• Traàn Hoaøi Thö
• Traàn Q. Thoaïi
• Thö Quaùn Baûn Thaûo
• Phaïm Vaên Nhaøn
• Cao Vò Khanh

• Töø Theá Moäng
• Toâ Duy Thaïch
• Traàn Hoaøi Thö
• Phaïm Vaên Nhaøn
• Nguyeãn Baéc Sôn

---

Thö Quaùn Baûn Thaûo Taäp Ba

Nguyeân Minh

Ñaøi loan tin côn baõo seõ ñoå vaøo thaønh phoá trong vaøi ngaøy tôùi. Vôï toâi cuõng nhö nhöõng ngöôøi daân khaùc ñeàu lo mua gaïo, thöùc aên khoâ, nöôùc uoáng vaø raát nhieàu daàu löûa, ñeøn caày ñeå döï tröû, phoøng thaân. Thôøi tieát thay ñoåi haún. Trôøi aâm u suoát ngaøy. Laïi coù möa laâm raâm. Khoâng khí laønh laïnh. Toâi khoâng theå ngoài yeân ôû nhaø trong nhöõng böùc töôøng ngoäp ngaïp. Toâi caûm thaáy caàn phaûi ñi, ñi ñaâu cuõng ñöôïc. Toâi thay quaàn aùo, vaø cuõng phaûi khoaùt chieác aùo gioù. Vôï toâi khuyeân toâi khoâng neân ñi xa, khi thaáy coù trieäu chöùng côn baõo saép ñeán, veà nhaø lieàn, traùnh nguy hieåm giöõa ñöôøng. Toâi gaät ñaàu cho vôï toâi yeân taâm. Toâi goïi ñieän heïn Quyønh ñeán moät quaùn aên saân vöôøn, nôi thænh thoaûng chuùng toâi ngoài lai rai vaøi chai bia, ñuû ngaø ngaø say.

Quyønh ñaõ ngoài ñôïi toâi töø luùc naøo. Toâi ñeán keùo gheá ngoài ñoái dieän vôùi Quyønh. Quaùn vaéng hoe, khoâng ñoâng nhö moïi hoâm. Hai chuùng toâi ngoâi döôùi goác caây baøng, taøn laù sum sueâ. Möa bay laát phaát. Coâ chieâu ñaõi nhö bieát yù, ñem ñeán ñaët treân baøn boán chai bia tiger öôùp laïnh coøn nguyeân, moät caùi ñoà khui, cuøng moät dóa khoai taây chieân roài boû ñi. Ñeå maëc chuùng toâi.

Trong nhöõng laàn hoïp maët anh em baïn beø toâi raát böïc mình khi phaûi ngoài nghe Quyønh keå nhöõng thoâng tin veà ñôøi thöôøng chaúng aên nhaäp vaøo khoâng khí vaên ngheä cuûa chuùng toâi. Bao nhieâu öôùc mô, aáp uû ñeå thöïc hieän veà moät tôø baùo vaên hoïc maø thôøi tuoåi treû chuùng toâi ñaõ ñeå ñình chæ. Roài vì thôøi cuoäc chung toâi ñaõ ngöøng buùt. Ñôøi soáng khaét nghieät ñaõ laøm toâi vaéng ñi nhöõng nuï cöôøi. Tìm ñeán baïn beø, moät chuùt men say trong khoâng khí thaân tình eâm aùi, cuøng nhôù laïi moät thôøi ñaõ qua, thì noùi laøm gì nhöõng chuyeän voâ duyeân cuûa cuoäc soáng. Chæ coù nhöõng luùc hai ñöùa toâi ngoài rieâng vôùi nhau Quyønh môùi nhaéc laïi nhöõng kyû nieäm veà moät thôøi laøm baùo vaên ngheä haêng say vôùi loøng nhieät thaønh cuûa tuoåi ba möôi. Cuøng moät tieáng traùch löôõi, luyeán tieác. Sao ta laïi khoâng khôûi ñaàu laïi nhöõng gì ñaõ töøng aáp uû, say meâ. Thôøi tuoåi treû. Giôø toùc ñaõ baïc traéng ñaàu. Moät ñôøi hoang pheá! Uoáng tieáp nhöõng coác bia ñaày. Hoàn laâng laâng ñi veà ñaâu? Nhöõng luùc naøy thì Quyønh ngoài beân toâi maø khoâng noùi gì caû. Vaø toâi cuõng theá. Chæ vaøi ngaøy sau laø Quyønh ra ñi. Beân kia nöûa quaû ñòa caàu. Sao maø xa vôøi vôïi. Toâi saép maát ñi moät ngöôøi baïn. Cuoái ñôøi Quyønh laïi phieâu baït nôi xöù ngöôøi. Laïi moät laàn nöõa thay ñoåi ñôøi soáng. Moät côn baõo lòch söõ ñaõ laøm thay ñoåi ñôøi ta. Giôø Quyønh laïi ñoùn moät côn baõo khaùc.

Trôøi vaãn coøn möa, nhöng chuùng toâi vaãn coøn ngoài ngoaøi saân vöôøn, döôùi maùi duø che baèng taám nhöïa, nhöõng gioït nöôùc thi nhau rôi tí taùch xoay chung quanh choã ngoài hai ñöùa toâi. Trôøi vaãn laëng gioù. Chöa thaáy hieän töôïng gì côn baõo saép qua thaønh phoá. Chæ coøn toâi vaø Quyønh laø nhöõng ngöôøi khaùch coøn ngoài laïi ngoaøi saân vöôøn, nhöõng ngöôøi khaùch khaùc ñaõ ñeàu doïn vaøo ngoài trong nhaø. Toâi laøm daáu goïi coâ tieáp vieân cho theâm vaøi chai bia. Coâ gaùi che duø mang bia ñeán. Quyønh cöôøi baûo:

- Hoâm nay oâng uoáng hôi nhieàu, phaù leä aø. Ngoài ñôïi baõo ñeán haû ?

- Coù leû vaäy.

- Khoâng ñôïi noù cuõng ñeán maø ñôïi chaéc gì noù seõ ñeán.

Toâi gaät guø maø uoáng tieáp moät hôi daøi. Roài cöôøi khan. Quyønh ngaïc nhieân hoûi:

- Coù gì thích thuù maø oâng cöôøi?

- Nhôù laïi caûnh möa baõo ngaøy naøo ôû queâ.

Toâi khoâng keå laïi cho Quyønh nghe maø trong toâi ñaõ gôï laïi hình aûnh caûnh vôï choàng con caùi co ro, run raûy ôû moät goùc nhaø treân chieác giöôøng tre. Möa nhö thaùc ñoå. Gioù thoåi maïnh nhö baõo. Noùc nhaø ñaõ troùc bay nôi ñaâu. Nöôùc xoái xaû theo khoaûng troáng aøo xuoáng saøn nhaø baèng xi maêng leânh laùng. Vôï toâi chæ kòp khieâng lu gaïo leân giöôøng, choã khoâ raùo duy nhaát trong nhaø. Coøn toâi chæ khö khö oâm laáy caùi maáy cassette vaøo loøng roài laáy bao ni long boïc laïi, sôï nöôùc möa nhoû gioït vaøo vaøo hö maùy. Khi trôøi ñaõ taïnh côn möa thì trôøi ñaõ veà khuya. Caùc con toâi ñaõ nguû say, chæ coøn vôï choàng toâi coøn thöùc. Naèm caïnh beân nhau nhìn leân noùc nhaø, moät ñöôøng troáng trôn chaïy daøi, nhö caét maùi nhaø ra laøm hai maûnh rieâng bieät, ñuû ñeå aùnh traêng aáp vaøo thaû saùng leân hai thaân hình cuûa ñoâi vôï choàng treû ñang oâm nhau khaét khít. Vôï toâi ñaõ nguû say. Coøn toâi vaãn thöùc vaø nghe nhaïc moät mình. Tieáng nhaïc hoøa taáu khuùc Hoà thieân nga cuûa Tchaicopki, du döông ñöa toâi vaøo moät coõi thô moäng xa xoâi. Nôi ñoù vaéng boùng ngöôøi ñaøn baø treû ñeïp, maûnh mai, phaûi coøng löng gaùnh luùa cho Hôïp taùc xaõ noâng nghieäp. Nôi ñoù khoâng coù naéng chang chang ñeå laøm laøn da voán ñaõ traéng treûo trôû thaønh naùm chaùy khi suoát ngaøy phaûi ôû ngoaøi ñoàng caùy maï gaët luùa. Nôi ñoù khoâng laøm baøn tay naêm ngoùn thon thaû trôû thaønh cuïc mòch vaø loøng baøn tay ngaøy naøo hoàng haøo khoâng thaønh chai lì. Cuoäc soáng cô cöïc maø khoâng bao giôø toâi nghó raèng mình phaûi gaëp trong cuoäc ñôøi vaãn khoâng laøm chuùng toâi bi quan. Vui veû maø soáng. Sau nhöõng giôø lao ñoäng chaân tay chuùng toâi coøn moät ñôøi soáng khaùc. Maëc cho anh Phuù theo ñoaøn quaân giaûi phoùng trôû veà khuyeân toâi phaûi töø boû ñôøi soáng tieåu tö saûn. Ñaõ boû thaønh phoá veà soáng ôû noâng thoân thì phaûi soáng nhö moät ngöôøi noâng daân. Buoåi saùng daäy sôùm, toâi nghe nhaïc khoâng lôøi ñeå khoûi mang tieáng laø nghe nhaïc vaøng, cuøng uoáng caøpheâ söûa noùng, cuøng huùt moät ñieáu thuoác, nhôù laïi moät vaøi kyû nieäm ñeïp cuûa nhöõng ngaøy ñaõ qua trong moät ñôøi soáng khaù giaû tröôùc naêm 75, vaø tuyeät ñoái vôï choàng toâi traùnh nhaéc ñeán nhöõng cô cöïc maø cuoäc soáng hieän taïi ñaõ laøm chuùng toâi ñieâu ñöùng. Sau ñoù moãi ngöôøi taûn maûn ñi laøm. Vôï toâi ra ñoàng. Toâi ñeán vaên phoøng HTX vôùi nhöõng con soá veà coâng ñieåm aên chia, veà soá luùa thu hoaïch, veà phaân boùn nhaäp kho. Moät keá toaùn tröôûng hôïp taùc xaõ noâng nghieäp maø toâi khoâng heà phaân bieät ñöôïc ñaâu laø coû cuù ñaâu laø caây luùa non. Veà ñeán nhaø, toái thaép ñeøn daàu ñoïc saùch vaên hoïc. Khuya nghe nhaïc coå ñieån taây phöông. Vaø aên côm ñoän. Bo bo. Khoai mì. Khoai lang. Nhöõng naêm 79-80. Bao nhieâu ngöôøi thaân, baïn beø boû queâ höông, leùn luùt troán traùnh nhau ñeå vöôït bieån ra ñi. Nhöõng naêm 90 hoï ung dung trôû veà raïng rôõ nuï cöôøi vôùi nhöõng ngöôøi thaân ra ñoùn môøi. Bao nhieâu sai laàm toâi ñaõ traûi qua. Möôøi laêm naêm sau toâi môùi daãn daét vôï con thoaùt khoûi noâng thoân vaøo soáng ôû thaønh phoá Saøigoøn nhö chuùng toâi ñaõ töøng soáng tröôùc naêm 75. Baïn beø toâi töø töø cuõng tuï veà moät moái.

