| Noten zijn langzaam maar zeker een onderdeel
geworden van het groente- en fruitassortiment. Het zijn lekkere knabbels
voor tussendoor en geliefde hapjes bij de borrel. Meestal is het moeilijk
om af te leiden of een noot een zaad of een vrucht is. Sommige noten behoren
plantkundig gezien tot de zaden en andere tot de vruchten. Noten bevatten
veel plantaardige eiwitten, onverzadigde vetzuren, vitaminen en mineralen.
Hierdoor kunnen ze heel goed als vervanger van vlees dienst doen. Noten
staan dan ook vaak op het menu van vegetariërs. Noten kunnen niet
alleen verwerkt worden in hartige, maar ook in zoete gerechten. Noten smaken
goed in onder meer salades, vlees- en kipgerechten, ragouts en gebak. Voor
salades of garnering is het soms lekker om gepelde noten even te roosteren
in een droge koekenpan. Hak of maal noten altijd vlak voor het gebruik
dan blijft de smaak optimaal. Notenolie, verwerkt in een vinaigrette, is
een heerlijke smaakmaker voor salades. Notenpasta's, vooral verkrijgbaar
in reformzaken en natuurvoedingswinkels, zijn heerlijk als broodbeleg.
De bekendste noten zijn grondnoten of pinda's, amandelen, hazelnoten, cashewnoten,
walnoten en in mindere mate paranoten, pistachenoten, pecannoten, kokosnoten
en kastanjes.
Amandelen
De amandel wordt voornamelijk uit Amerika
en Spanje geïmporteerd. Er bestaan twee soorten amandelen: de zoete
of gewone amandel en de bittere amandel. Deze laatste soort is bijna niet
meer te koop. De bittere amandel werd vooral gebruikt om het aroma van
de zoete amandel te versterken in bijvoorbeeld marsepein of amandelspijs.
Tegenwoordig wordt de bittere amandel vervangen door de veel goedkopere
abrikozenpit. Amandelen worden voor het grootste gedeelte gedopt, met of
zonder vlies, verkocht.
Cashewnoten
De cashewnoot, ook wel Bombaynoot genoemd,
wordt geïmporteerd uit India en Afrika. Het niervormige nootje groeit
onderaan de peervormige cashewappel. Deze appel, die in kleur varieert
van rood tot geel, is de vrucht van de cashewnootboom. In de landen van
herkomst
wordt de appel verwerkt tot sap of compote. Het kleine nootje wordt eerst
gedroogd en gebrand alvorens de schil kan worden gekraakt. De schil bevat
namelijk de giftige cashew-nut-shell-oil, dat in de industrie wordt verwerkt.
Na het pellen wordt het nootje geroosterd om het vliesje wat er om zit
te drogen en te verwijderen. De fijne smaak die dan ontstaat neigt naar
de zoete kant.
Hazelnoten
Er bestaan verschillende soorten hazelnoten
die in vorm variëren van kogelvormig tot langwerpig rond. De glanzende
bruine schaal heeft soms donkere strepen. Hazelnoten worden vooral uit
Turkije geïmporteerd. In september en oktober komen ook verse hazelnoten,
zogenaamde natte hazelnoten in de handel.
Kastanjes
Kastanjes worden tot de noten gerekend,
ze bevatten echter weinig vet en eiwit. Het koolhydraatgehalte is zo hoog
dat ze bij de maaltijd aardappelen of rijst kunnen vervangen. Kastanjes
groeien ook in ons land. Helaas zijn de zomers meestal niet warm genoeg
om de zaden in de kastanjebolster goed tot ontwikkeling te brengen. In
Zuideuropese landen kan dat wel. Onder normale omstandigheden ontwikkelen
zich drie zaden per bolster. Voor de handel worden er echter speciale variëteiten
gekweekt, waarbij er maar één kastanje in een bolster groeit.
Verse kastanjes zijn kort houdbaar, zo'n 3-6 dagen in een papieren zak
op een koele en droge plaats. Ze worden gekookt of gepoft voor het gebruik.
Naast verse kastanjes die in het najaar verkrijgbaar zijn, komen het hele
jaar gedroogde kastanjes en kastanjes uit blik (heel of puree) in de handel.
Voor de bereiding van verse kastanjes de
schil met een mesje inkruisen over de bolle kant. Kook ze 3 minuten in
water en pel ze als ze nog heet zijn. Laat ze zo lang mogelijk in het hete
water liggen, dan gaan de schil en het zaadhuidje er gemakkelijk af. Verwerk
ze hierna verder. Reken voor gare maar nog stevige kastanjes op een kooktijd
van ca. 30 minuten. Reken voor puree op een kooktijd van 45-60 minuten.
