Uygulama
5.1. ARAŞTIRMANIN
AMACI
Personel Planlaması
sistematik olarak
bir organizasyonun gelecekteki işgücü
talebini ve
emek arzını
tahmin eder. Bu
araştırma personel
bölümünün ihtiyaç
duyulan personel
sayısı ve
niteliklerini tahmin
etmek suretiyle
işe alma,
seçme, yetiştirme
ve diğer
faaliyetleri daha iyi
planlayacağı varsayımına dayanmaktadır.
Araştırma yapılan
işletmeden alınan
verilere, matematiksel
modeller uygulanarak,
gerekli talep
tahminleri ve
personel miktarlarının
saptanacağı ve
bu sonuçlara
göre yapılacak
personel planlamasının etkisinin pozitif
bir sonuç
doğuracağı varsayımına
dayandırılmıştır.
İşletmelerde personel
sayısının önceden
tahmin edilmesi
bir takım
avantajları da
beraberinde getirmektedir. Gelecek için
hedeflerini belirleyen
işletmeler, bu
hedeflere ulaşmak
için hangi
düzeyde üretim
faktörüne ihtiyaç
duyduğunu bilmek
isterler. Üretimin
en önemli
unsuru olan
insan faktörü
ise; bu
öngörme isteğinin
en başında
yer almaktadır.
Bu bölümde
personel sayısını
etkileyen satış
tahminlerinin bulunması ve
bulunan satış
tahminlerinin personel
sayısını belirlemede
önemli bir
faktör olacağı
ispatlanmaya çalışılmaktadır.
5.2. ARAŞTIRMANIN
METODOLOJİSİ
1-
Araştırmanın
Verileri : Araştırmada kullanılan
tüm veriler
ve değişkenlerin
bütün değerleri
ECOCARGO İşletmesi’ den alınmıştır. Ecocargo
A.Ş., Anadolu
Holding kuruluşu
olup, 1997
tarihinde, Arslabey/İZMİT
mevkiinde, 200
dönümlük bir
arazi üzerine
kamyon kasası
imali için
kurulan bir
işletmedir. İşletmeden
alınan rakamlar,
gerçek değerler
olup, bu
durum rakamlar
açısından bir
istikrar getirirken,
işletmede tam
olarak ayrıntılı
bir personel
bilgilerinin tutulmaması
da bir
dezavantajı beraberinde
getirmektedir.
2-
Araştırma Değişkenleri
:
a) Bağımlı Değişken :
Personel sayısı
ve satış
miktarlarıdır. Araştırmanın konusuna
uygun olarak
personel sayısı ve
satış miktarları
bağımlı değişken
olarak kabul
edilmiştir. Personel
sayısı “ bir
işletmenin bütün
şube ve
birimlerindeki personelin dönem
sonu itibariyle
toplam sayısı”
olarak ifade
edilmektedir. Satış miktarları
talep tahminlerinin
yapılmasında kullanılmıştır.
Hem kullanılan
personel sayısının
dönem sonuyla
elde edilmiş
olması hem
de işgücü devrinin
yüksek olması
nedeniyle her
ayın sonundaki
personel sayısının
değeri araştırmada
aylara göre
saptanarak kullanılmıştır.
Ayrıca işletmenin
satış miktarlarının Mart, Nisan
ve Mayıs
aylarında ki
değerlerinin bilinmesi
nedeniyle bu
miktarlara göre
analiz yapılarak
personel miktarı
hesaplanmıştır.
b)
Bağımsız Değişken
: Satışlar
ve satış
tahminleridir. Üretimin
artması sonucunda
sipariş
miktarlarında ve satış
tutarlarında artışın olması
personel miktarının
yükselmesini sağlayacaktır. Talep miktarlarının
yüksek olması
işletmenin üretim
kapasitesini artmasını
sağlar. Bu
da işletme için
gerekli olan
personel sayısının
artmasına neden
olacaktır. İşletmede
uygulanacak olan
iyi bir
satış politikası
ve belirlenecek satış stratejisi
ve üretimin
kalite düzeyinin
yüksek olması
satış ve
talep miktarlarının yükselmesine neden
olacaktır.
3- Araştırmadaki Analiz
Değişkenleri:
Araştırmada personel
sayısının satış
miktarlarının etkileyeceği göz
önüne alınarak,
bu iki
değişken arasındaki
aynı zamanda
ilişkinin de
derecesini belirlemek
amacıyla, “regrasyon
ve korelasyon
analiz yöntemi” ’nden
yararlanılmıştır. Değişkenler
arasındaki ilişkinin belirlenmesinde
bu yöntem
çok yararlı
olmuştur.