Toâi hoûi Quyønh:

- Ra gieâng. cöôùi vôï cho con trai ñaàu roài môùi ñi chöù.

Quyønh khoâng traû lôøi maø chæ gaät ñaàu.

Baét ñaàu laïi moät cuoäc soáng vôùi tuoåi gaàn saùu möôi keå cuõng buoàn thaät. Toâi ñöa ly bia ñònh uoáng moät hôi nhöng boãng ngöøng tay laïi, ñoâi maét ñöa nhìn quanh ñaâu ñoù, vaø tai thì ngheãnh ra, toâi nhaän ra trong tieáng möa rôi coù vaêng vaúng tieáng ñaøn guitar roài töø töø vang voïng tôùi. Luùc ñaàu töøng tieáng khoan thai sau doàn daäp. Nhöõng ca khuùc Vieät Nam cuûa moät thôøi ñaõ laøm toâi say meâ. Hoaøi caûm. Ñeâm ñoâng. Buoàn taøn thu. Toâi söõng ngöôøi ñi vaø baøng hoaøng khi nhaän ra tieáng ñaøn naøy raát quen thuoäc vôùi toâi töø thôøi nieân thieáu. Vaãn nhöõng tieáng laùy rung rung mang aâm höôûng cuûa ñaøn mandolin. Ñuùng roài tieáng ñaøn cuûa baïn toâi. Cuûa boán möôi naêm veà tröôùc. Moät khoaûng thôøi gian daøi boãng ruùt ngaén laïi trong moät tích taéc trong töøng tieáng aâm thanh doàn daäp xoâ ñaåy toâi vaøo moät khoâng gian khaùc, moät thôøi gian khaùc. Toâi nôû moät nuï cöôøi heùo haét. Toâi baäm moâi thaät chaët ñeå chaän laïi noãi uaát ngheïn saép traøo ra thaønh tieáng khoùc. Nhöng nöôùc maét toâi ñaõ chaûy xuoáng thaønh töøng gioït rôi xuoáng maët nöôùc vaøng suûi boït cuûa ly bia toâi ñang uoáng dôõ. Quyønh söõng soát nhìn toâi vôùi veû ngaïc nhieân vaø hoûi raát kheû:

- Sao vaäy?

- Ñuùng laø haén.

Quyønh ngoaéc tay goïi coâ chieâu ñaõi vaø hoûi taùc giaû ñaøn guitar laø ai. Coâ chieâu ñaõi ñaùp goïn:

- Voâ Thöôøng.

Toâi gaät ñaàu noùi nhoû nhöng cuõng ñuû cho Quyønh nghe:

-Vo õvaên Thöôøng. Baûy Rìu. 

Tuoåi thô cuûa chuùng toâi, teân trong giaáy khai sanh ít ñöôïc goïi tôùi, chæ keâu nhau baèng bieät danh maø cuõng khoâng hieåu xuaát xöù töø ñaâu, hoài naøo. Toâi, baïn noái khoá goïi laø Minh Bui coøn Thöôøng laø Baûy Rìu. ÔÛ hai con ñöôøng khaùc nhau. Nguyeãn Thaùi Hoïc. Traàn Höng Ñaïo nhöng nhaø hai ñöùa ñaâu hoâng vôùi nhau. Caên gaùc cuûa toâi, cöûa soå môû nhìn qua laø phoøng gaùc suoát cuûa haén. Chæ caàn moät tín hieäu baèng huyùt gioù laø chuùng toâi xuoáng gaùc ra khoûi nhaø gaëp nhau maø chaúng ai bieát. Thöôøng laø nhöõng ñeâm trôøi coù traêng khi nhöõng ngoïn ñeøn nhaø trong phoá phöôøng ñeàu taét haún, luõ chuùng toâi ba ñöùa, Minh Bui, Baûy Rìu vaø Tín Teâno, ruû nhau ra ngoài ôû saân quaàn vôït maø ñaùnh ñaøn guitar, maø ca haùt. Suoát caû ñeâm vaø coù khi thieáp nguû luoân taïi ñoù, khi giaät mình thöùc giaác, töôûng raèng söông khuya seõ öôùt maát caây ñaøn, môùi hay ai ñoù trong ba ñöùa ñaõ laáy taám ra phuû kín caây ñaøn roài ñaùnh thöùc nhau daäy, chaïy veà nhaø chui vaøo gheá boá ñaõ ñeå saún töø ñaàu hoâm tröôùc hieân. Thöôû aáy coøn thanh bình. Khoâng coù giôùi nghieâm. Khoâng coù tieáng suùng. Moät thò traán nhoû nhaát mieàn Nam naøy soáng hieàn hoøa eâm ñeàm. Nhöõng naêm 56 – 57. Caû ba cuøng moät tuoåi Ty.. Taân Tî. Teâno vaø Baûy Rìu laø anh em baïn dì. Caû ba chuùng cuøng hoïc moät tröôøng tieåu hoïc, vaø khaùc tröôøng khi leân trung hoïc. Trong nhöõng ñeâm muøa heø noùng nöïc, chuùng toâi moãi ñöùa ñeàu laáy côù nguû ngoaøi hieân nhaø cho maùt nhöng coát yeáu laø ñeå khuya ñeán keùo nhau ngoài döôùi coät ñeøn ñöôøng hay sau saân ngoaøi bôø thaønh cuûa moät ngoâi chuøa nhoû. Thöôøng ñaùnh ñaøn guitar baèng tay traùi. Tín gaûy ñaøn guitar baèng tay maët. Hai ñöùa ngoài beân nhau, ñuoâi thuøng ñaøn ñaâu laïi nhau, hai caàn ñaøn daøi chæa leân hai phía khaùc nhau. Ñaàu cuùi xuoáng, toùc phuû xuoáng traùn laát phaÜt bay theo gioù. Nhöõng ngoùn tay cuûa baøn tay phaûi baám treân giaây ñaøn cuûa caàn ñaøn, coøn ngoùn tay caùi vaø ngoùn tay troû cuûa baøn tay traùi cuûa Thöôøng thì caàm laáy phím ñaøn baèng mieáng ñoài moài maø gaûy töøng tieáng moät hoaëc lieân hoài leân giaây ñaøn taïo thaønh nhöõng aâm thanh doøn giaû töïa nhö tieáng ñaøn mandolin. Coøn Tìn thì ngöôïc laïi. Caàm ñaøn baèng tay traùi vaø baøn tay traùi nhöõng ngoùn tay thon thaû coù ñeå moùng tay daøi duøng noù ñeå buùng vaøo giaây ñaøn taïo ra aâm thanh ñuïc traàm. Toâi ngoài tröôùc maët hai ñöùa nghe hai ngöôøi baïn töø loái chôi ñeán caùi caàm ñaøn traùi ngöôïc nhau haún, ñoái khaùng nhau. Toâi khoâng bieát ñaøn. Toâi chæ laø ngöôøi thöôûng thöùc, caûm nhaän ñöôïc söï haøi hoøa cuûa hai tieáng ñaøn ñoù. Tieáng ñaøn traàm vaø khoan thai nhöng khi caát gioïng haùt thì cao vuùt cuûa Tín Teâno. Tieáng haùt cuûa Thöôøng Baûy Rìu thì traàm khaøn traùi ngöôïc tieáng ñaøn vôùi aâm cao. Toâi khoâng bieát caû hai bieát ñaøn guitar töø luùc naøo nhöng moät ñieàu chaéc chaén laø caû chöa khoâng qua moät tröôøng lôùp naøo. Toâi thöôøng mua saùch Töï hoïc ñaøn guitar cuûa Lan Ñaøi taëng hai baïn, khi toâi rôøi khoûi thò traán nhoû ñoù ra Hueá hoïc Trung hoïc ñeä nhò caáp. Toâi töôûng töø ñoù chuùng toâi khoâng gaëp nhau nöõa. Naêm naêm sau toâi laïi trôû veà laøm ngheà goõ ñaàu treû. Tín Teâno ñoäng vieân vaøo tröôøng só quan Thuû Ñöùc. Thöôøng Baûy Rìu laøm coâng chöùc toøa haønh chaùnh Tænh vaø coù vôï. Moãi ñöùa ñeàu coù moät ñôøi soáng rieâng, khoâng lieân quan gì vôùi nhau nhöng toâi ñaõ laàm. Ngaøy môùi quen nhau khi chuùng toâi laø nhöõng caäu beù con ngoài vay quanh ngoài nghe anh Ñeà, moät thanh nieân trong xoùm toâi, gaûy ñaøn mandolin. Anh Ñeà laø baïn cuûa anh Hai toâi, töø luùc hai ngöôøi coøn nhoû, roài lôùn leân ñeàu maát tích. Laøm Vieät Minh. Toâi khoâng hieåu sao anh laïi boû veà thaønh nhöng nhìn nöôùc da cuûa anh xanh meùt, vaø ngöôøi gaøy ñeùt, khoâ caèng, roõ raøng anh mang beänh soát reùt. Toâi chæ nhôù coù moät buoåi toái trôøi coù traêng laàn theo tieáng ñaøn toâi môùi gaëp ñöôïc anh. Anh ñang ngoài treân thaønh lan can, döïa löng vaøo vaùch, tay oâm caây mandolin vaø ñaøn lieân tuïc, töø baøi naøy sang baøi khaùc. Nhöõng aâm thanh doøn daõ, huøng hoàn, nhöng coù luùc nhö tæ teâ phieàn muoän. Toaøn nhöõng baøi nhaïc maø luùc baáy giôø toâi chöa nghe ai phoå bieán. Coù hoûi, anh Ñeà chæ cöôøi vaø noùi nhoû: "Lôùn leân chuù maøy seõ bieát". Sau naøy toâi khaùm phaù ra ñoù laø nhöõng baûn nhaïc khaùng chieán: An phuù Ñoâng. Nhôù chieán khu. Baø Meï Gio Linh. Anh chæ ñaøn maø anh khoâng haùt. Laàn sau toâi tìm ñeán anh, nhaø anh chæ caùch nhaø toâi ba caên maø naên næ anh ñaøn cho toâi nghe. Hai anh em daét nhau ra ngoaøi hieân nhaø, ngöôøi ñaøn ngöôøi nghe, khi anh Ñeà ngöøng tay, huùt thuoác, thì toâi ñaõ nhaän thaáy hai chuù beù tuoåi nhö toâi ñaõ ngoài caïnh mình töø luùc naøo. Anh Ñeà chôït ñeán vôùi chuùng toâi roài anh cuõng chôït ñi nhö moät boùng ma, nhöng tieáng ñaøn cuûa anh ñaõ ñeå laïi cho chuùng toâi moät daáu aán cuûa tuoåi thô veà aâm nhaïc. Moät ñeâm traêng, ba ñöùa khoâng ai ruû ai tìm ñeán anh Ñeà thì môùi hay anh ñaõ boû nhaø ra ñi töø ñeâm qua. Sau naøy toâi môùi hieåu vì sao moät ñeâm tröôùc ñoù anh ñaøn cho chuùng toâi baøi Caây ñaøn boû queân vaø taëng cho Baûy Rìu caùi phím ñaøn baèng vaûy ñoài moài. Nghe anh Ñeà ñaøn toâi nhìn trôøi baäng quô, coøn Baûy Rìu thì chaêm baúm nhìn baøn tay anh Ñeà caàm phím ñaøn lieân tuïc gaûy nhaïc. Töø ñoù Baûy Rìu taäp  taønh ñaøn. Tín Teâno taäp haùt. Coøn toâi taäp vieát vaên.

