tube-data.htm

 Yüksek güçler ve özel frekanslar

 profesyonel ve yetkili mercilere ait olmalı diye biliyorum. Ayrıca düşük anot voltajı tehlike riskini de azaltacaktır
Magnetron yüksek rf gücü çıkarabilmesine rağmen çalışma prensibi gereği modüle edilemez denirse de bu lambayı kullananlar olmuş.
Magnetron osilasyon yapan bir frekansta yüksek çıkan bir cihazdır sadece. Yani belki bir rf input yok ama outputu var.
 LDMOS ile çalışan mikro dalga fırınları da yapılmış.
Bir amatör 1989 yılında magnetronu modifiye ederek  ATV amatör telelevizyon deneme vericisi yapmış.

https://www.n5dux.com/ham/files/pdf/ATV%20Transmitter%20from%20a%20Microwave%20Oven.pdf

Magnetron tüp için

aşağıdaki sitenin bir bölümünde yazılan üç cümlenin yandex tercümesi şöyle.
   
Magnetron bir şeyi yapan özel bir vakum tüpüdür:  Bir güç osilatörü kaynağıdır.  Boyuta ve diğer faktörlere
 bağlı olarak  birkaç yüz MHz ila birkaç yüz GHz frekansları için  onlarca ve yüzlerce watt ila kilovat üretebilir. Bir magnetronun sabit frekanslı bir cihaz olduğunu ve ayarlanamayacağını unutmayınız.

  Önceleri haklı olarak tüp denince en ilkel yükselteç tüpü triyot aklıma geldi. Oysa ki Magnetron triyot değil. Triyotun bir alt versiyonu, nerede ise diyot.

Anot ve flamanı var ama grid yok. Katot var deniyor, katot içerde gizli, dışardan ona ulaşamıyorsunuz. Kimisi katot olarak flamanları gösteriyor. Metal gövde anot oluyor ve şasiye bağlı.

Magnetron Cigaherz üretimi

 için dışardan destek almıyor. Nasıl ki regen alıcı osilasyonunu dışardan almıyor, kendi üretiyorsa Magretnon için de, dışardan bobin, kristal, osilator, sinyal jeneratör desteği gerekmiyor. Frekansını kendi üretiyor. Frekans değişimi için bazı firmalar bir küçük vida kıvırması seçeneği koymuş. Hepsinde de yok. Pekii  böyle bir lamba ile rf yükselteç yapılabilir mi? Firmalar, Magnetron bu iş için yapılmamış diyorlar. Telsiz ustalarının  tüpe sinyal giriş ucu bulmak için Flamanlara şok bobini ilave ederek, flaman ve katodu giriş kapısı olarak kullandıklarını gördüm. l. Saten bu lambanın içindeki sinyaller öldürücü.
Acizane şahsen ben içinde 5000 volt bulunan bir cihazın içine elimi uzatamam. Elektrik elinize havadan uçarak geliyor.
 Anot gri renkli. Kırmızı renkli anotun üzerine ince bir gümüş kaplama yapmışlar. Gri renk gümüşe ait. Alt tarafta flaman uçları (uçlara bağlı izolasyon bobinlerini kestim) üst tarafta anten çıkış metali veya silindiri.
Bizim gayemiz bu lambayı Magnetron dan kurtarıp normal bir triyot lamba gibi kullanabilmek. Güç dahi istemiyoruz. 5000 voltluk trafo sargısını testere ile kesip atıyoruz. Anot şasiden kurtululacak ve mütevazi bir 250  DC  volt ile beslenecek. Anota bobinli tank ilave edip bir kondansatör aracılığı ile flamanlardan bir giriş verebilme düşüncesi. Lambada grid de bulunmadığından işler daha zorlaşmış durumda. Mikro dalga fırın lambası Zaman zaman internet sahifelerinde hurdaya çıkarılmış mikro dalga fırın malzemelerinin yeniden kullanıma sokulması konusuna rastladığım oluyor. Browser!ere Lamba yazdığımda, cevap olarak aydınlatma lambası  açıklaması veriliyor. O tip lambaları amatör olmayanlar da bilir.  Çoğu lamba gündemden kalkmış olsa da Magnetron gündemde kalmaya devam edecek. Mutfak fırınlarında  kullanılıyor. (bazı ülkelerde kullanılmaması için çabalar var)

 Military kullanımlar var
. Güçlü radar yapımında yeri var. Radar antenleri  canlılara yönlendirirse kötü birşeyler olacak, uyarılar yapılıyor. Ve bir arkası radyasyon tipinin değiştirilmesi çalışmalarını internet adreslerinde görmek mümkün.

 Konu hakkında birçok yazı internet arşivlerine taşınmış, bazıları pdf dosya olarak veriyor.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Magnetrons?uselang=ja   Zengin şema ve foto arşivi

https://slideplayer.com/slide/4174000/     "part 5" ..  lambalar hakkında bilgi   pdf dosyası veriyor

https://www.researchgate.net/figure/Simple-schematic-of-magnetron-tube-after-TM-11-1524-3_fig13_331232489              gelişmiş magnetron yapı-şema

https://danyk.cz/a_magn_en.html  Bu yazıda anotu şasiden kurtulmuş magnetronun nasıl modüle edileceği şama ve yazı