Araştırma işletmenin
üretime başladığı
tarihten itibaren
1998 Mayıs
ayına kadar
ki yapılan
üretim ve
satış istatistiklerini
kapsamaktadır. Son yıllarda istatistiğin
önemli bir
gelişme göstermesi,
bilgisayar kullanımının
artması, beraberinde
paket paket
programlarının hızla çoğalmasını
gerçekleştirmiştir. Özellikle zaman
kazancı ve
insan hatalarının
minumuma indirgeme
açısından bu
tür programların
yararları açıktır.
Bu gelişmelere
parelel olarak
araştırmamızda talep
tahminlerinin belirlenmesinde
“ QM” adlı
bir yöneylem
programından ve
personel sayısını
bu tahminlerle
ilişkilerinin saptanıp,
personel sayısının
belirlenmesinde ise
“Microsoft Excel”
programında ki
istatistiksel bağıntılardan yararlanılmıştır.
5.3. ARAŞTIRMANIN
BULGULARI
|
Tablo
5.1. İşletme Kapasitesi |
|
|
|
İŞLETMENİN
ÇALIŞMASIYLA İLGİLİ BİLGİLER |
BAŞLANIC-BİTİŞ SÜRELERİ |
TOPLAM(Saat) |
|
İşletmedeki
Günlük Çalışma
Süresi |
08.00-16.00 |
8 |
|
Yemek
Arası |
12.30-13.00 |
0.5 |
|
|
|
|
|
|
TOPLAM
İZİNLİ GÜN SAYISI |
TOPLAM(Saat) |
|
Toplam
İzinli Sayısı |
38 |
285 |
|
Hastalıktan
nedeniyle izinler |
3 |
22,5 |
|
Tablo
5.2. İşletmenin
Mart, Nisan,
Mayıs 1998
|
Kapasite Miktarları |
|
|
HESAPLANAN
AY |
MART |
|
|
Çalışılan
Toplam İş
Günü Sayısı (aylık) |
24 |
|
|
Tek
Kişinin Kullanılabilir
Kapasitesi |
179,2 |
|
|
Tek
Kişinin Kuramsal
Kapasitesi |
192 |
|
|
Yararlanılmayan
Kapasite Varlığı |
12,8 |
|
|
Grubun
Toplam Kuramsal
Kapasitesi |
7128 |
|
|
Grubun
Toplam Yararlanılmayan
Kapasitesi |
476,25 |
|
|
Grubun
Toplam Kullanılabilir Kapasitesi |
6651,75 |
|
|
|
|
|
|
HESAPLANAN
AY |
NİSAN |
|
|
Çalışılan
Toplam İş
Günü Sayısı (aylık) |
22 |
|
|
Çalışılan
Toplam Kişi Sayısı (aylık) |
33 |
|
|
Tek
Kişinin Kuramsal
Kapasitesi |
176 |
|
|
Yararlanılmayan
Kapasite Varlığı |
11,8 |
|
|
Kullanılabilir
Kapasite varlığı |
164,2 |
|
|
Grubun
Toplam Kuramsal
Kapasitesi |
5808 |
|
|
Grubun
Toplam Yararlanılmayan
Kapasitesi |
393,75 |
|
|
Grubun
Toplam Kullanılabilir Kapasitesi |
5414,25 |
|
|
HESAPLANAN
AY |
MAYIS |
|
|
Çalışılan
Toplam İş
Günü Sayısı (aylık) |
26 |
|
|
Çalışılan
Toplam Kişi Sayısı (aylık) |
34 |
|
|
Tek
Kişinin Kuramsal
Kapasitesi |
208 |
|
|
Yararlanılmayan
Kapasite Varlığı |
13,8 |
|
|
Kullanılabilir
Kapasite varlığı |
194,2 |
|
|
Grubun
Toplam Kuramsal
Kapasitesi |
7072 |
|
|
Grubun
Toplam Yararlanılmayan
Kapasitesi |
472,75 |
|
|
Grubun
Toplam Kullanılabilir Kapasitesi |
6599,25 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
İşletmeden alınan
personel verilerine göre
mart, nisan
ve mayıs
aylarına ait
kapasiteler bulunmuştur. Bu kapasitelerin
farklı çıkmasının
nedenleri; personel sayısının
aylık olarak değişmesi ve
çalışılan gün
sayısının değişmesidir.