Nhieàu laàn toâi tìm baêng cassette hoaëc dóa CD veà ñaøn Guitar cuûa Voâ Thöôøng oû Haûi ngoaïi ñeå thöôûng thöùc taøi ngheä cuûa anh cuõng nhö xem laïi toâi coù xuùc ñoäng ñeán rôi nöôùc maét nhö vaøi naêm tröôùc. Toâi coù ñeán laïi quaùn saân vöôøn ngoài uoáng bia vaø yeâu caàu hoï cho toâi nghe laïi baêng ñaøn guitar nhöng hoï traû lôøi ñaõ bò hö naùt roài. Toâi coù hoûi nhöõng nôi thu baêng nhöng hoï laéc ñaàu , chöa thaáy. Vaøi naêm sau trong moät chuyeán ñi leân ÑaøLaït nghæ maùt, vaøo nhaø saùch, nôi quaày baùn baêng cassette toâi thaáy coù teân Voâ Thöôøng, möøng quaù nhö vöøa gaëp laïi ngöôøi baïn cuõ, toâi mua veà. Chieàu ñoù toâi khoâng ngoài ôû nhaø Thuûy taï cuøng Troïng, laáy côù ñang coù höùng ñeå vieát moät truyeän ngaén. Trong khoâng khí laïnh leõo cuûa vuøng Cao nguyeân, ngoài trong caên nhaø goã, tröôùc maét laø maøu xanh luïc cuûa röøng thoâng beân kia ngoïn ñoài vöông vaáng nhöõng aùng maây traéng lôø ñôø troâi qua. Tieáng ñaøn Voâ Thöôøng troåi daäy. Töø töø aâm thanh ñoù keùo toâi ñi vaøo moät coõi khaùc, xa lìa vôùi cuoäc ñôøi naøy. Vaø toâi laïi baät tieáng khoùc. Saù gì moät tieáng ñaøn cuûa ngöôøi baïn cuõ laøm toâi xuùc ñoäng nhö theá. Toâi ngoài suy ngaãm coá tìm xem töø trong ñaùy loøng cuûa mình trong coõi u minh moät daáu veát ñau thöông naøo.

Ba toâi trong nhöõng ngaøy cuoái ñôøi chæ coøn laø moät oâng giaø gaày nhom, maëc quaàn aùo luïa traéng, tay choáng gaäy laàn böôùc chaân moûi meät böôùc ñi. Tuoåi taùc baáy giôø ba toâi cuõng baèng toâi baây giôø. Saùu möôi, nhöng côn beänh lao phoåi keùo daøi phaù naùt hai buoàng phoåi laøm nhöõng côn ho keùo daøi vaø tuoâng maùu ñoû töôi, troâng ba toâi nhö moät cuï giaø taùm möôi. Muoán leân gaùc toâi ñeàu phaûi ñi ngang qua ba toâi. Nôi oâng naèm vaøo ban ngaøy laø chieác gheá xích ñu baèng vaûi boá, tröôùc baøn thôø loe loeùt moät ngoïn ñeøn daàu hotä vòt, moät lö nhang luoân luoân coù caây nhang ñöôïc ñoát leû loi, phaûng phaát muøi höông, phía sau laø taám hình ñaõ hoe oá cuûa meï toâi. Ba toâi nhö ngöôøi giöõ moà. Ban ñeâm oâng cuõng khoâng cho baät ñeøn ñieän, oâng khoâng chòu ñöôïc aùnh saùng. Chæ bao nhieâu böôùc chaân ñi qua laø thoaùt coûi toái taêm, ma quaùi, ngang qua daùng ba toâi naèm nhö xaùc cheát, ñeå leân ñöôïc caên gaùc toâi ñaõ laøm Tuyeân run sôï bieát bao. 

Khi ba toâi cheát toâi môùi khaùm phaù ra laø ba toâi ñaõ töï töû baèng thuoác nguû. Baùc só baûo côn beänh seõ coøn haønh haï vaø keùo daøi cuoäc soáng ba toâi vaøi ba thaùng nöõa. Ba toâi noùi laøm sao con caùi tuï veà ñoâng ñuû döôùi maùi nhaø aám cuùng naøy nhö ngaøy gioã meï toâi. Laøm sao con caùi khoâng gioã meï, gioã cha cuøng moät ngaøy, khoâng phaûi vì toán keùm maø nôi chín suoái coù vôï coù choàng cuøng theo höông khoùi ruû nhau nhìn con chaùu. Coù phaûi cuoái ñôøi ba toâi muoán chuoäc laïi loãi laàm ngaøy naøo ñaõ laøm meï toâi ñau khoå. Ngaøy tröôùc khi ba toâi maát, ba toâi buoäc anh Quí phaûi ñem traàu cau cöôùi chi Maän, cuõng nhö Tieán ngoaøi Hueá cöôùi Nga. Ñaùm cöôùi chaïy tang. Coøn toâi, ba toâi daën doø Tuyeân coá gaéng phaán ñaáu chöùng toû tình yeâu vöõng maïnh ñeå thuyeát phuïc ba meï Tuyeân ñoàng yù.