Kook kastanjes voor hartige puree in bouillon gaar en voor zoete puree
in melk met een vanillestokje. Kastanjes poffen is mogelijk in een hete
oven of in een gietijzeren pan met deksel, reken op 25-30 minuten. Kruis
ze in, anders ploffen ze uit elkaar. Poffen kan ook in de hete as van een
open haard of barbecue. Pak ze dan in aluminiumfolie. Gepofte kastanjes
zijn lekker met boter, zout en peper. Gedroogde kastanjes moeten 12 uur
in ruim water worden geweekt alvorens ze gekookt worden. Kastanjes zijn
heerlijk bij wild. Ook zijn ze lekker in combinatie met spruitjes. Of maak
er eens kastanjesoep van.
Kokosnoten
De kokosnoot is de vrucht van de kokospalm.
Hij heeft afhankelijk van het ras een groene of gele leerachtige bast.
Hieronder zit een dikke, vezelige laag, waar onder meer touw van wordt
gemaakt. Onder deze lagen zit pas de ruwharige, donkerbruine noot. In de
noot bevindt zich stevig, wit vruchtvlees en een kleine hoeveelheid kokoswater.
Dit kokoswater wordt ook wel klapperwater genoemd. Als een kokosnoot een
klotsend geluid geeft als u hem schudt is dit een teken dat de noot vers
is. Klappermelk is het uitgeperste vruchtvlees plus het klapperwater, het
is een dik vloeibare, witte vloeistof. Het is verkrijgbaar in blik maar
ook in gedroogde vorm (santen).
Sporadisch komen er ook jonge kokosnoten
op de markt, ze bevatten veel klapperwater en het witte vruchtvlees is
nog week. Klapperwater is dorstlessend en geldt in de tropen als een goed
middel tegen maag- en darmstoornissen. Het is diepgevroren verkrijgbaar
bij Indische toko's. In tegenstelling tot klappermelk is dit niet wit maar
vrij helder van kleur. Klapperwater vormt een uitstekende basis voor cocktails.
Een kokosnoot openen gaat als volgt: doorboor met een spijker en hamer
twee ogen (dit zijn de overblijfselen van het vruchtbeginsel). Laat nu
het kokoswater uit de vrucht in een kommetje lopen. Sla met een hamer op
de bast tot deze breekt. Verwijder met een dunschiller het bruine vlies
van het kokosvlees, Snij het vruchtvlees klein of rasp het met een rauwkostmolen.
Geraspte kokos is lekker in gebak, rauwkostsalades of Indische gerechten.
Paranoten
De paranoot heeft de vorm van een halve
maan. Paranoten zitten met zo'n 10-30 noten opgeslagen in een ronde, kegelvormige
harde huls. Als de huls wordt opengeslagen liggen de paranoten erin opgeslagen
als sinaasappelpartjes. De noot is blank van kleur met een donkerbruin
zaadhuidje. De noot is genoemd naar de stad Para in Brazilië.
Pecannoten
De pecannoot heeft een dunne gladde, roodbruine
schaal en is langwerpig van vorm. De noot is in vieren gedeeld en lijkt
veel op de walnoot. De pecannoot wordt geïmporteerd uit het zuidelijk
deel van Noord-Amerika. Vroeger waren pecannoten een belangrijke bron van
voedsel voor de Indianen. De pecannoot is zeer populair in Noord-Amerika.
Pistachenoten
Pistachenoten zijn vrij klein en ovaal
van vorm. De zaden hebben een groene kleur. Na de oogst worden ze in de
schil gepekeld en daarna in ovens gedroogd, de schil splijt dan open. Ze
worden gebruikt als borrelnootje maar ook veel voor de bereiding van ijs.
Ze worden geïmporteerd uit onder meer Turkije, Midden-Oosten en Amerika.
Pinda's
De grondnoot of pinda komt oorspronkelijk
uit Zuid-Amerika. Plantkundig gezien is de pinda geen noot maar een peulvrucht.
De peul groeit aan een kruidachtig gewas. Tijdens de groei buigt de stengel
met de peul voorover en groeit de grond in, vandaar de naam grondnoot of
aardnoot. De pittige smaak ontstaat pas als de pinda wordt geroosterd.
Een peul bevat meestal twee blanke pinda's met een roodbruin vliesje erom
heen. Ze komen vooral gedopt (uit Amerika) en voor een klein deel ongedopt
(uit China) in de handel.
Walnoten
De walnoot of okkernoot is met en zonder
dop verkrijgbaar. In het najaar komen er ook natte (verse) walnoten in
de handel. Ze zitten nog in de groene bolster, de houdbaarheid is beperkt.
Walnoten worden aangevoerd uit onder meer Amerika en Frankrijk. De schaal
van een walnoot bestaat uit twee delen, het nootje is opgebouwd uit vier
delen. Walnoten worden ook koud geperst tot walnotenolie, een dure maar
zeer aromatische oliesoort.
Informatie is afkomstig van Smetsers
& Zonen |
