Son y�llarda s�k�a g�r�lmeye ba�layan pa�al� yada tozluklu olanlar�, Makedonya (Yugoslavya) d�ne�i ile melezdir.Alaca ve d�z her renkte g�r�len bu g�vercinlerde en yayg�n renkler beyaz kafal�,kanat u�lar� beyaz ve beyaz kafal�,kanat u�lar� ve kuyruk beyazd�r.di�er taraflar� genellikle siyah, ondan sonra g�r�lme s�kl���na ba�l� olarak s�ras�yla mavi (siyah �eritli) yada �akmakl�d�r.En az rastlan�lanlar� k�rm�z� (ressesif) alacalard�r.Beyaz kafal� ve uzun kanat telekleri beyaz olanlar�na �zmir y�resinde Baska, ayr�ca kuyru�u da beyaz olanlar�na Galaca ad� verilmektedir.Renklerine g�re ��yle adland�r�lmaktad�rlar; kara galaca, kara baska,mavi galaca vb. Ressesif k�rm�z�lar�,ister d�z renkte olsunlar isterse alaca,�akal olarak adland�r�lmaktad�rlar.G�z renkleri genellikle siyah olmakla beraber,yabani g�z rengi hari�,di�er g�z renklerinede rastlan�r.E�eysel olgunluk (k�zg�nl�k),beslenmeye ba�l� olmakla beraber di�er �rklara g�re biraz daha ge�tir.Ayn� zamanda trichomonad ve paramixovirus gibi hastal�klara kar�� daha duyarl�d�rlar.Yavrulara bakma �zellikleri posta ve dewlaplara nazaran k�t�d�r.
Genellikle bir yuvadaki yavrular aras�nda belirgin bir geli�me farkl�l��� g�r�l�r.
�zmir'den sonra Bursa'y� ve Denizli'yi sayabiliriz.
�zellikle �zmir ve Bursa'da ba�ka �rklarda yayg�n olarak yeti�tirilmesine ra�men Denizli'de neredeyse yaln�zca d�nek yeti�tirilmektedir.�zmir ve Bursa'da en �ok g��menlerce yeti�tirilmektedirler.
Bu illerin d���nda Ege k�y�s�nda baz� il�elerde,�rne�in Ayval�k ve Trakya'da da Malkara ve Ke�an il�elerinde hemen hemen yaln�zca bu �rka rastlanmaktad�r.
�stanbul'da da hemen her �rk�n oldu�u gibi �ok az say�da da olsa yeti�tiricisi mevcuttur.
K�mes �n�nde e�er bir ka� ku� varsa yerden kolay kolay kalkmaz.Hatta isterseniz bir grup d�ne�i bir sopayla s�rerek tan�mad�klar� yerlere dahi g�t�rebilirsiniz.D��ar�dan bir m�dahale olmad��� s�rece,yani onlar� a��r� derecede �rk�tecek bir �ey olmad��� s�rece u�mazlar.
Ancak bu �zelliklerinden dolay� k�t� u�ucu olduklar� sonucu ��kar�lmas�n.D�nek yavrular� di�er bir �ok �rka nazaran daha �abuk u�maya al��t�r�labilirler.Hi� u�mama� bir yavru kolayca u�an ku�lar�n ard�ndan y�kselebilir.��te bu �zellikleri nedeniyle gen� ku�lar ilk u�urulduklar�nda �ok dikkat edilmesi gereken bir nokta var.�lk u�u�lar�nda dahi di�er ku�lar� takip edip fazlaca y�kselebilirler ancak �o�unlukla a�a��dan ku� g�sterildi�inde di�er al��k�n ku�lar gibi h�zla a�a��ya inememektedirler.
Hen�z �evreyi de yeterince tan�mad�klar� i�in �ok y�ksekten fazla a��lmakta ve kaybolmaktad�rlar.Hele hele �evrede ba�ka ku�lar u�uyorsa ve hatta yabani g�vercin ve kumrular dahi yavrunun �a��rmas�na neden olabilirler.Bu durum da yavru ku�un yan�nda daha �nce u�an ku�lar�n �rk�t�lerek yere inmeleri �nlenmeli ve m�mk�nse daha fazla ku� kald�r�lmal�d�r.