Thaép cho ba toâi moät neùn nhang Thöôøng khaán thaàm: "Nhö vaäy laø con ñaõ ñaøn tieãn ñöa baùc ñi roài nheù." Toâi giaät mình nhôù laïi nhöõng ngaøy tröôùc ñoù. Thöôøng baùo cho toâi anh môùi khaùm phaù vieäc khueách ñaïi aâm thanh ñöa tieáng ñaøn guitar thuøng thaùnh thoaùt nhö ñaøn guitar ñieän cuûa ban nhaïc Shadow thònh haønh thôøi ñoù. Anh gaén micro saùt vaøo maët goã thuøng ñaøn, ñaàu kia phích caém vaøo sau chaáu dieän cuûa caùi ñaøi philippe 6 ñeøn. Vaø anh caàm phím ñaøn cuûa anh Ñeà cho thuôû naøo gaûy leân daây ñaøn guitar nhö gaûy leân caây ñaøn 8 giaây cuûa ñaøn mandolin. Aâm thanh vang doäi qua nhaø toâi. Khoâng phaûi ngoài beân caïnh nhau vaø phaûi laéng tai môùi nghe heát aâm thanh cuûa tieáng ñaøn. Toâi taét ngoïn ñeøn treân caên gaùc ñònh nguû, aùnh traêng chieáu qua khung cöûa soå doïi vaøo moät goùc phoøng toâi vaø tieáng ñaøn guitar reùo raéc vaø lieân tuïc töø Hoaøi caûm, Ñeâm ñoâng, Buoàn taøn thu, Beán xuaân. Khoâng bieát coøn ñeán ca khuùc naøo nöõa thì toâi ñaõ vaøo nhöõng giaác mô thaàn tieân. Nhöõng ñeâm sau ñoù cuõng khoaûng traêng leân ngay ñænh ñaàu laø Thöôøng oâm ñaøn moät mình vôùi aâm thanh khueách ñaïi ôû moät goùc phoøng nhaø anh maø ñaøn khoâng caàn bieát ñeán nhöõng ngöôøi ôû nhaø beân caïnh ñang caàn söï yeân tónh. Ba toâi laø ngöôøi phaûn öùng ñaàu tieân. OÂng hoûi toâi: "Nhaø ai môùi mua maùy haùt maø ñeå dóa nhaïc to vaäy." Toâi traû lôøi ngay: "Thaèng Baûy Rìu chôi ñaøn ñoù ba." Ba toâi thaéc maéc hoûi tieáp: "Ñaøn gì vaäy?" – "Daï, Guitar." – "Nhö caây ñaøn cuûa thaèng Tín haû. Sao laï tai vaäy?" –"Guitar ñieän töï cheá. Maø hay khoâng ba?" OÂÂng gaät ñaàu: "Da dieát quaù. Buoàn quaù." Baáy giôø toâi môùi nhaän ra veõ maët quaù bô phôø cuûa ba toâi. Hai maét oâng loõm saâu vaø coù quaèn thaâm, chöùng toû nhöõng ñeâm giaác nguû chaäp chôn cuøng nhöõng côn ho döõ doäi, taøn phaù thaân xaùc oâng. Gaëp Thöôøng toâi keå laïi. Vaø gôïi yù: "Maøy ñaøn ban ngaøy to maáy cuõng ñöôïc, ban ñeâm giaûm aâm thanh laïi." Thöôøng phaûn öùng vôùi veû maët buoàn xo: "Ban ñeâm traêng thanh gioù maùt vaø taâm mình laéng dòu, chôi ñaøn môùi söôùng, aâm thanh thaät maïnh môùi ñaû." Nhöõng ñeâm sau ñoù, trôøi vaãn coøn traêng, gioù vaãn maùt nhöng laïi vaéng tieáng ñaøn cuûa Thöôøng. Ba toâi môùi hoûi: "Boä thaèng Thöôøng beänh haû?" - "Sao ba laïi nghó vaä;y?" "Theá sao tao khoâng nghe noù ñaøn?" – "Sôï ba nguû khoâng ñöôïc con baûo noù ñöøng ñaøn giöõa ñeâm khuya. Noù nghe lôøi nhöng con bieát noù raát buoàn" - " Nghe noù ñaøn tao buoàn nhöng vaéng tieáng ñaøn cuûa no tao laïi ñau khoå hôn . Tao chôø ñôïi. Tao laéng tai. Tao thao thöùc. Tao thaáy trong taâm hoàn tao thieáu vaéng caùi gì ñoù. Teù ra tieáng ñaøn ñoù môùi daãn daét tao tìm thaáy meï maøy trong moät coõi xa vôøi khaùc." Ba toâi ngöøng tieáng moät luùc roài naên næ " Toäi ba, con noùi noù ñaøn cho ba ñöôïc gaëp meï con vôùi". Ñeâm ñoù Thöôøng ñaøn cho ba toâi nghe baøi Daï lan Höông. Aâm thanh ma quaùi, lieâu trai. Saùng mai thaân xaùc ba toâi ñaõ cöùng laïnh. Döôùi goái coù moät tuùp thuoác nguû troáng trôn. Chaéc laø ba toâi ñaõ gaëp ñöôïc meï toâi roài.

Toái nay, treân caên gaùc, toâi khoâng baäc ñeøn, döôùi boùng toái lôø môø, toâi ngoài gaùc caèm leân song cöûa soå, maét ñaêm ñaêm nhìn baõi ñaùp maùy bay cuûa phi tröôøng Taân sôn Nhaát. Trôøi toái ñen nhö möïc. Sao laáp laùnh. Moät daõy ñeøn xanh ñoû chaèng chòt caét ngang nhö phaân chia ranh giôùi giöõa bieån caû vaø trôøi maây. AÙnh ñeøn pha chôùp chôùp nhö nhöõng tia saám, baùo hieäu cho maùy bay ñaùp xuoáng. Aâm thanh reùo raéc cuûa tieáng ñaøn guitar cuûa Voâ Thöôøng töø daøn maùy CD vang leân. Toâi töï hoûi: "Taïi sao hai laàn tröôùc toâi nghe tieáng ñaøn naøy toâi ñeàu chaûy nöôùc maét, roài sau ñoù moät vaøi kyû nieäm giöõa toâi vaø Voâ Thöôøng cuøng nhöõng hình aûnh xa vôøi cuûa cha toâi, cuûa anh Ñeà, cuûa Tín teâno môùi hieän leân soáng laïi trong tim toâi. Toâi chöa tìm ra lyù do nhöng toâi bieát coù moät caùi gì saâu xa naèm taän ñaùy loøng toâi ñang bò moät khoái naëng neà ñeø naëng leân. Noù muoán vuøng daäy vaø thoaùt ra". Toâi moät mình muoán chìm ñaém trong tieáng ñaøn ñoù xem noù daãn toâi ñi ñaâu, coù laøm toâi xuùc ñoäng tröôùc khi nhaän ra moät khuoân maët ai ñoù ñaõ qua trong ñôøi mình nhöõng ngaøy xa xöa ñaõ qua töôûng chöøng nhö ñaõ cheát. Tieáng ñaøn Voâ Thöôøng coù luùc tæ teâ nhö ñang muoán taâm söï vôùi toâi moät noãi nieàm gì. Aâm thanh traàm traàm, rôøi raïc, boãng leân cao nhö caùnh dieàu bay vuùt theo gioù leân trôøi cao, roài bò ñöùt daây, laûo ñaûo giöõa khoaûng khoâng gian baùt ngaùt.

Coù luùc tieáng ñaøn doàn daäp nhö xoâ toâi vaøo moät coõi meânh moâng naøo ñoù. Coù tieáng gaøo theùt, vaãy vuøng. Vaø uaát ngheïn. Giaän hôøn. Vaø thöông nhôù. Sau bao nhieâu naêm töø thôøi tuoåi thanh nieân ñeán luùc naøy ñaàu ñaõ baïc maø moät caâu hoûi ñaõ laøm toâi cuõng nhö Voâ Thöôøng böùc röùc khoâng coù caâu traû lôøi thích ñaùng. Taïi sao haén cheát. Tín teâno. Tín khoâng cheát ngoaøi traän maïc maø haén cheát vì töï töû. Moät vieân ñaïn suùng luïc haén töï baén vaøo ñaàu. Khi toâi gaït ñaùm ngöôøi bu quanh tröôùc cöûa nhaø Tín, vaø chaïy vaøo phoøng Tín thì Tín ñaõ cheát roài, ñaàu coøn ngheïo moät beân, maùu ra leânh laùng. Moät loã thuûng saâu xuyeân qua töø beân naøy qua beân kia maøng tan. Toâi ñaët ñaàu Tín leân chieác goái ngay ngaén. Meï Tín oâm xaùc con maø gaøo khoùc: "Taïi sao con laøm vaäy? Meï coù loãi gì?". Toâi laéc ñaàu. Baø hoûi toâi: "Con bieát lyù do." Toâi cuõng laéc ñaàu. Chính toâi cuõng ñang ngô ngaùc. Baø lay vai toâi: "Con laø baïn thaân vôùi noù chaúng leû noù khoâng taâm söï gì vôùi con. Ñöøng daáu baùc." Toâi ñau khoå vì toâi khoâng hieåu gì heát. Ñeâm ñoù toâi naèm moät beân xaùc cuûa Tín, moät beân kia laø Thöôøng Baûy Rìu. Hai ñöùa naém chaët moãi baøn tay laïnh ngaét cuûa Tín maø töùc töôûi. Tín cheát coù ñeå cho toâi vaøi gioøng chöõ nhaén gôûi laø an uûi Thanh hoä Tín. Cuõng nhö vôùi Thöôøng gioã daønh hoä meï Tín. Toâi bieát ñoù laø hai ngöôøi ñaøn baø maø anh heát loøng yeâu thöông. Caû toâi vaø Thöôøng, nhöõng ngaøy sau ñoù phaûi traû lôøi tröôùc ngöôøi quaân caûnh ñieàu tra veà nhöõng ngöôøi maø Tín vieát vaøo cuoán soå nhoû nhö moät nhaät kyù ngaén. –"Thanh laø ai?" – "Coâ baïn gaùi thaân thieát cuûa toâi töø taám beù?" – " Laø gì cuûa naïn nhaân." – "Laø ngöôøi yeâu" – "ÔÛ ñaâu?" – "Saøigoøn." – "Ñòa chæ." – "Khoâng nhôù." Im laëng moät laùt anh ta ñoät ngoät hoûi toâi: "Anh coù nghó vì coâ Thanh maø anh ta töï töû." Toâi traû lôøi raát töï tin: "Khoâng. Khoâng bao giôø." 