İşletmede tutulan
personel kayıtlarında
izin sürelerinin
aylık olarak
belirtilmemesi sebebiyle
toplam değer
ay ve
personel sayısına
bölünerek ekleme
yapılmıştır. Ayrıca işletmede
personelle ilgili
yararlanılamayan zamanlardan toplantı
süreleri , malzeme
bekleme zamanları,
iş aletleri
bekleme zamanları,
eksik planlamadan kaynaklanan
süreler, makine bakım ve onarım
sürelerinin belirlenmemiş olması
kullanılabilir kapasitelerin yüksek
çıkmasına neden
olmaktadır.
.2. İşletmenin
Talep Tahmininin
Yapılması
Tablo
5.3. İşletmenin
Talep Tahmini
Yapısı
|
t |
AYLAR |
SİPARİŞ
ADETİ |
b |
a |
Tahmin |
|
1 |
Ocak |
- |
- |
- |
- |
|
2 |
Şubat |
- |
- |
- |
- |
|
3 |
Mart |
7 |
-0,5 |
8,67 |
7,17 |
|
4 |
Nisan |
7 |
-0,5 |
8,67 |
6,67 |
|
5 |
Mayıs |
6 |
-0,5 |
8,67 |
6,17 |
|
6 |
Haziran |
- |
-0,5 |
8,67 |
5,67 |
|
7 |
Temmuz |
- |
-0,5 |
8,67 |
5,17 |
|
8 |
Ağustos |
- |
-0,5 |
8,67 |
4,67 |
|
9 |
Eylül |
- |
-0,5 |
8,67 |
4,17 |
|
10 |
Ekim |
- |
-0,5 |
8,67 |
3,67 |
|
11 |
Kasım |
- |
-0,5 |
8,67 |
3,17 |
|
12 |
Aralık |
- |
-0,5 |
8,67 |
2,67 |
Talep
tahminin yapılmasında
kullanılan formüller
(2.3, 2.4,
2.5)’ de gösterilmiştir.
Ecocargo’dan alınan
verilere göre
regrasyon denklemi
aşağıdadır:
Y=8.67+(-0.5)*t
Ecocargo Satış
Departmanı’ndan alınan
verilere göre
yapılan regrasyon
analizinde eğimin negatif
bir değer
alması nedeniyle
işletmenin gelecek dönemlerindeki
satış tahminleri
azalan bir
eğilim gösterecektir. İşletmenin
yeni kurulmuş
olması ve
üretim standartlarına yeni
adapte olunuyor olması
nedeniyle bu
sonucun nedeni
olabilir. İşletme pazar payını
artırmaya yönelik
çalışmalarda bulunulmalı ve kasa
maliyetini düşürücü
önlemler alınmalıdır.
1997 yılı için
talep tahminleri
Thhaziran
=8.67+(-0.5)*3=6
Thtemmuz
=8.67+(-0.5)*4=5
Thağustos
=8.67+(-0.5)*5=5
Theylül
=8.67+(-0.5)*6=4
Thekim
=8.67+(-0.5)*7=4
Thkasım
=8.67+(-0.5)*8=3
Tharalık
=8.67+(-0.5)*9=3
5.3.3. İşletmenin
Satış Tahminlerine
Dayanılarak Regrasyon-Korelasyon
Analiziyle Gerekli
Personel Miktarının
Saptanması
Tablo
5.4. İşletmenin
Personel Durumu
|
ECOCARGO A.Ş |
PERSONEL SAYISI
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
Kapsam Dışı |
9 |
|
|
|
|
||||||
|
İşçi |
31 |
|
|
|
|
||||||
|
Uzman İnşaat |
4 |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
TOPLAM |
44 |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
Toplam İzin Günü |
25 |
|
|
|
|
||||||
|
Toplam |
46 |
|
|
|
|
||||||
|
Tablo 5.5. |
İşetmenin İşgücü |
Devirleri |
|
|
|
||||||
|
|
ECCOCARGODA |
İŞGÜCÜ |
DEVİRLERİ |
|
|
||||||
|
|
İŞLETMEDEN |
AYRILANLAR |
İŞLETMEYE |
GİRENLER |
|
||||||
|
AYLAR |
İŞÇİ
|
KAPSAM
DIŞI |
İŞÇİ
|
KAPSAM
DIŞI |
|
||||||
|
Temmuz |
- |
1 |
11 |
2 |
|
||||||
|
Ağustos |
- |
- |
7 |
- |
|
||||||
|
Eylül |
2 |
1 |
3 |
- |
|
||||||
|
Ekim |
1 |
- |
3 |
1 |
|
||||||
|
Kasım |
2 |
1 |
12 |
