• Traàn Hoaøi Thö
• Traàn Q. Thoaïi
• Thö Quaùn Baûn Thaûo
• Phaïm Vaên Nhaøn
• Cao Vò Khanh

• Töø Theá Moäng
• Toâ Duy Thaïch
• Traàn Hoaøi Thö
• Phaïm Vaên Nhaøn
• Nguyeãn Baéc Sôn

---

 

Thö Quaùn Baûn Thaûo Taäp Ba

Nguyeãn Caùt Ñoâng

Toâi ñaõ nghe bieát Nhoùm Khai Phaù Chaâu Ñoác töø nhieàu naêm tröôùc khi toâi veà daïy hoïc taïi Chaâu Ñoác. Toâi ñaõ ñoïc taïp chí Khai Phaù vaø vaøi taäp thô cuûa Ngoâ Nguyeân Nghieãm nhö Daáu Chaân Gioù Ngöôïc, 1964,  Ngoïn Gioù Hôi cuoàng, 1966, chung vôùi Löu Nhöõ Thuïy. Hình thöùc vaø noäi dung thaät ñoäc ñaùo cuûa taïp chí Khai Phaù vaø loái vieát cuûa caùc caây buùt Khai Phaù laøm nhöõng ngöôøi treû laøm vaên ngheä chuùng toâi ñaëc bieät chuù yù.
Thôøi ñoù, thôøi cuoái thaäp nieân saùu möôi vaø ñaàu thaäp nieân baûy möôi, caùc tænh Mieàn taây nam phaàn, cuøng vôùi thuû ñoâ Saøi goøn vaø caùc tænh treân toaøn quoác ñaõ coù nhöõng sinh hoaït vaên ngheä thaät raàm roä. Theo söï ghi nhaän cuûa caây buùt Leâ Caàn Thô thì: “Nhieàu nhoùm vaên ngheä hoaït ñoäng soâi noåi, tieáng taêm nhôø coù phöông tieän truyeàn thoâng nhö caùc baùo, ñaëc san, ñaøi phaùt thanh; chaúng haïn , moät nhoùm vaên ngheä ôû Ñaïi hoïc Sö phaïm Saøi goøn vôùi tôø Choã Ñöùng (Traàn vaên Chi, Nguyeãn Caùt Ñoâng ...); Taïp chí Tham Döï ôû Vónh Long (Vieät Chung Töû, Nguyeãn Sinh Töø, Nguyeãn Baïch Döông); nhoùm Soùng Vieät ôû Caàn Thô (Chu Taán, Traàn Kieân Thaûo ...); Vaên ñoaøn Veà Nguoàn oû Caàn Thô (Leâ Truùc Khanh, Huyeàn Vaân Thanh, Kieàu Dieãm Phöôïng, Leâ Haø Uyeân,Haø Huy Thanh, Nguyeãn Hoaøi Voïng ...) vôùi taïp chí Khôi Doøng vaø chöông trình phaùt thanh Caàn Thô; nhoùm Khai Phaù ôû Chaâu Ñoác (Ngoâ Nguyeân Nghieãm, Trònh Böûu Hoaøi, Löu Nhöõ Thuïy, Nguyeãn Thaønh Xuaân...) vôùi taïp chí vaø NXB Khai Phaù ....” (Trích Leâ Caàn Thô, taùc phaåm chöa xuaát baûn)

Thaät söï toâi coøn gaëp vaøi nhaø thô khaùc nöõa cuûa vuøng naêm non baûy nuùi ñòa linh nhôn kieät naøy. Thi só Thaàn Lieân Leâ Vaên Taát cuøng vôùi thi só Lieâm Chaâu, thi só Duy Phöông ...ñaõ laøm phong phuù theâm cho vaên hoùa Chaâu Ñoác, noùi rieâng, qua nhöõng aùng thô, ñaëc bieät laø thô Ñöôøng vaø caùc bieân khaûo veà Chaâu Ñoác. Caùc anh em Khai Phaù thì treû hôn so vôùi caùc thi só thaønh danh treân ñaây. Khoaûng ñaàu naêm 1970, Ngoâ Nguyeân Nghieãm ñang hoïc tröôøng Döôïc, Löu Nhöõ Thuïy, coøn laø moät hoïa só, ñang hoïc QGHC, Trònh Böûu Hoaøi vöøa rôøi gheá nhaø tröôøng, laøm coâng chöùc taïi tænh nhaø. Tröôùc 1975 Nxb Khai Phaù in Thô Kinh Töï (1971), bieân khaûo, Thieân Thu Ca (1972), Ngöôøi Haønh Giaû Vaø  Khuùc Tröôøng Ca Sinh Töû cuûa Ngoâ Nguyeân Nghieãm (1974); Thô Tình (1974) vaø Ngöôøi Haønh Höông vaø Tình Yeâu (1974) cuûa Trònh Böûu Hoaøi; Nam Hoa (1971) vaø Leân Ñoài Höùng Baùt Traêng Vaøng (1974) cuûa Nguyeãn Thaønh Xuaân. Gaàn ñaây toâi ñöôïc bieát Trònh Böûu Hoaøi, caây buùt aên khaùch cuûa giôùi treû VN baây giôø, ñaõ in maáy möôi taäp thô vaø truyeän, ña soá laø veà tình yeâu. Ngoâ Nguyeân Nghieãm thì 13 naêm sau ngaøy thaùng Tö 1975, anh môùi xuaát hieän trôû laïi, khoâng phaûi treân baùo chí maø baèng nhöõng taäp thô, nhö: Toå AÁm (1988), Hieán Daâng Caùt Buïi (1989), Höông Löûa (1990), Chôùp Beå Möa Nguoàn (1992). Nhö töø bao giôø, thô Ngoâ Nguyeân Nghieãm luoân laø nhöõng vaàn thô khai phaù. Thô Ngoâ Nguyeân Nghieãm coù caùi phong vò cuûa nhöõng baøi coå thi, caùi höông vò cuûa nuùi non, soâng nöôùc aån taøng trong nhöõng caâu thô ñoät phaù nhö  trong Saùng Taïo, Theá Kyû Hai Möôi ...thôøi ñoù, nhö:

Chaát ngaát treân mi moät taám loøng
Mang ngaøy thaùng troàng ñaày saân nhoû
Coù maùi tranh vaø ngöôøi töïa cöûa
Chaäp chôøn gaäy truùc gaùc canh khuya
(Toå AÁm)

Hay:

Nöûa ñeâm röôïu roùt chöa ñaày
Boùng traêng rôùt xuoáng ngang maøy khaùch xöa
Coù traêng , trôøi vaãn ñoå möa
Coù maây, ñaát vaãn ñong ñöa noãi buoàn
(Baøi thô röôïu vaøng)

Cuõng nhö noùi veà thô Ngoâ Nguyeân Nghieãm treân vaøi trang giaáy thì khoâng thaám vaøo ñaâu.