Khi toâi vaøo thaêm Thanh, moät buoåi toái ngoài beân nhau, Thanh noùi raát kheû, keå veà moät giaác mô ñaõ laøm Thanh baøng hoaøng laø Tín hai tay oâm laáy ñaàu, maùu töø maøng tan chaûy ra lai laùng. Chaäp choaïng böôùc tôùi roài ngaõ guïc vaøo loøng Thanh. Toâi chaùng vaùng, nhìn ñoâi maét toâi, Thanh hoûi: "Coù phaûi anh vaøo an uûi Thanh vì Tín ñaõ…" Toâi chæ bieát gaät ñaàu. – "Coù phaûi Tín cheát vaøo ngaøy 21, caùch ñaây 5 ngaøy." Toâi cuõng gaät ñaàu. Tín cheát ñeå laïi cho toâi vaøi lôøi vónh bieät. Vôùi Thanh thì Tín baùo moäng. Taï toäi. Thanh chæ nghó laø Tín cheát ngoaøi chieán tröôøng. Khi nghe toâi keå laïi Thanh nhö ngöôøi khoâng hoàn. Thanh ngoài cöùng ñô nhö moät pho töôïng.

Böôùc vaøo tuoåi 17 toâi qua moät côn beänh hieåm ngheøo. Thöông haøn. Naèm moät choå suoát gaàn moät thaùng trôøi. Thanh thöôøng qua thaêm toâi. Toâi cöù baét Thanh haùt cho toâi nghe, nhö moät caâu hoø eâm aùi ñöa toâi vaøo giaác nguû ñaày mô moäng. Tín cuõng thöôøng ngoài döïa löng vaøo vaùch töôøng, oâm caây ñaøn guitar gaûy nhöõng aâm thanh traàm buoàn trong nhöõng luùc toâi coøn ñang nguû. Trong moät buoåi chieàu naøo ñoù, sau giaác mô chaäp chôøn tieáng ñaøn ñöa toâi ñeán gaëp naøng tieân dieäu hieàn caàm cheùn thuoác ñöa vaøo mieäng toâi, cöùu soáng toâi. Môû maét daäy, thaáy hai ngöôøi baïn hai beân. Töø ñoù Tín vaø Thanh quen nhau. Thanh haùt hay vôùi tieáng ñaøn guitar ñeäm theo cuûa Tín. Khoâng phaûi rieâng toâi maø caùc baïn cuøng tröôøng ñeàu nhaän ra ñieàu ñoù. Chaúng ai thay theá ñöôïc tieáng ñaøn ñoù cho tieáng haùt cuûa Thanh bay cao. Trong ñeâm trình dieãn vaên ngheä cuoái naêm cuûa tröôøng Duy Taân tieáng haùt cuûa Thanh, tieáng ñaøn guitar ñeäm theo cuûa Tín ñaõ laøm rung ñoäng khaùn giaû nhaát laø caùc baïn beø cuøng hoïc cuøng tröôøng. Hình aûnh ñeïp nhö thôøi baáy giôø laø caëp song ca Nguyeãn höõu Thieát – Ngoïc Caåm. Choàng ñaøn, vôï haùt. Moät ngaøy naøo ñoù, chuùng toâi mong thaáy treân saân khaáu mieàn Nam Tín ñaøn vaø Thanh haùt.

Tín cheát ñeå laïi cho Baûy Rìu caây ñaøn guitar môùi mua khi laõnh thaùng löông lính ñaàu tieân, caùc giaây ñaøn baèng sôïi nylon. Thöôøng treo leân töôøng caïnh giöôøng nguû, cöù nhìn thaáy chöù khoâng caàm leân noãi ñeå baém ñaøn. Anh bò caùi cheát bí aån cuûa Tín aùm aûnh. Cuõng nhö toâi, khoâng ñoïc noãi vaøi trang tieåu thuyeát, nghe vaøi ñoaïn nhaïc coå ñieån Taây phöông hoaëc nhöõng ca khuùc tieàn chieán maø toâi khoâng caûm thaáy gì caû. Nhöõng buoåi chieàu xaåm toâi hay ngoài moät mình trong aùnh saùng lôø môø, huùt thuoác lieân mieân, khoâng muoán suy nghó veà caùi cheát cuûa Tín, nhöõng noãi giaän hôøn, oaùn traùch, töùc töôûi veà Tín veà toâi. Traùch mình voâ taâm. Traùch baïn voâ tình. Trong cuoán soå tay nhoû, ngöôøi quaân caûnh ñöa cho toâi, ñöa cho Thöôøng ngoài ñoïc, chöõ vieát Tín vieát raát nhoû vaø thaùo, ngöôøi laï khoù nhaän ra, hoï nhôø toâi ñoïc. Suoát caû khoaûng thôøi gian daøi Tín chuaån bò cho caùi cheát cuûa mình maø hai thaèng baïn thaân cuûa haén ñeàu khoâng bieát gì. Giaät mình nhôù nhöõng ñeâm Tín ruû toâi vaø Thöôøng cuøng nhau vaøo Saøigoøn ñi khieâu vuõ. Tín nhaûy nhöõng baûn tango raát tuyeät vôøi. Ngöôøi vuõ nöõ treû ñeïp thöôùt tha theo töøng böôùc dìu cuûa Tín. Caû vuõ tröôøng ñeàu nhìn say meâ. Moät ngöôøi baïn cuøng queâ, cuøng meâ vuõ tröôøng nhö chuùng toâi baùo tin veà söï boû nhaø ra ñi theo ngöôøi tình cuûa vôï Thöôøng. Meï Thöôøng nhôø haén nhaén Thöôøng veà. Thöôøng khoâng toû moät thaùi ñoä gì caû. Maët vaãn laïnh luøng. Trong soå tay Tín vieát ñaùng leû ñeâm ñoù ôû khaùch saïn Tín seõ töï töï baèng thuoác nguû nhöng nöûa ñeâm naèm beân caïnh nghe tieáng khoùc raám röùc cuûa Thöôøng Tín hoaûn laïi. Bao nhieâu döï tính töï töï baèng ñuû moïi caùch. Thuoác nguû. Ñaâm xe vaøo truï ñieän. Nhaûy laàu. Taém bieån bôi ra khôi, ra maõi ra maõi ñeán moät chaân trôøi xa laï. Ñòa ñieåm khi thì baõi bieån Nhatrang. Khaùch saïn Saøigoøn. Treân moät khuùc quaønh cuøi choû treân ñeøo Ngoaïn Muïc. Ñeå roài cuoái cuøng, moät vieän ñaïn xuyeân qua maøng tang. Treân giöôøng nguû cuûa mình taïi nhaø cha meï. Lyù do thì khoâng thaáy Tín noùi ñeán. Bieát gì ñeå toâi an uùi Thanh ñaây. Thanh ngô ngaùc. Toâi leånh ñeånh. Thöôøng ngaån ngô. Nhöõng ngöôøi ngoaøi cuoäc gaén cho caùi cheát cuûa moät chaøng trai 24 tuoåi naøo thaát tình, naøo bò chæ huy tröôûng ñì, ñònh toáng ra maët traän, ñuû coù moät lyù do chaùn ñôøi ñeå maø töï huûy ñôøi mình. Moät vaøi ngöôøi con gaùi coù ñeán tìm toâi nhôø toâi daãn ra moä Tín. Vöøa thaép neùn nhang, nöôùc maét chaûy daøi vaø ngeïn ngaøo noùi vôùi toâi: "Coù leõ vì em maø anh aáy cheát." Toâi chæ bieát gaät ñaàu laáy leä.