1 |
|
||||||
|
Aralık |
- |
2 |
11 |
2 |
|
||||||
|
Ocak |
- |
2 |
5 |
- |
|
||||||
|
Şubat |
3 |
- |
4 |
- |
|
||||||
|
Mart |
- |
1 |
2 |
1 |
|
||||||
|
Nisan |
- |
1 |
- |
- |
|
||||||
|
Mayıs |
- |
1 |
1 |
1 |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
Tablo
5.6. |
İşletmenin İşçi |
Sayısı
Tahmini |
|
|
|
||||||
|
AYLAR |
|
PERSONEL
SAYISI |
SİPARİŞ
MİKTARI |
b |
a |
İŞÇİ
SAYISI TAHMİNİ |
|||||
|
3 |
Mart |
40 |
7 |
-0,5 |
43 |
39,5 |
|||||
|
4 |
Nisan |
39 |
7 |
-0,5 |
43 |
39,5 |
|||||
|
5 |
Mayıs |
40 |
6 |
-0,5 |
43 |
40 |
|||||
|
6 |
Haziran |
- |
5,67 |
-0,5 |
43 |
40,165 |
|||||
|
7 |
Temmuz |
- |
5,17 |
-0,5 |
43 |
40,415 |
|||||
|
8 |
Ağustos |
- |
4,67 |
-0,5 |
43 |
40,665 |
|||||
|
9 |
Eylül |
- |
4,17 |
-0,5 |
43 |
40,915 |
|
10 |
Ekim |
- |
3,67 |
-0,5 |
43 |
41,165 |
|
11 |
Kasım |
- |
3,17 |
-0,5 |
43 |
41,415 |
|
12 |
Aralık |
- |
2,67 |
-0,5 |
43 |
41,665 |
|
KORELASYON
KATSAYISI |
-0.5 |
|
STANDART
SAPMA |
0.41 |
Korelasyon Katsayısının -0.5 değerini alması bu işletmede personel sayısıyla satılan ürün miktarı arasında ılımlı bir ilişkinin olduğunu göstermektedir. Korelasyon katsayısına göre belirlenecek personel miktarlarının işletmeni saptayacağı personel miktarı arasındaki standart sapmanın büyük olacağını gösterir.
5.3.4.
Gerçek Personel
Gereksiniminin Bulunması
Tablo 5.7. Günlük
Adam Net
Çalışma Süresi
|
|
|
GÜNLÜK
NET ÇALIŞMA
SÜRESİ |
|||
|
|
|
Dk/sa |
Sıklık/var |
Dk/vardi. |
Açıklamalar |
|
A |
Toplam
Süre |
480 |
1 |
480 |
Günlük
çalışma süresi
8 saattir |
|
|
Yemek |
30 |
1 |
30 |
|
|
|
Çay |
10 |
2 |
20 |
İşler
çalışanlar tarafından yeni |
|
|
Arıza |
|
% 10 |
48 |
öğrenildiğinden arıza, genel
verim |
|
B |
Genel
Verim Kaybı |
|
% 10 |
48 |
kaybı
ve gecikme
duruş oranları |
|
|
Gecikme
Duruşları |
|
% 8 |
38 |
yüksek
alınmıştır. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ara
toplam |
|
|
184 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C=A-B |
Net
Çalışma Süresi |
|
|
296 |
|
|
|
Dk/adam.var |
|
|
|
|
|
|
|
gercek
personel sayısının bulunması |
İşin
Yapılması
|
1
Kasa İçin |
Net
Çalışma |
İstasyon |
Kasa/vardiya |
Üretim |
Vardiya/gün |
Adam/gün |
|
|
|
|
|
|
İçin
Gerekli |
Gereken
|
Süresi |
İş
Toplamı |
|
İhtiyacı |
İhtiyaç |
|
|
|
|
|
İSTASYON |
İŞ
ADI |
adam
sayısı |
Süre |
dk/vardiya |
dk/ekip |
|
Kasa/gün |
|
Mevcut |
Gerçek |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B |
A |
A/B |
Durum |
|
|
|
|
|
|
a |
b |
c |
d |
c/d |
|
|
|
|
|
|
|
|
Profil
Kesme |
1 |
385 |
296 |
385 |
0,77 |
0,25 |
0,33 |
1 |
1 |
|
|
|
1 |
Kapı
Montajı |
2 |
180 |
296 |
180 |
1,64 |
0,25 |
0,15 |
2 |
|
|
|
|
|
Kapı
Kasası Mont. |
2 |
29 |
296 |
29 |
10,21 |
0,25 |
0,02 |
2 |
2 |
|
|
|
|
Kapı
Lastiği Birlş. |
2 |
672 |
296 |
672 |
0,44 |
0,25 |
0,57 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