Yavru yitirmemenin di�er bir yolu erken u�urmamakt�r.
E�er ilk olarak 8-10 haftal�k ya�ta u�urulurlarsa,y�n bulma yetenekleri geli�mi� olaca��ndan ve yerdende olsa �evreyi daha iyi tan�m�� olacaklar�ndan kaybolmalar� zordur.
Baz� �rklarda ilk u�urman�n ge� ya�ta yap�lmas� u�u� kalitesini ve di�er yetenekleri (takla gibi) olumsuz y�nde etkilemektedir.Hatta bu �rklarda 8-10 haftal�k yavrular�n 5-6 haftal�klara nazaran yaln�zca havaya kalkmalar�n� sa�lamak bile g��le�ir. D�nekler formda tutulduklar� s�rece ilk u�urma �ok daha ge� ya�ta yap�lsa dahi sorun yaratmaz. Ergenle�mi�, yani 20-22 haftal�k hayvanlar�n dahi u�urulmar� �ok kolayd�r.Ancak bu d�nemde beslenmelerine dikkat edilerek ya�lanmalar� �nlenmelidir.
U�an ku�lara a��rl�kl� olarak bu�day verilebilir.
Bu�dayla birlikte �ok az miktarda kaliteli dam�zl�k yemide verilmelidir.
Bu ama�la al��t�r�lacak ku� tecr�beli bir ku�la u�urulmal�d�r.Ku�lar yeterli y�ksekli�e ula�t�klar�nda ve ikisininde pozisyonlar� inecekleri yere a�a�� yukar� 45 derece oldu�unda (r�zgar alt�nda), �nce herhangi bir i�aretle (�sl�k, d�d�k, mendil sallama, el sallama vb.) dikkatlerinin yere �ekilmesi gerekir.
Bu i�aret bir s�re sonr ku� i�in "dal��a haz�r ol" anlam� kazan�r.
Akabinde derhal ku� g�sterilerek tecr�beli olan ku�un dal��a ge�mesi sa�lanmal�d�r.
�ok ge�meden tecr�besiz olan da onu takip edecektir.E�er ayn� anda ikiden fazla ku� u�urulursa,her ne kadar toplu u�an ku�lar olmalar�na ra�men hepsinin ayn� anda pozisyon almalar�n�n sa�lanmas� g��le�ir.
Havada nerede olurlarsa olsunlar a�a��daki ku�a (p�r�lt�) reaksiyon g�stereceklerinden istenen dal�� ve d�n�� sonucu al�namaz.Baz� yeti�tiriciler bir kerede bir ku� u�urmaktad�rlar.
Bu y�ntemin avantaj� ku�un kontrol�n�n �ok kolay olmas�d�r.
Ancak dezavantajda yaln�z ba��na u�an ku�un yeterli y�ksekli�e ��kamamas�d�r.
Al��t�rmada pozisyon ald�ktan sonra inecekleri yere yani ku� g�sterilecek yere mutlaka bakmalar� sa�lanmal�d�r. Zira dal�� ve d�n�� kalitesi bu durumdan �nemli derecede etkilenmektedir.D�nekler u�arken onlar� iyi izleyebilecek ve onlar�nda bizi iyi g�rebilecekleri bir yerde durulmal�d�r.Ku�lar u�arken onlar�n bizi g�remeyecekleri bir yerde durmam�z,daha sonra ortaya ��k�p pozisyon almalar�n� beklemek bo�unad�r.Zira pozisyon al i�areti kendimiz oluruz ve ku�lar bizi g�r�r g�rmez dal�� i�in beklemeye ba�lar ve hatta dal��a ge�erler.Bu nedenle daima g�r�necek bir yerde bulunmal� ve "dal�� i�in haz�r ol" i�areti verilmelidir.
D�nek Ustas� Cafer Karatepe A�abeyimizi
rahmetle an�yoruz.