Thôøi gian qua ñi, gaàn 40 naêm toâi vaãn lang lang trong nhöõng giaác mô ñi tìm Tín. Tín coøn soáng ñoù, nhöng aån daät ñaâu ñoù laùnh maët khoâng muoán gaëp toâi. Hoaëc coù tình côø chaïm maët nhau thì Tín ngô ngaùc nhìn toâi vôùi con maét ngöôøi xa laï. Toâi keâu teân Tín. Ñuùng laø khuoân maët Tín, nhöng hoàn thì cuûa moät ngöôøi laï hoaéc. Toâi nhaéc ñeán teân toâi. Teân Thanh ngöôøi con gaùi anh yeâu suoát ñôøi. Haén laéc ñaàu hoûi laïi: "Ai vaäy, Toâi khoâng quen." Khoâng bieát Thanh coù gaëp nhöõng giaác mô töông töï nhö toâi khoâng.Neáu theá thì buoàn cho Thanh quaù. Mong raèng Thanh gaëp ñöôïc Tín trong voøng tay yeâu thöông trong moät coõi meânh moâng, boàng beành naøo ñoù. Tín vaãn ñeäm ñaøn guitar vaø Thanh vaãn haùt. Nhö thuôû coøn ñi hoïc.

Cuõng nhö veà Tuyeân, toâi öôùc mô cuoái ñôøi mình seõ ñöôïc gaëp laïi Tuyeân, duø chæ moät laàn. Trong giaác moäng, Tuyeân traùnh maët toâi cuõng nhö Tín, ñeå luùc tænh giaác toâi buoàn voâ haïn. Gaëp nhau ñeå laøm gì toâi cuõng hieåu khi hai chuùng toâi moãi ñöùa ñaõ an beà gia thaát. Vaø tuoåi giaø ñaõ ñeán treân ñaàu moãi ñöùa. Khi toâi nghó ñeán luùc mình nhaém maét xuoâi tay khoâng bao giôø toâi ñöôïc gaëp laïi Tuyeân, ngöôøi tình xöa. Trong taâm töôûng chæ coøn mô hoà moät hình aûnh ngöôøi con gaùi 20 ngaây thô vaø trong traéng.

Naøo ngôø, chuùng toâi gaëp laïi nhau thaät sau 30 naêm caùch bieät. Ngöôøi ngoài ñoái dieän vôùi toâi laø Tuyeân, ngöôøi ñaøn baø ñaõ töøng traûi, chòu bao ñaéng cay sau bieán ñoäng lòch söû 75, choàng cheát trong traïi caûi taïo moät naêm sau ñoù. Tuyeân daãn daét maáy ñöùa con thô daïi vaøo soáng ôû saøigoøn. Bon chen. Roài vöôït bieân. Bò baét vaøo tuø. Thaû ra laïi tieáp tuïc vöôït bieân. Thoï baïn toâi cuõng laø anh reã cuûa Tuyeân chæ cho toâi bieát chöøng ñoù veà Tuyeân. Ngaøy toâi daét caû gia ñình töø boû thò traán nhoû vaøo soáng Saøigoøn cuõng chính laø nhöõng ngaøy cuoái cuøng Tuyeân coøn ôû Vieät Nam. Thoï cho toâi bieát hình nhö Tuyeân buoân baùn giaøy deùp ôû ñöôøng Leâ Thaùnh Toân. Toâi lang thang maõi suoát con ñöôøng ñoù mong coù tieáng ai ñoù raát quen thuoäc, raát thaân aùi goïi kheû teân mình ñeà ngöøng böôùc quay laïi nhìn khuoân maët ngöôøi tình naêm xöa, xem loøng mình coøn baøng hoaøng ñeán möùc ñoä naøo. Tuyeân cöôøi vaø laéc ñaàu:

- Anh Thoï cho sai tin veà Tuyeân hay anh laïi nghe laàm. Tuyeân coù saïp vaûi ôû chôï Taân Ñònh, sau nhöõng laàn thaát baïi eâ cheà laïi bò baét tuø vì toäi buoân thuoác taây laäu. Vaøi laàn gaëp laïi ngöôøi quen Tuyeân coù hoûi veà anh hoï noùi anh ñi kinh teá môùi.

Noùi chung, sau bieán coâ 75 chuùng toâi khoâng nhaän ñöôïc tin töùc ñích xaùc cuûa nhau. Sau naøy tình côø gaëp laïi Minh, em ruoät cuûa Tuyeân, môùi cho toâi hay laø Tuyeân vaø caùc con ôû Myõ. Ñôøi soáng ñaõ oån ñònh.

- Anh nghó laø khoaûng ñôøi coøn laïi tuïi mình khoâng coøn gaëp ñöôïc nhau? Taïi queâ nhaø, cuøng moät thaønh phoá maø chuùng ta coøn khoâng coù cô hoäi, huoáng gì khi hai ñöùa ôû caùch nhau nöûa quaû ñòa caàu. Phaûi khoâng Tuyeân.

Tuyeân kheû laéc ñaàu, ñoâi maét nhìn thaúng vaøo maët toâi môùi noùi:

- Khoâng. Neáu vaäy thì em khoâng veà laïi Vieät Nam, sau khi Minh cho em bieát tin töùc ñích xaùc veà anh.

- Giôø thì toùc anh ñaõ baïc traéng ñaàu. Em cuõng khoâng coøn treû. Chuùng ta ñang ngoài laïi vôùi nhau, nhìn laïi nhau, ñaùnh giaù laïi tình yeâu ñaõ daønh cho nhau cuøng nhöõng laàm lôõ cuûa thôøi tuoåi treû maø khi ñoù ta khoâng bieát ñeå noù troâi qua, maát maùt. Aân haän. Ray röùc. Hoái tieác.

Ngöôøi con trai phuïc vuï ñem ñeán taám thöïc ñôn vaø lòch söï hoûi:

- Thöa hai baùc duøng gì?

Luùc aáy toâi môùi nhaän ra toâi vaø Tuyeân ñang ngoài taïi nhaø haøng Tib. Nhìn xung quanh mình, coøn nhieàu baøn vaéng khaùch, hai ñöùa toâi laø khaùch ñeán sôùm nhaát. Baøn toâi ngoài saùt vaùch baèng kính traéng suoát ngaên caùch vôùi caùi saân troáng ñeå maáy haøng chaäu kieång bonsai, caây caûnh vaø hoøn non boä. Tieáng haùt Khaùnh Ly thoang thoaûng quanh ñaây. "Ngöôøi ngôõ ñaõ xa nhau nhöng ngöôøi boãng hieän veà…Tình ngôõ ñaõ queân ñi nhöng tình ôû quanh ñaây…" Lôøi baøi ca gioáng nhö taâm traïng cuûa toâi vaø Tuyeân. Toâi hoûi Tuyeân:

- Nhöõng ngaøy raèm ôû Myõ em coù aên chay. Nhö ngaøy naøo khi thôøi coøn con gaùi, ôû troï trong chuøa, phaûi aên chay tröôøng

- Coù. Chæ moät mình. Caùc con em khoâng bieát aên chay.

- Giôø thì coù anh. Taïi queâ nhaø. Em goïi moùn gì ñi, caùi maø ôû Myõ hieám thaáy. Nhaø haøng naøy ñaëc bieät chæ baùn quanh naêm suoát thaùng caùc moùn aên chay xöù Hueá vaø nghe nhaïc Trònh coâng Sôn.

Nhöõng gioïng ca quen thuoäc cuûa Khaùnh Ly, Leä Thu dieãn taû lôøi thô, aâm ñieäu nhaïc buoàn cuûa Trònh coâng Sôn töø töø ñöa chuùng toâi lui veà quaù khöù. Thôøi gian ñi thuït luøi. Khoâng gian ñaûo ngöôïc quaêng chuùng toâi veà moät thò traán nhoû ñaày kyû nieäm cuûa moät moái tình thô ngaây. Baët ñi tieáng haùt. Voïng laïi tieáng ñaøn guitar ñoäc taáu nhöõng ca khuùc Trònh coâng Sôn thaønh moät lieân khuùc. Tuyeân ngaån ngô roài buoät mieäng:

- Tieáng ñaøn guitar cuûa Voâ Thöôøng.

Toâi ngaïc nhieân hoûi:

- Sao em bieát.

- ÔÛ Myõ, Voâ Thöôøng noåi tieáng caû möôøi naêm nay. ÔÛ nhaø em cuõng coù vaøi dóa CD Voâ Thöôøng vôùi ca khuùc tieàn chieán. Moãi laàn nghe laø loøng em noân nao nhö xa lìa ñôøi soáng quaù bon chen, nhö con laät ñaät, ñeå trôû veà vuøng im vaéng cuûa queâ nhaø. Nôi aáy coù nhöõng ngöôøi thaân yeâu cuûa moät thôøi xa vaéng. Cöù vöôùng vaán beân loøng. Duø thôøi gian coù troâi qua.

- Em thöû nhôù xem, tieáng ñaøn naøy em ñaõ nghe moät laàn naøo trong caùi dó vaõng xa xöa, thôøi coøn con gaùi. Rieâng anh, noù cöù aùm aûnh anh vì caû moät khoaûng ñôøi trai treû caùc anh dính lieàn vôùi nhau. Haén ñoù: Voâ Thöôøng, baïn anh, Tín teâno maø ngaøy naøo môøi quen nhau anh ñaõ keå cho em nghe veà caùi cheát cuûa moät thanh nieân ñeïp trai, taøi hoa.

- Ngaøy aáy em laø coâ gaùi tuoåi 18, nghe anh keå caûnh anh Tín töï töû, suoát maáy ñeâm lieàn maát nguû, mieäng phaûi laâm raâm ñoïc kinh Phaät, ñeå xoâ ñuoåi hình aûnh maùu ñoå troän laãn vôùi naõo tuûy töø maøng tang tuoâng ra. Gheâ quaù. Anh Voâ Thöôøng thì em chöa nghe anh nhaéc tôùi.