Sac
Kıvırma |
2 |
144 |
296 |
144 |
2,06 |
0,25 |
0,12 |
2 |
6 |
|
|
|
|
Enjeksiyon
Pres |
6 |
103 |
296 |
103 |
2,87 |
0,25 |
0,09 |
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
Panel
Profil Montj. |
(tavan)
4 |
22 |
296 |
160 |
1,85 |
0,25 |
0,14 |
4 |
4 |
|
|
|
|
|
(yan ve ön) 4 |
138 |
296 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
Şase
Montajı |
5 |
353 |
296 |
353 |
0,84 |
0,25 |
0,30 |
5 |
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
Kasa
Montajı |
7 |
778 |
296 |
778 |
0,38 |
0,25 |
0,66 |
7 |
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Toplam |
|
|
|
|
|
|
|
31 |
25 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Araştırmada, iş
istasyonları ve her
iş istasyonunda
yapılan işler,
işin yapılması
için gereken
adam sayısı,
bir kasa
için gereken
standart süre,
bir işçinin
net çalışma
süresi, istasyondaki iş toplam
süreleri, bir
vardiyada kasa
tamamlama yüzdesi
hesaplanmıştır. Yapılan regrasyon-korelasyon
analizine göre
Haziran 1998
talep tahmini
6 kasa bulunmuş olup 6
kasanın bir günde tamamlanma
oranı % 25
bulunmuştur. Kasanın
tamamlanma oranına
göre gerçek
personel sayısı
25 olarak
hesaplanmıştır.
İşgücü Devir Oranı = Dönem İçi Çıkışlar Toplamı / Dönem İçi Ortalama Pers. Sayısı
Dönem İçi Ort. Personel Sayısı =(Dönem Başı
Pers. Sayısı+Dönem Sonu Pers. Sayısı) /2
Dönem İçi Ortalama Personel Sayısı = (31+34)/2 = 33
İşgücü Devir
Oranı = 8/33 = 0.24
Toplam Personel Gereksinimi = Gerçek Pers. Gerek.
+ Yedek Pers. Gerek. + Ek Pers. Gerek.
Ek Personel Gereksinimi = Gerçek Pers. Gerek. *
İşgücü Devir Oranı
Ek Pers. Gereksinimi = 25 * 0.24 =6
Toplam Personel Gereksinimi = 25+0+6
Toplam Personel Gereksinimi = 31
Toplam Personel
Gereksiniminin bulunmasında
devamsızlıklarla ilgili bir
kayıt işletme
tarafından tutulmadığı
için yedek
personel gereksinimi
hesaplanamamıştır ve
bu değer
sıfır alınmıştır.
5.4. UYGULAMANIN
SONUCU
Araştırmanın
sonucunda elde
edilen personel
sayısı miktarı,
gelen siparişleri
karşılayabilecek miktarda olup,
gelecekte işletmenin
daha büyük
bir pazara
sahip olma
hedeflerini gerçekleştirebilmesi
için vardiyalı
çalışması ve
dolayısıyla bulunan
personel sayısı
miktarı artış yönünde değişecektir.
İşletmenin kurulma
aşamasından ötürü
yapılan işler
işçiler tarafından
daha öğrenilme
aşamasında olduğundan
dolayı işlerin
standart süreleri yüksek çıktığı
için üretimde
çalışan toplam personel
sayısı da
yüksek çıkmıştır. İşletme
içi organizasyon tam olarak
sağlanıp, İş
Etüdü işletmede
uygulanırsa daha
yaklaşık bir
personel sayısı
bulunabilir.
İşletmenin yönetim
kademesinde ki
organizasyon yapısı gözden
geçirilip, gerekli
görev dağıtımları
ve sorumluluklar
tam olarak
çalışanlara verilmelidir.
İşletme yerleşim
planı taşımaları
ve işçi
hareketlerini minimuma
indirilecek şekilde
yapılmalıdır.