- Giôø cuõng chöa muoän duø ñaõ 25 naêm boïn anh chöa gaëp nhau laïi, anh keå cho Tuyeân veà haén. Haén xaáu trai, maét loài raêng hoâ, noùi chuyeän thoâ loã, voâ duyeân. Coù taät moïi vaät ñeàu caàm tay traùi, keå caû caây ñaøn. Khoâng coù moái tình naøo ñeïp. Coù vôï sôùm ñeå vôï ngoaïi tình boû ñi. Cöôùi vôï khaùc coù vaøi ñöùa con roài cuõng boû hoï laïi queâ nhaø, di taûn sang Myõ nhöõng naêm 75. Hoài nhoû ñi hoïc, lôùn leân thaønh lính kieång. Nieàm say meâ nhaát ñôøi haén laø ñaøn guitar. Caùi duyeân, caùi ñeïp taâm hoàn cuûa haén ñeàu naèm trong tieáng ñaøn. Nhö Tröông Chi coøn coù Mî Nöông. Coøn Voâ Thöôøng thì coù ai? Sau naøy vaøi ngöôøi quen töø Myõ veà anh coù hoûi thaêm veà Voâ Thuôøng, hoï cho bieát vaãn ôû moät mình sau bao nhieâu ñôøi vôï, bao nhieâu cuoäc ly dò. Bao nhieâu cuoäc chia ñoâi taøi saûn. Chaøng chæ coøn laïi chieác nhaø xe di ñoäng coù trang bò daøn maùy ghi aâm ñeå thu tieáng ñaøn cuûa mình vaøo dóa CD.

Toâi ngöøng noùi khi thaáy Tuyeân ñang ngô ngaån nhö coù ai ñoù ñang daãn daét naøng ñi vaøo moät coõi naøo. Tuyeân ñang chaäp choaïng, quôø quaïng, leành beành nhö maây bay. Toâi cuõng böôùc theo naøng, huït haång, boàng beành trong trôøi meânh moâng. Tieáng ñaøn tæ teâ, khi chaäm khi nhanh, khi traàm khi boãng. Khi löa thöa khi doàn daäp daãn daét toâi vaø Tuyeân lang thang trong coõi moäng mô. Tuyeân noùi nhö coøn trong côn moäng du:

- Chaúng leû em ñaõ nghe tieáng ñaøn guitar naøy. Cuõng baûn Öôùt Mi cuûa Trònh coâng Sôn. Moät buoåi chieàu möa treân caên gaùc nhaø anh. Töø ñaâu voïng laïi. Em ngoài moät mình . Anh queân lôøi heïn vôùi em. Anh khoâng veà. Tieáng ñaøn laäp ñi laäp laïi cuõng vaãn moät baûn Öôùt Mi cho ñeán luùc em böôùc chaân nheï nhaøng xuoáng caàu thang vaø roùn reùn ñi ngang qua choã ba anh naèm beänh môùi vöõng böôùc töï nhieân ra khoûi nhaø anh.

Tín Tenor daãn toâi vaøo coõi cheát thì chính Tuyeân laø coâ gaùi ngaây thô töø töø daét toâi ra khoûi vuøng u minh ñoù. Sau caùi cheát baát ngôø vaø bí aån cuûa Tín ñaõ laøm luûng ñoaïn tinh thaàn toâi. Toâi sôï aùnh saùng, cöù traàm mình trong boùng toái, ngoài huùt thuoác lieân mieân, nhìn khoùi thuoác bay vaät vôø maø hoàn mình thì vaát vöôûng ñaâu ñoù. Ñeâm nguû, nhöõng côn moäng mò quaùi dò, thaàn cheát vôùi löôõi haùi beùn ngoït caét ñaàu nhöõng ngöôøi thaân maùu vung ra lai laùng baén vaøo maët toâi. Thaáp thoaùng hình aûnh Tín ruû reâ toâi boû coõi ñôøi maø toâi ñang soáng tôùi moät coõi khaùc ñêeïp hôn maø chæ coù haén môùi khaùm phaù ra nhö Kha Luaân Boá tìm ra chaâu Myõ. Toâi coøn löôõng löï, chöa tin coù moät coõi ñeïp hôn cuoäc ñôøi naøy. Khi coøn treân coõi ñôøi naøy toâi vaø Tín thöôøng dính lieàn nhau. Toâi ra Hueá hoïc, Tín cuõng ra thaêm suoát caû muøa heø. Toâi vaøo Qui Nhôn hoïc sö phaïm, Tin cuõng theo suoát caû maáy nieân hoïc. Toâi ñoäng vieân Tín hoïc ñeå thi cho ñoå tuù taøi cuøng laém khoâng coù vieäc gì laøm thì ñi lính ra só quan vaø laáy vôï. Ngöôøi ñoù nhaát ñònh laø Thanh roài. Tình yeâu cuûa hai ngöôøi ngöôøi baïn thaân maø toâi ñaõ töøng vung xeùn. Toâi laø gaïch noái, nhòp caàu, giaûi hoøa nhöõng giaän hôøn vì nhöõng baát ñoàng coûn con trong ñôøi soáng. Toâi raêng ñe Tín tình baïn chuùng toâi seõ tan vôõ neáu Tín laøm ñieàu gì cho Thanh phaûi ñau khoå. Vôùi Thanh moãi laàn giaän Tín thì toâi voã veà ít nhaát cuõng vì toâi maø laøm laønh vôùi haén. Nhìn hai ngöôøi baïn thaân yeâu thöông nhau maø mình cuõng caûm thaáy haïnh phuùc. 

Tín cheát laøm toâi laûo ñaûo, cheânh veânh, nhö moät keû say röôïu böôùc chaân leân caàu thang maø cöù töôûng böôùc xuoáng vöïc saâu, toâi lao mình rôi xuoáng, chôùi vôùi trong mieàn hoang vu, baáy giôø khuoân maët Tuyeân, ñoâi maét Tuyeân long lanh nhöõng gioït leä vaø ñoâi baøn tay xinh xaéng naém chaët tay toâi keùo leân, dìu daét toâi, vöõng chaûi böôùc tieáp tuïc treân coõi ñôøi naøy. Töø giaõ nhöõng côn say tuùy luùy, töø giaõ nhöõng ñeâm ñi lang thang moät mình giöõa phoá phöôøng ñaõ ñoùng cöûa maø loøng tan hoang, cuøng noãi aùm aûnh veà caùi cheát cuûa Tín, toâi ñaõ böôùc vaøo theá giôùi tình yeâu cuûa Tuyeân mang laïi cho toâi.

- Ñuùng laø tieáng ñaøn Voâ Thöôøng sau moät thôøi gian im tieáng vì caùi cheát cuûa Tín. Em nhaéc ñeán buoåi chieàu ñoù laøm anh giaät mình nhôù ra coù laàn Thöôøng hoûi anh coù bieát vì sao maø haén coù höùng thuù ñeå ñaùnh ñaøn guitar, ngay chính treân caây ñaøn Tín ñeå laïi, aâm thanh phaûi du döông, lanh laûnh, phaûi gaây xuùc ñoäng cho ngöôøi nghe. Phaûi kheách ñaïi aâm thanh. Chæ moät hình aûnh veà khuoân maët ngaây thô vaø trong traéng cuûa moät ngöôøi con gaùi beân kia khung cöûa soå, lôø môø qua maøn möa rôi lôùt phôùt ngoaøi trôøi tao cuõng nhaän ra ñöôïc nhöõng gioït nöôùc maét cuûa naøng ñang nhoû xuoáng, ñaõ taïo ra nhöõng aâm thanh tuyeät vôøi trong taâm hoàn tao khieán nhöõng ngoùn tay tao gaûy leân nhöõng giaây ñaøn theo noãi caûm xuùc maø tao khoâng caàm loøng ñöôïc. Noù maïnh hôn caùi aùm aûnh cuûa caùi cheát. Ai? Maøy bieát khoâng. Anh laéc ñaàu vaø haén chæ thoát leân , duø sao tao cuõng caùm ôn coâ beù aáy. Anh khoâng thaéc maéc tìm hieåu chæ möøng laø haén ñaõ ñaøn ñöôïc maø caøng luùc caøng hay, nhöõng aâm thanh ñieâu luyeän laøm rung ñoäng ngöôøi nghe. Baây giôø, trong moät tình côø nhö vaày anh môùi bieát coâ beù aáy laø ai roài. Tuyeân.

Toâi ngöøng noùi, caàm ly nöôùc uoáng moät hôùp nheï, roài nhìn Tuyeân hieän taïi sau 30 naêm vaãn coøn mang daùng daáp ngaøy xöa, ñoâi maét trong saùng nhöng u hoaøi, vaø nuï cöôøi heùo haéc. Toâi noùi tieáp:

- Moãi laàn anh nhôù veà Tuyeân thì anh khoâng theå queân ñöôïc nhöõng gioït nöùôc maét cuûa em. Luùc naøo cuõng khoùc ñöôïc. Ñaùng lyù ra anh phaûi doã daøng Tuyeân, an uûi Tuyeân thì anh cöù ngoài trô maø nhìn . Anh nhö con moài maéc baåy maøn nheän, tay chaân cöùng ñô nhöng loøng laïi xoùt xa.

Tuyeân khoâng nhìn thaúng vaøo maét toâi maø naøng nhìn ra ngoaøi saân , noùi raát kheû nhö töï nhuû thaàm vôùi loøng mình:

- Tuïi mình gaëp nhau luùc naøo trôøi cuõng möa.

Toâi cöù ray röùc maõi veà moät buoåi toái ñaõ boû Tuyeân giöõa ñöôøng ñöùng nuùp möa. Moät mình vôùi thaân con gaùi. Trôøi laïnh, reùt run. Saøigoøn ban ñeâm ñaày caïm baåy. Caû tieáng ñoàng hoà sau Troïng môùi ñi ñoùn hoä toâi. Bao nhieâu naêm qua toâi cöù aân haän maõi. Ngay saùng hoâm sau toâi keå laïi cho chò Maän nghe vaø chò aáy chöôûi toâi laø keû voâ taâm. Vaø toâi chuoäc loãi baèng caùch toái ñoù mang ñeán cho Tuyeân nhöõng traùi cam vaø söûa vôùi söï ngaïc nhieân cuûa Tuyeân: Em ñaâu coù beänh. Toâi töï traùch mình: heát voâ taâm laïi ngôù ngaån.

- Moãi laàn trôøi möa laø loøng Tuyeân xoán xao. Bao nhieâu naêm roài cuõng vaäy nhôù ñeán moät caùi gì ñoù khoâng roõ raøng. Buoàn veà moät ñieàu gì ñoù khoâng roõ neùt. Raát mô hoà. Raát xa xoâi. Noù naèm raát saâu trong loøng em. Coù dòp thì noù troåi daäy: Nhöõng côn möa cuøng tieáng ñaøn guitar cuûa Voâ Thöôøng.

- Veà moái tình ñaàu. Thuôû aáy em chæ bieát yeâu vaø chæ bieát khoùc?

Tuyeân noùi nhö moät lôøi traùch moùc

- Coøn anh, anh chæ bieát nhìn, ñeå noù troâi qua. Anh khoâng bieát giöõ gìn, quí troïng.

Toâi gaät ñaàu nhö moät thuù nhaän:

- Ñeán khi maát em roài anh môùi nhaän ra thì ñaõ muoän.

Toâi ruùt trong tuùi aùo ra taám hình ñaõ hoen oá vì thôøi gian ñaët tröôùc maët Tuyeân. Tuyeân caàm leân xem, toâi thaáy hai tay naøng run raåy. Taám aûnh ñen traéng Tuyeân chuïp thöôû coøn laø nöõ sinh. Ngaây thô. Ñoâi maét môû to nhöng buoàn. Ñoâi moâi moûng nôû nuï cöôøi nhöng khoâng raïng rôõ. Phía sau chöõ cuûa Tuyeân vieát nghieâng: Trao veà anh vôùi nhieàu thöông nhôù. Toâi ñoïc cho Tuyeân nghe ñoaïn keát cuûa moät laù thö 35 naêm veà tröôùc cuûa Tuyeân 18 tuoåi: Em lo lo sôï tình mình seõ tan vôõ maát thoâi. Khoâng bieát luùc aáy ai buoàn hôn ai?

- Ñaõ bao nhieâu naêm roài maø anh vaãn giöõ ñöôïc. Lan khoâng buoàn sao?

- Ñôøi anh chæ coù moät moái tình duy nhaát. Lan bieát vaø quí troïng noù.

Trong böõa aên, Tuyeân thöôøng gaáp boû vaøo cheùn toâi nhöõng thöùc aên nheï, cuõng nhö gaáp boû nhöõng laùt ôùt cay laãn loään trong thöùc aên, vaø daën doø ñuû thöù, anh khoâng ñöôc aên cay, cöû chaát beùo, caám huùt thuoác, caøpheâ, thuoác laù vaø röôïu. Bao töû môùi bôùt haønh anh. Toâi nhìn töøng cöû chæ nhoû nhaët, saên soùc toâi maø loøng mình se saét.

Toâi goïi ngöôøi chieâu ñaõi ra doïn deïp vaø mang laïi hai ly nöôùc cam töôi. Thì giôø ngoài laïi ñeå thöôûng thöùc nhaïc Trònh coâng Sôn. Caû toâi vaø Tuyeân ñeàu im laëng trong tieáng ñaøn guitar cuûa Voâ Thöôøng khoâng phaûi nhö nhöõng thính giaû xa laï, maø laø hai ngöôøi baïn thaân ñang nghe tieáng loøng anh ñang thoån thöùc. Tieáng ñaøn daäp dìu daãn toâi vaø Tuyeân trôû veà caên gaùc xöa cuûa ngoâi nhaø 11 Nguyeãn thaùi Hoïc, Phanrang. Ngoài beân song cöûa soå hai ñöùa nhìn sang caên gaùc ñoái dieän Voâ Thöôøng ñang caàm ñaøn guitar vaø ngaãu höùng gaûy ñaøn, nhöõng tình khuùc cuûa Trònh coâng Sôn thaønh moät lieân khuùc. Möa rôi laát phaát laøm thaønh böùc reøm ngaên caùch keû ñaøn ngöôøi nghe. Trong caùi aùnh saùng lôø môø cuûa buoåi xeá chieàu toâi nhaän ra hình nhö coù boùng daùng ai ñoù caàm chieác ñaøn guitar laúng laëng ngoài beân Voâ Thöôøng. Ñuùng laø Tín Teâno thôøi trai treû. Hai ngöôøi ñaâu löng döïa vaøo nhau. Moät maùi ñaàu toùc ñen chaïm vaøo moät maùi ñaàu toùc ñaõ baïc. Nhö thaân hình cuûa moät con böôùm. Hai caàn ñaøn chæa veà hai phía khaùc nhau. Moät beân caàm ñaøn baèng tay phaûi. Moät beân caàm tay baèng tay traùi. Nhö ñoâi caùnh böôùm giang ra. Ngöôøi treû ñeäm tieáng ñaøn traàm cho ngöôøi giaø ñaùnh löôùt qua aâm thanh cao vuùt vaø doøn tan, lanh laûnh. Tieáng basse nhö tieáng ai thôû daøi. Hai caùnh böôùm cöù chaäp chôøn. Aâm thanh cuûa hai caây ñaøn hoøa laãn vaøo nhau. Hai caùnh böôùm ñaõ nhaäp laïi dính saùt vaøo nhau. Tieáng ñaøn boãng döng u uaát. Roài thaûng thoát. Roài töùc töôûi. Boùng daùng chaøng thanh nieân bieán maát vaø hoàn Tín Tenor ñaõ nhaäp vaøo Thöôøng Baûy Rìu.

Coù tieáng gaäïy goû treân caàu thang, vaø böôùc chaân ai raát nheï leân gaùc toâi, roài im baët. Toâi quay laïi thaáy cha toâi choáng gaäy döïa löng vaøo vaùch töôøng, maét nhaém nghieàn, laéng tai nghe. 

Chuyeån töø ca khuùc naøy qua ca khuùc khaùc baèng aâm thanh cuûa ñaøn mandolin, doøn tan , cao vuùt roài chôït traàm xuoáng. Khi khoan thai, khi doàn daät. Khoâng bieát anh Ñeà coøn soáng hay ñaõ cheát. Anh coù nhaän ra aâm höôûng cuûa phím ñaøn maø ngaøy naøo anh ñaõ taëng Baûy Rìu. Anh seõ mæm cöôøi. Caûm ñoäng. Tieáng ñaøn caøng luùc caøng tha thieát. Moät caûm giaùc teâ laïnh nôi baøn tay toâi, nhìn xuoáng môùi hay gioït nöôùc maét naøo ai nhoû xuoáng. Ñoâi maét ngaây thô ñaõ öùa leä. Tuyeân cuûa tuoåi 18. Cuûa moái tình ñaàu. Bieát yeâu vaø chæ bieát sôï. Boãng döng trôøi möa to. Nhöõng ñöôøng möa xieâng qua cöûa soå laøm öôùt ngöôøi Tuyeân. Khoâng nhö ngaøy ñoù toâi chæ bieát ñöùng nhìn. Baáy giôø toâi oâm Tuyeân saùt vaøo loøng nhö truyeàn hôi aám cho nhau.

Khoâng bieát Tuyeân coù cuøng moät caûm nghó nhö toâi khoâng? Toâi ñònh hoûi thì Tuyeân ñaõ noùi tröôùc, gioïng nhoû laïi:

- Anh Voâ Thöôøng ñoäc taáu guitar nhöng em nghe sao nhö coù tieáng ñaøn thöù hai cuûa ai ñeäm theo. ÔÛ Myõ veà Vieät Nam, ñöôïc ngoài vôùi anh taïi nhaø haøng ôû Saøigoøn, cuøng anh nghe tieáng ñaøn Voâ Thöôøng maø em cöù ngôõ tuïi mình ñang ngoài treân caên gaùc nhoû nhaø anh cuûa 30 naêm veà tröôùc.

Nöôùc maét Tuyeân boãng chaûy daøi. Tieáng ñaøn ñaõ döùt. Toâi naém chaët laáy baøn tay Tuyeân. Tuyeân thaûng thoát hoûi toâi:

- Hình nhö trôøi ñang möa phaûi khoâng anh.

Saøigoøn Thaùng 4 naêm 2001